Mỗi khi bồi lấp kéo dài thì tái diễn tình trạng “đi không được, về không xong”, hàng trăm tàu cá bị “neo” ở cảng không thể vươn khơi, nhiều tàu cá khác không thể về cảng cá thân thuộc mà phải chở hải sản đến nơi khác để bán. Không ít trường hợp tàu cá mắc cạn phải tốn kém hàng chục triệu đồng chi phí cẩu kéo để giải cứu ra khỏi hiện trường. Tình trạng bồi lấp cũng đã gây ra một số vụ tai nạn lật tàu dẫn đến thương vong ngư dân.

Vụ tai nạn gần đây nhất xảy ra vào chiều 28-10, khi 3 tàu cá PY-91568 TS, PY-91273 TS, PY-91008 TS của các ông Lê Duy Việt, Phan Văn Thi, Đặng Cu Em từ ngoài biển trở về cảng cá Đông Tác. Khi đến cửa biển Đà Diễn, 3 tàu cá nêu trên mắc cạn do cát bồi lấp bất thường.

Sau hơn nửa giờ tự nỗ lực giải cứu, tàu đánh cá PY-91568 TS thoát nạn, nhưng do sóng gió xô đập mạnh nên phải thả neo để bảo vệ tàu. Dây neo vướng vào chân khi đang thao tác kỹ thuật khiến ngư dân Đinh Văn Đồng (26 tuổi), trú ở phường Phú Đông, TP Tuy Hòa, rơi xuống biển mất tích, đến chiều hôm sau mới tìm thấy thi thể, 16 ngư dân còn lại trên 3 tàu cá được cứu nạn sau nhiều giờ hoảng loạn.

Giải cứu tàu cá mắc cạn ở cửa biển Đà Diễn.

Ba năm gần đây (2015-2017), mỗi năm tình trạng bồi lấp cửa biển Đà Diễn tái diễn vài ba lần, mồi lần như thế hàng trăm tàu cá phải nằm bờ chờ đợi UBND TP Tuy Hòa huy động phương tiện nạo vét, khơi thông luồng lạch.

Ông Phan Thuẫn – Chủ tịch Nghiệp đoàn nghề cá phường 6 nhớ lại: “Sau Tết Nguyên đán Ất Mùi, ngư dân chọn ngày mùng 6 (24-2-2015) để “mở biển”. Nhiên liệu, lương thực thực phẩm, đá lạnh bảo quản hải sản đưa lên mỗi tàu chuyên nghề câu cá ngừ đại dương với mức chi phí 100-200 triệu đồng thì xảy ra sự cố bồi lấp cửa Đà Diễn khiến cho hơn 250 chiếc tàu mắc kẹt không thể ra khơi, hàng trăm ngư dân vấp phải khó khăn, thiệt hại do thất thu hải sản, tốn kém nhiều khoản chi phí trong thời gian tàu nằm bờ... Năm nay, cửa biển Đà Diễn đã ba lần bị bồi lấp nghiêm trọng, đại diện hàng ngàn ngư dân ở vùng hạ lưu sông Đà Rằng đã phải gửi đơn kêu cứu”.

Ngày 19-7-2017, UBND tỉnh Phú Yên thống nhất chọn đề cương, dự toán xác định nguyên nhân gây sụt lún và đề xuất giải pháp xử lý khẩn cấp gói thầu số 7 do Viện Đào tạo và Ứng dụng khoa học miền Trung thuộc Trường Đại học Thủy lợi thực hiện với kinh phí 3,8 tỷ đồng. Qua điều tra, khảo sát thực địa, các nhà khoa học xác định, nguyên nhân sụt lún không do nạo vét, khơi thông luồng lạch, mà do lõi đất đắp bên trong mái kè sụt lún bởi tác động dòng chảy theo thời gian khi chất lượng thi công không đảm bảo độ chặt theo thiết kế; khu vực nạo vét cát đảm bảo khoảng cách an toàn các công trình bờ kè phía Nam và cầu Hùng Vương…

Trao đổi với PV Báo CAND ngày 21-11, ông Võ Ngọc Kha – Chủ tịch UBND TP Tuy Hòa cho biết, hoạt động nạo vét, khơi thông luồng lạch chỉ thực hiện khi có sự cố bồi lấp. Các nhà khoa học của Bộ NN&PTNT đang hỗ trợ khảo sát và tìm kiếm giải pháp bền vững để chấm dứt tình trạng bồi lấp cửa biển Đà Diễn, góp phần ổn định và phát triển kinh tế biển ở địa phương. Đó cũng là ý nguyện của hàng ngàn ngư dân sinh sống ở vùng hạ lưu sông Đà Rằng cần sớm được UBND tỉnh Phú Yên quan tâm đầu tư.

Hữu Toàn