Trong tháng 6 và đầu tháng 7-2016, Phòng Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (PC49), Công an tỉnh Phú Thọ đã kiểm tra 8 hộ sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm giò, chả thì phát hiện cả 8 hộ đều sử dụng chất phụ gia hàn the ngoài danh mục được phép sử dụng.

Nắng nóng, bước vào chợ thị xã Phú Thọ, mùi thực phẩm cộng với sự oi bức càng làm cho không khí trở nên ngột ngạt. Bên các quầy bán giò, chả, nhìn bằng mắt thường, những khoanh giò được bày trên bàn (không có tủ kính che đậy) chẳng ai biết nó chứa chất hàn the bên trong.

Đoàn kiểm tra của Phòng PC49 Công an tỉnh Phú Thọ lấy 1kg giò lợn của hộ kinh doanh Lê Thị Hà để kiểm tra. Qua test hàn the thì cây giò này đã dương tính với chất hàn the.

Theo Phòng PC49 thì hộ kinh doanh Lê Thị Hà đã có hành vi vi phạm “Sử dụng phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm ngoài danh mục được phép sử dụng”, quy định tại Khoản 4, Điều 6, Nghị định 178/2013-NĐ-CP ngày 14-11-2013 của Chính phủ. Phòng PC49 đã củng cố hồ sơ, báo cáo đề xuất ra quyết định xử phạt hành chính đối với bà Hà 30 triệu đồng.

Cán bộ Phòng PC49 đang test nhanh một mẫu giò mua tại chợ đã cho dương tính với hàn the.

Việc sử dụng phụ gia cấm là hàn the vẫn diễn ra rải rác trên địa bàn tỉnh Phú Thọ và đặc biệt gia tăng vào mùa nắng nóng. Phòng PC49 đã tăng cường công tác nắm tình hình và phát hiện địa bàn vi phạm nhiều nhất là chợ thị xã Phú Thọ, chợ Đoan Hùng và chợ Lâm Thao.

Ngày 24-6, Phòng PC49 đã kiểm tra hộ kinh doanh của ông Nguyên Duy Hiền ở chợ thị trấn Đoan Hùng (ông Hiền làm nghề sản xuất, kinh doanh, chế biến, bán buôn, bán lẻ giò chả). Phòng PC40 đã tạm giữ 4,4kg giò lợn để test hàn the và kết quả là dương tính với chất hàn the. Tại nơi sản xuất đã thu được 280g tinh thể chất hàn the.

Điều đáng báo động là tại chợ khu công nhân thuộc thị trấn Hùng Sơn, huyện Lâm Thao – một khu chợ nhỏ mà qua kiểm tra có tới 5 hộ sản xuất, chế biến, kinh doanh giò chả ở đây đều cho kết quả dương tính với hàn the. Đặc biệt, tại thời điểm kiểm tra đã phát hiện ở hiện trường nhiều gói tinh thể chất hàn the được chủ sản xuất dùng để chế biến giò chả.

Điển hình là các hộ ông Đoàn Quốc Việt; Nguyễn Thị Ánh Tuyết, Nguyễn Thị Hải, Nguyễn Thị Hợp, Nguyễn Thị Tân. Theo Trung tá Nguyễn Mạnh Cường, Đội trưởng Đội 4, Phòng PC49 thì hầu hết các hộ vi phạm đều bị xử phạt vi phạm hành chính ở mức 30 triệu đồng/1 hộ, tổng tiền phạt của 8 hộ là 224 triệu đồng.

Hàn the tên hóa dược là borax, là muối natri của acid boric, được sử dụng phổ biến trong các chất tẩy rửa, chất làm mềm nước. Thịt, cá khi sử dụng hàn the sẽ làm chậm lại quá trình phân hủy thực phẩm khiến chúng giữ được vẻ tươi lâu hơn và làm cho thực phẩm như bún, bánh phở, bánh đúc, bánh cuốn, bánh đa, thạch, xu xê, giò, chả trở nên giòn, dai.

Tuy nhiên, khi vào cơ thể người, hàn the lại có tác hại khôn lường, do vậy đã bị Bộ Y tế đưa vào danh mục các chất bị cấm sử dụng cho thực phẩm. Người dùng nhiều hàn the có thể bị ngộ độc cấp và mãn tính, trầm cảm, tổn thương thận, rối loạn chức năng, bất lực và không loại trừ khả năng gây ung thư.

Chưa khi nào hàn the lại được sử dụng nhiều như hiện nay. Việc mua hàn the cũng rất dễ, với giá thành “rẻ như bèo”. Theo Trung tá Nguyễn Mạnh Cường thì qua kiểm tra, các hộ gia đình đều khai nhận mua hàn the không rõ nguồn gốc, hầu hết của Trung Quốc với giá rất rẻ, từ 20.000-30.000 đồng/1kg.

Chính vì công hiệu của nó trong chế biến thực phẩm nên được người sản xuất rất ưa chuộng và sử dụng nhiều. Có người sản xuất khi được hỏi cũng không hiểu hết về tác hại của hàn the khi vào cơ thể người.

Còn người tiêu dùng thì theo Trung tá Nguyễn Mạnh Cường bằng mắt thường không thể phát hiện được giò chả có hàn the. Như vậy, mỗi ngày một lượng lớn phụ gia độc hại đã theo vào cơ thể con người qua sự vô lương tâm của người sản xuất.

Theo đồng chí Cường thì tới đây, đơn vị tiếp tục tập trung kiểm tra vào mặt hàng bún, phở, bánh tẻ vì đây cũng là thực phẩm dễ bị sử dụng hàn the trong sản xuất.

Chế tài xử phạt theo NĐ178 còn quá nhẹ so với lợi nhuận khi biến thực phẩm ôi thiu thành tươi ngon hơn, do vậy để chấm dứt việc dùng hàn the trong sản xuất thực phẩm e rằng còn rất khó thực hiện.

Việc phát hiện nhiều hộ sản xuất, kinh doanh giò chả ở Phú Thọ sử dụng hàn the của Phòng PC49 là tiếng chuông báo động, răn đe đến việc tái phạm.Đồng thời khuyến cáo người tiêu dùng hạn chế sử dụng thực phẩm chế biến sẵn, đặc biệt giò, chả hoặc nên mua ở những cơ sở có uy tín, địa chỉ rõ ràng để dễ truy xuất nguồn gốc.

Trần Hằng – Xuân Mai