Dự án Nhà máy liên hợp gang thép Vạn Lợi (Công ty Gang thép Vạn Lợi) do Công ty cổ phần Gang thép Hà Tĩnh làm chủ đầu tư, được Ban Quản lý khu kinh tế Vũng Áng (nay là Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh) cấp giấy chứng nhận đầu tư với tổng số vốn lên tới hơn 1.700 tỷ đồng.

Ngay sau khi được cấp phép, chủ đầu tư đã phối hợp với các ngành liên quan ở Hà Tĩnh tiến hành xây dựng nhà máy. Mục tiêu đặt ra khi khởi công xây dựng nhà máy gang thép này là đến tháng 8-2010, nhà máy xuất xưởng tấn phôi thép thương phẩm đầu tiên. Dự kiến, nhà máy có công suất 250.000 tấn thép/năm giai đoạn 1, giai đoạn 2 nâng lên 500.000 tấn thép/năm, giải quyết việc làm cho gần 1.500 lao động trên địa bàn.

Đến tháng 6-2007, Công ty Gang thép Vạn Lợi đã tiến hành xây dựng gần xong nhiều hạng mục như nhà điều hành, khu nhà ở, hệ thống lò cao, các thiết bị dây chuyền sản xuất gang thép… trên diện tích rộng gần 25ha ở ngã ba Khu kinh tế Vũng Áng, thuộc thị xã Kỳ Anh, Hà Tĩnh. Sau hơn 3 năm tiến hành xây dựng, đến tháng 11-2010, Dự án do Công ty Gang thép Vạn Lợi tiến hành xây dựng cầm chừng dần rồi đình trệ và sau đó chính thức ngừng triển khai.

Nhà máy thép Vạn Lợi đầu tư hơn 1.700 tỷ đồng giờ đấu giá còn hơn trăm tỷ đồng.

Sau gần 5 năm bị bỏ hoang, hàng loạt hạng mục xây dựng dang dở ở nhà máy Gang thép Vạn Lợi nằm “đắp chiếu” phơi mưa phơi nắng. Hàng loạt máy móc thiết bị, linh kiện sản xuất gang thép rêu phong, hoen gỉ cùng mưa gió. Nhiều máy móc chuyên dụng đắt tiền dùng để sản xuất thép nằm dưới chân khu lò cao giờ đây chỉ còn là đống sắt vụn khổng lồ, nằm lăn lóc, hư hại không còn khả năng sử dụng.

Năm 2015, trước tình cảnh chiếm đất nhưng “đắp chiếu” của Nhà máy Gang thép Vạn Lợi, Ban Quản lý Khu Kinh tế tỉnh Hà Tĩnh đã quyết định thu hồi chứng nhận đầu tư của dự án Nhà máy thép Vạn Lợi sau nhiều năm chậm tiến độ. Điều đáng nói, khi nhà máy gang thép này khởi công xây dựng rồi dần chết yểu đã làm cho không ít các ngân hàng trên địa bàn ngồi trên đống lửa, bởi vì đã rót vốn vào dự án này.

Theo đó, có 3 ngân hàng tham gia cho Công ty cổ phần Gang thép Hà Tĩnh vay vốn và đã giải ngân gần 1.000 tỷ đồng. Trong đó, Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) hơn 600 tỷ đồng, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) gần 50 tỷ đồng và Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) 70 tỷ đồng.

Sau nhiều năm chết yểu và bị rút giấy phép đầu tư, giờ đây Nhà máy Gang thép Vạn Lợi chính thức bị cơ quan chức năng ở Hà Tĩnh khai tử. Chi cục Thi hành án dân sự thị xã Kỳ Anh, Hà Tĩnh đã tiến hành bán hồ sơ đấu giá tài sản Nhà máy Gang thép Vạn Lợi. Được biết, theo Công ty cổ phần Giám định và thẩm định Phương Đông (Hà Nội) giá trị còn lại của nhà máy thép này khởi điểm để đưa ra đấu giá chỉ còn 108,6 tỷ đồng.

Hiện nay, Chi cục Thi hành án dân sự thị xã Kỳ Anh đã lựa chọn Công ty TNHH đấu giá Hồng Lĩnh tổ chức bán hồ sơ đấu giá nhà máy này. Dự kiến đến ngày 26-4 sẽ tiến hành tổ chức đưa nhà máy thép này ra bán đấu giá công khai. Như vậy, nhà máy thép đầu tư hơn 1.700 tỷ giờ chỉ còn đấu giá hơn trăm tỷ.

Số phận nhà máy thép này đã được định đoạt, riêng còn khoản nợ các ngân hàng rót vào nhà máy này, và những hệ lụy để lại vẫn còn là dấu hỏi lớn.

L.Hồng-S.Lam