Báo CAND ra ngày 17-6-2018 có bài “Kỳ lạ chuyện cấp sổ đỏ ở quận Tây Hồ, Hà Nội” phản ánh cùng một thửa đất thừa kế cho ba anh em, trong khi hai miếng đất của các em đã được cấp sổ đỏ từ năm 2003 nhưng miếng đất của gia đình bà Nguyễn Thị Vân (ở số nhà 22, ngõ 253 Thụy Khuê, Tây Hồ) vẫn không được cấp sổ đỏ. Khi quận Tây Hồ giải phóng mặt bằng xây dựng Dự án cải tạo môi trường vệ sinh khu dân cư xung quanh mương thoát nước Thụy Khuê, trong khi gia đình hai người em trai được bồi thường 100% giá trị tài sản nhà ở và các công trình xây dựng trên đất thì gia đình bà Vân chỉ được bồi thường 10%.

Bà Vân có đơn khiếu nại lên Chủ  tịch UBND quận Tây Hồ và đã nhận được QĐ giải quyết số 688/QĐ-CT ngày 14-3-2017 với nội dung khẳng định phương án bồi thường là đúng pháp luật và không đồng ý với ý kiến khiếu nại. Bà Vân lại tiếp tục có đơn khiếu nại lần 2 lên Chủ tịch UBND TP Hà Nội và đã nhận được quyết định giải quyết số 5468/QĐ-UBND ngày 9-8-2017 với nội dung đồng ý với quyết định của Chủ tịch UBND quận Tây  Hồ. 

Theo GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường thì nhà ở của gia đình bà Vân được hình thành trước ngày 1-7-2004 và phù hợp quy hoạch nên được công nhận quyền sở hữu và phải được bồi thường 100% giá trị xây dựng mới khi bị phá dỡ do thu hồi đất. Nói cách khác, việc áp dụng mức hỗ trợ 10% theo Khoản 3 Điều 14 của Quyết định số 23/2014/QĐUB  như nói trên là trái pháp luật.

Sau nhiều lần gửi đơn kiến nghị, ngày 27-5-2018, UBND TP Hà Nội có thông báo số 534/TB-UBND kết luận của tập thể lãnh đạo UBND TP tại cuộc họp xem xét nội dung đơn khiếu nại, kiến nghị của bà Vân. UBND TP Hà Nội đã thống nhất tạm dừng thực hiện Quyết định số 5468/QĐ-UBND ngày 9-8-2017 của Chủ tịch UBND TP về việc giải quyết khiếu nại của bà Vân. 

Giao cho Thanh tra TP chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan, UBND quận Tây Hồ kiểm tra, rà soát nguồn gốc, quá trình sử dụng đất, thời điểm xây dựng nhà ở của gia đình để xem xét vận dụng quy định của pháp luật, đề xuất phương án bồi thường, hỗ trợ về đất và công trình xây dựng trên đất đảm bảo khách quan, công bằng và vận dụng tối đa các quy định của pháp luật theo hướng có lợi cho người dân…

Bà Vân chỉ được bồi thường công trình trên đất 10% do xây dựng vi phạm vào quy hoạch?

Theo bà Vân thì nhận được thông báo, gia đình bà rất mừng vì lãnh đạo thành phố đã xem xét kỹ hồ sơ đất đai của gia đình bà là những tình tiết mới để có căn cứ rà soát, xem xét lại quá trình khiếu nại đối với bà theo đúng quy định của pháp luật. 

Tuy nhiên, tại buổi đối thoại giữa UBND quận Tây Hồ với bà Vân vào ngày 12-6-2018 để tìm phương án giải quyết thì quận đã đưa ra lý do về công trình xây dựng của bà Vân xây dựng trước ngày 1-7-2006 đã vi phạm quy hoạch 1/2000 được phê duyệt tại Quyết định số 47/2001/QĐ-UB ngày 29-6-2001 của UBND TP Hà Nội. Do vậy, căn cứ các quy định của pháp luật, việc kiến nghị bồi thường, hỗ trợ công trình lên mức 100% là không có cơ sở để xem xét.

Luật sư (LS) Trương Tiến Hùng, Giám đốc Công ty TNHH Luật Hồng Phú, người trợ giúp pháp lý cho bà Vân trong suốt 2 năm qua cho biết, tại buổi đối thoại, luật sư xin quận cung cấp quy hoạch để kiểm chứng nhưng quận nói không có ở đây và quy hoạch đó đã được công bố trên mạng. Tin vào quan điểm của quận, luật sư thấy nếu có quy hoạch thì quận Tây Hồ đã xử lý đúng. 

“Tuy nhiên, khi kiểm tra lại Quyết định số 47/2001/QĐ-UB ngày 29-6-2001 tôi thấy không có tên của dự án này trong quyết định quy hoạch. Tôi đã liên hệ với anh Nguyễn Lê Hoàng là Phó chủ tịch UBND quận Tây Hồ để xin, anh Hoàng cung cấp cho một bản vẽ không có số hiệu. Tôi thắc mắc bản vẽ không thể hiện rõ được ban hành kèm theo quy hoạch nào, anh Hoàng bảo tôi phải hỏi thành phố”- LS Hùng cho biết. 

Theo LS Hùng thì điều vô lý là những khiếu nại trước đó của bà Vân, UBND quận Tây Hồ và Thanh tra TP Hà Nội đều xác minh nhưng trong các văn bản trả lời không nêu bà Vân xây dựng vi phạm vào quy hoạch. Bà Vân đã gửi đơn lên UBND TP xin quy hoạch để đối chiếu nhưng không nhận được phản hồi. 

“Đến nay đã hơn 2 tháng công ty Luật chúng tôi gửi văn bản lên UBND TP Hà Nội đề nghị TP cung cấp Quyết định số 47/2001/QĐ-UB ngày 29-6-2001 nhưng Ban tiếp dân thành phố vẫn trả lời đang chỉ đạo để cung cấp văn bản. Thậm chí mới đây còn trả lời tôi là lấy để làm gì, đã giải quyết xong rồi”- LS Hùng cho biết.

Theo GS Đặng Hùng Võ thì căn cứ về nhà ở của bà Vân được xây dựng vi phạm quy hoạch mương thoát nước không xuất hiện trong tất cả các văn bản liên quan trước đó như: trích lục phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và các quyết định giải quyết khiếu nại của UBND đối với trường hợp của bà Vân. 

“Tôi đã kiểm tra và không có bất kỳ một quy hoạch nào về mương thoát nước nói trên được công khai vào năm 2001, người dân ở đây cũng nói như vậy”-GS Đặng Hùng Võ cho biết.

Theo ông Võ thì nếu quy hoạch mương thoát nước nói trên được phê duyệt vào năm 2001, đến khi thực hiện vào năm 2016, quy hoạch đã treo dài tới 15 năm. Theo quy định của Luật Đất đai 2003 thì sau 3 năm mà quy hoạch không được thực hiện thì cơ quan có thẩm quyền phê duyệt quy hoạch đó phải có văn bản xử lý quy hoạch treo, hoặc gia hạn quy hoạch đó hoặc hủy bỏ quy hoạch đó. 

Sau 15 năm treo mà không có văn bản xử lý thì quy hoạch năm 2001 không thể là căn cứ pháp lý để giải quyết mọi vấn đề có liên quan. Việc UBND quận Tây Hồ tạo căn cứ pháp lý khác so với các căn cứ pháp lý trước đó để giải trình về việc giải quyết bồi thường, hỗ trợ đối với trường hợp của bà Vân khi có ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND thành phố là một hành xử “lạ” của cơ quan nhà nước trước cơ quan cấp trên và trước người dân.

Bình Minh