Tuy nhiên, đến nay, các đơn vị được ủy quyền thực hiện nhiệm vụ chủ đầu tư dự án chỉ mới giải ngân được hơn 123 tỷ đồng, đạt 1,07% tổng số vốn đã bố trí. Số tiền đã được giải ngân này chủ yếu là chi phí thuê đơn vị tư vấn lập hồ sơ, thủ tục.

Theo lãnh đạo UBND tỉnh Đồng Nai, nguyên nhân chính giải ngân chậm là do yếu tố khách quan. Theo đó, giữa năm ngoái UBND tỉnh Đồng Nai đề nghị Thủ tướng Chính phủ phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi dự án, trong đó đề nghị phân kỳ nhu cầu vốn theo 4 năm và trong năm đầu tiên công tác giải ngân chỉ đạt khoảng 1.533 tỷ đồng.

Dự án sau đó đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào tháng 11-2018 nên năm đầu tiên triển khai được tính từ năm nay với số vốn dự kiến sẽ giải ngân khoảng 1.768 tỷ đồng. Tuy nhiên, việc giải ngân năm nay hiện mới  đạt 15,4% kế hoạch là do Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã bố trí ngay cho tỉnh Đồng Nai số tiền lên đến 11.490 tỷ đồng, quá cao so với nhu cầu vốn thực tế trong năm đầu tiên.

Việc giải ngân nguồn vốn đã bố trí được triển khai chậm còn do Đồng Nai gặp hàng loạt khó khăn trong công tác kiểm kê, đo đạc, xác định nguồn gốc đất và quy trình phê duyệt thu hồi đất và bồi thường, hỗ trợ cho các hộ gia đình. Những hộ dân chuyển nhượng giấy tay, phân chia thừa kế cho con vẫn là trở ngại lớn, dẫn đến khó khăn trong quá trình kiểm đếm xác định nguồn gốc đất. Nhiều trường hợp sai thông tin chủ sử dụng, thay đổi đối tượng thu hồi đất do chuyển nhượng, thừa kế nên phải điều chỉnh thông báo thu hồi đất.

Ngoài ra cũng có những hộ dân không chỉ được ranh đất; không đồng ý với hồ sơ kỹ thuật do giảm diện tích; xuất hiện tình trạng người dân tự chia tách, lập thành nhiều hồ sơ để cho tặng, chuyển nhượng bằng giấy viết tay. Do đó, theo lãnh đạo UBND huyện Long Thành, việc kiểm kê vắng chủ cũng như công tác xác định nguồn gốc đất mất rất nhiều thời gian.

Diện tích đất trồng cao su cần giải tỏa để bàn giao trong giai đoạn 1 cho Dự án sân bay Long Thành.

Để đẩy nhanh tiến độ giải ngân số tiền đền bù trên, hiện UBND tỉnh Đồng Nai đang tập trung tối đa công tác kiểm kê, xác định nguồn gốc đất cho toàn bộ dự án và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và chi trả cho 18 tổ chức trong năm 2019. Riêng đối với hộ gia đình cá nhân, sau khi đã khởi công xây dựng hạ tầng tái định cư, địa phương sẽ tổ chức để các hộ dân bốc thăm tái định cư và phê duyệt giá đất cụ thể để bồi thường.

Đồng thời, tập trung phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ cho các hộ gia đình, cá nhân có đất thu hồi thuộc giai đoạn 1 ngay trong quý I-2020 và các hộ dân còn lại trong năm 2020. Đảm bảo việc giao đất sạch giai đoạn 1 với diện tích 1.810ha cho chủ đầu tư trước ngày 30-10-2020 theo kế hoạch và giao toàn bộ diện tích 5.000ha trong quý I-2021.

 Để đảm bảo tiến độ giải ngân, UBND tỉnh Đồng Nai cũng đang tập trung triển khai 5 dự án thành phần có cấu phần xây dựng để đồng bộ hạ tầng, phục vụ tốt khi bố trí tái định cư cho các hộ dân khi về sinh sống.

Dự kiến khu tái định cư Lộc An - Bình Sơn sẽ được khởi công ngay trong năm nay và các dự án thành phần còn lại sẽ khởi công trong năm 2020. UBND tỉnh Đồng Nai sẽ tập trung thực hiện giải phóng mặt bằng, bảo đảm không làm ảnh hưởng đến tiến độ chung Dự án Cảng HKQT Long Thành.

Nhằm bảo đảm việc bàn giao mặt bằng để phục vụ khởi công giai đoạn 1 Dự án Cảng HKQT Long Thành vào tháng 10-2020, hiện UBND tỉnh Đồng Nai cũng đã hoàn thành kiểm kê 1.291 ha đất vườn cao su của Tổng Công ty cao su Đồng Nai và 412/905 hộ gia đình. Gần 500 hộ gia đình còn lại sẽ tiếp tục được địa phương này thực hiện và hoàn thành ngay trong tháng 10 này.

Riêng đối với đất của các hộ gia đình cá nhân với tổng diện tích khoảng 519ha, tỉnh Đồng Nai sẽ phê duyệt bồi thường, hỗ trợ cho các hộ gia đình, cá nhân trong quý I-2020. 

Với tiến độ thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho khu vực ưu tiên 1.810ha, phần diện tích đất phải bàn giao giai đoạn 1 này sẽ cơ bản bảo đảm yêu cầu bàn giao mặt bằng để chủ đầu tư triển khai dự án theo đúng kế hoạch.

Bảo Sơn