Chỉ trong mấy ngày lễ, Cảnh sát đường thủy Cần Thơ đã phát hiện, tạm giữ hàng chục phương tiện chở cát không rõ nguồn gốc với tổng khối lượng hơn 14.000m³ cát.

Chính vì nhu cầu quá lớn đã xuất hiện tình trạng khai thác, vận chuyển cát trái phép ảnh hưởng đến tình hình ANTT, môi trường, gây sạt lở bờ sông... Để chủ động phòng ngừa và ngăn chặn các hành vi vi phạm trên lĩnh vực khai thác vận chuyển trái phép cát còn diễn biến phức tạp, các lực lượng nghiệp vụ Công an TP Cần Thơ đã mở cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm trên lĩnh vực này. 

Đại tá Nguyễn Hữu Lập, Trưởng phòng Cảnh sát đường thủy (PC68) Công an TP Cần Thơ cho biết: “Đợt cao điểm này được thực hiện từ ngày 1-4 đến ngày 1-6-2017. Là lực lượng chủ công, chúng tôi đã chủ động phối hợp với các lực lượng nghiệp vụ như  Cảnh sát kinh tế, Cảnh sát môi trường, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, đồng thời tăng cường công tác tuần tra, kiểm tra phát hiện xử lý nghiêm các hành vi khai thác, vận chuyển cát trái phép. Đến thời điểm hiện tại, đơn vị vẫn chưa giải quyết cho CBCS nghỉ lễ để tập trung thực hiện cao điểm đạt hiệu quả cao nhất”.

Sà lan chở cát không rõ nguồn gốc bị tạm giữ.

Những ngày qua, thực hiện chỉ đạo của Giám đốc Công an thành phố, PC68 Công an thành phố Cần Thơ phối hợp với lực lượng chức năng tập trung lực lượng, phương tiện,  đồng loạt triển khai nhiều biện pháp cụ thể, thiết thực như xây dựng kế hoạch, phân công 1 thủy đội, 2 trạm chốt chặn, giám sát 24/24h hoạt động khai thác cát trên địa bàn, phối hợp thống kê lại số phương tiện khai thác cát trên địa bàn, buộc các chủ phương tiện này làm cam kết không khai thác quá thời gian quy định, không đưa phương tiện ra khỏi vùng nước được cấp phép khai thác và không di dời phương tiện vào gần bờ.

Song song đó, công tác tuần tra nhất là vào giờ cao điểm, ban đêm được tăng cường nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp lén lút khai thác cát trái phép, không đúng quy định. Mới đây, các trinh sát Cảnh sát đường thủy đã bắt quả tang chiếc xáng cạp biển số: ĐN-0176 đang khai thác cát trái phép trên sông Hậu, phía bờ Cần Thơ. Thời điểm kiểm tra,  Lê Hải Lý - người điều khiển cần cẩu, đang hút cát từ dưới lòng sông Hậu thuộc thủy phận phường Trà Nóc (quận Bình Thủy). 

Qua làm việc, chủ phương tiện xáng cạp là Trần Ngọc Thắng (ngụ tỉnh Đồng Nai) đã xuất trình giấy phép khai thác cát và quyết định điều chỉnh thời gian gia hạn khai thác cát của cấp có thẩm quyền tại mỏ Tân Bình 2 (huyện Bình Tân, tỉnh Vĩnh Long). 

Tuy nhiên, tại thời điểm kiểm tra, chiếc xáng cạp này đã khai thác được khoảng 14m³ không đúng vị trí mỏ được cấp phép là vị trí bên phía bờ Vĩnh Long sang vị trí thuộc thủy phận phường Trà Nóc (quận Bình Thủy, TP Cần Thơ). Lực lượng chức năng đã lập biên bản vi phạm quả tang, tạm giữ phương tiện để xử lý theo quy định của pháp luật.

Sự kiên quyết lập lại trật tự trên lĩnh vực khai thác, vận chuyển cát được lực lượng chức năng thực hiện khi liên tục trong thời gian từ cuối tháng 4 đến nay, đã có 35 sà lan vận chuyển cát trên tuyến sông Hậu bị tạm giữ với tổng số lượng cát lên đến hơn 14 ngàn m³ cát. Tại thời điểm kiểm tra, hầu hết các chủ phương tiện và người điều khiển phương tiện đều không xuất trình được hóa đơn, chứng từ hợp lệ. 

Anh Lê Duy Tân, thuyền trưởng điều khiển sà lan Biển số BTr- 5156 cho biết, số cát được lấy từ các mỏ Vĩnh Xương, TX Tân Châu (An Giang) với giá dao động từ trên dưới 40.000 đồng/m³, vận chuyển đến Cà Mau, bán với giá 100.000 đồng, trừ chi phí mỗi khối cát còn lời 20.000 đồng. 

Tuy nhiên, hiện nay, do sà lan từ các nơi đến lấy cát quá nhiều, hầu như tỉnh nào cũng có từ Vĩnh Long, Trà Vinh đến  Cà Mau, Sóc Trăng…. nên phải chờ đợi lâu hơn mới có đủ cát chở về. 

Anh Bùi Thanh Em, Thuyền trưởng sà lan 2969 - Bạc Liêu cho hay: “Nào giờ chở cát không có hóa đơn, nếu có xuất hóa đơn thì mỏ cát chỉ xuất một phần thôi, như sà lan em chở 400m³ nhưng chỉ xuất có 200m³ thôi, thêm nữa là giá thực tế em lấy gần 40.000 đồng/m³ nhưng hóa đơn chỉ ghi hơn 10.000 đồng/m³”. 

Còn Thuyền trưởng Lê Văn Anh, quê Hậu Giang thì nêu lý do: “Khi mua cát, chúng tôi có hỏi hóa đơn nhưng người đại diện các mỏ cát không cung cấp liền, nếu đợi phải neo đậu thêm vài ba ngày nữa, mà các chủ công trình ở địa phương thì hối thúc chở cát về gấp nên chúng tôi chở cát mà không có hóa đơn”.

Hiện tại, tình hình vận chuyển cát không rõ nguồn gốc, hóa đơn vẫn chưa có dấu hiệu tạm lắng, bởi hàng ngày, qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện tạm giữ thêm nhiều phương tiện- sà lan chở cát tại thời điểm kiểm tra các chủ phương tiện không chứng minh được nguồn gốc, hóa đơn chứng từ hợp lệ. Trong số hơn 35 sà lan bị tạm giữ, đến nay, đã có một số chủ phương tiện đến xuất trình hóa đơn. 

Ngày 5-5, sau thời gian xác minh, cơ quan chức năng xác định 13 trường hợp có hóa đơn, chứng từ hợp lệ và ra quyết định trao trả tang vật, phương tiện bị tạm giữ. 

“Riêng với những trường hợp vận chuyển cát không rõ nguồn gốc, không có hóa đơn, chứng từ hợp lệ, chúng tôi kiên quyết xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật”.

Đại tá Nguyễn Hữu Lập, Trưởng phòng PC68, Công an TP Cần Thơ kiến nghị thêm: “Các cấp chính quyền và ngành chức năng cần có biện pháp quản lý, tăng cường kiểm tra việc khai thác, vận chuyển cát, nguồn tài nguyên quý giá nhưng có giới hạn, tại các mỏ cát phải tuân thủ đúng quy định bán hàng phải có đầy đủ hóa đơn chứng từ, xuất đúng giá và khối lượng hàng hóa… Nếu làm tốt điều này sẽ phát hiện  số cát lậu, cát khai thác trái phép… Thêm vào đó, chỉ vì lợi nhuận, mà hầu hết các sà lan chở cát đều vượt quá mớn nước an toàn, gây nguy hiểm khi tham gia lưu thông”.

Hiện nay, tình hình khai thác cát, vận chuyển cát trái phép tại tuyến Sông Hậu, nhất là các tỉnh đầu nguồn như: An Giang, Đồng Tháp…. vẫn còn phức tạp và gây những hệ lụy khó lường trước. Chính vì vậy, tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, phát hiện xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm trên lĩnh vực khai thác, vận chuyển cát, cát lậu, khai thác kiểu tận thu… là điều cần thiết để từng bước đưa hoạt động này vào nề nếp, hạn chế hậu quả xảy ra.

Phan Tại