Theo Quyết định số 2819/QĐ-UBND ngày 31-10-2011 của UBND tỉnh Đắk Lắk, Sở TN&MT được UBND tỉnh giao làm chủ đầu tư mua sắm trang thiết bị lắp đặt cho 2 trạm quan trắc Khí tự động di động và Nước tự động di động với tổng kinh phí gần 29 tỷ đồng nhằm nâng cao năng lực quan trắc môi trường của tỉnh. Sau khi có quyết định, đầu năm 2013, Sở TN&MT tổ chức đấu thầu công khai và đơn vị trúng thầu là Công ty CP Tiến Bộ Quốc Tế (Hà Nội).

Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đắk Lắk, nơi để xảy ra nhiều sai phạm.

Theo hợp đồng, Công ty CP Tiến Bộ Quốc Tế sẽ chịu trách nhiệm cung cấp toàn bộ hàng hóa máy móc thiết bị của gói thầu do nhà sản xuất MCZ của Đức sản xuất. Đến ngày 28-11-2013, hai bên lập biên bản nghiệm thu thanh toán và Sở TN&MT đã chi trả cho bên cung cấp thiết bị số tiền hơn 16 tỷ đồng.

Tuy nhiên, theo kết luận của Thanh tra tỉnh Đắk Lắk mới đây cho thấy, qua kiểm tra 44/59 bộ phận thuộc thiết bị đã bàn giao cho 2 trạm quan trắc thì chỉ có  6/44 thiết bị đúng nhãn mác, 22/44 thiết bị không đúng nhãn mác và 12/44 thiết bị không có nhãn mác, không rõ nguồn gốc xuất xứ, 1 thiết bị chưa được lắp đặt và phụ tùng kèm theo cho 1 trạm thiếu đồng bộ.

Ngoài ra, 2 xe ôtô phục vụ công tác chở trạm quan trắc cũng không đúng theo hợp đồng. Chính từ những bất cập trên, mặc dù 2 trạm quan trắc đã được nghiệm thu và bàn giao từ ngày 28-11-2013 nhưng từ đó đến nay, các trạm này không thể đưa vào sử dụng, để phơi nắng phơi mưa gây lãng phí tiền của Nhà nước.

Ông Bùi Thanh Lam, Giám đốc Sở TN&MT tỉnh Đắk Lắk cho biết, Sở cũng đã nhiều lần có kiến nghị đến đơn vị cung cấp trang thiết bị sớm khắc phục những thiếu sót và bên bán cũng đã 2 lần cử chuyên gia từ Đức qua nhưng đến nay vẫn chưa khắc phục được.

Khi được hỏi vì sao trang thiết bị còn thiếu và không đồng bộ nhưng vẫn thanh toán tiền cho bên bán, ông Lam cho rằng: “Việc đàm phán, ký hợp đồng mua sắm các thiết bị trên do giám đốc tiền nhiệm thực hiện. Tin tưởng vào hồ sơ trước đó và nghĩ đối tác là công ty lớn, có uy tín nên khi về giữ chức giám đốc Sở (tháng 4-2013-PV), tôi chỉ ký nghiệm thu. Khi xảy ra việc máy móc không đồng bộ, tôi đã gửi công văn yêu cầu đối tác khắc phục. Nếu hết tháng 5-2016 này họ không khắc phục hết các vấn đề, máy móc vẫn không vận hành được thì Sở sẽ trình UBND tỉnh cho phép trả lại các thiết bị đã mua”.

Đối với dự án Kè chống sạt lở bờ suối Krông Kmar tại thị trấn Krông Kmar, huyện Krông Bông, theo tài liệu chúng tôi có trong tay, dự án do Sở TN&MT làm chủ đầu tư triển khai từ năm 2013 với tổng số tiền gần 160 tỷ đồng (bằng nguồn vốn thuộc chương trình hỗ trợ ứng phó biến đổi khí hậu). Để tiến hành thi công, công trình được Sở chia làm 4 gói thầu, trong đó Công ty CP Xây dựng công trình Sông Hậu (Hà Nội) trúng gói thầu số 3 (đoạn Km2+00 - Km3+00) với tổng giá trị thầu gần 20 tỷ đồng.

Mặc dù trúng thầu nhưng từ đó đến nay, nhà thầu trên vẫn chưa triển khai thi công do không đủ năng lực. Tuy nhiên, khi tham gia đấu thầu, Công ty Sông Hậu đã bảo đảm dự thầu bằng 2 thư bảo lãnh của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam Chi nhánh TP Hà Nội với số tiền 2 tỷ đồng theo quy định.

Và sau khi ký Hợp đồng số 09/2014 ngày 30-5-2014, Công ty Sông Hậu đã tạm ứng trước 2 tỷ đồng kinh phí xây dựng. Trước sự chây ì trên, tháng 7-2015, Sở TN&MT đã gửi Công văn số 1040/STNMT và 1131/STNMT đôn đốc Công ty Sông Hậu triển khai thi công nhưng công ty này vẫn không “rục rịch”. Sau khi báo cáo và được sự đồng ý của UBND tỉnh, Sở TN&MT đã tiến hành chấm dứt hợp đồng với Công ty Sông Hậu và thay thế nhà thầu khác.

Tuy nhiên, để thu hồi số tiền 2 tỷ đồng do Công ty Sông Hậu tạm ứng trước đó, ngày 18-8-2015, Sở TN&MT đã có Văn bản số 1163/STNMT-KHTC gửi Ngân hàng TMCP đầu tư và phát triển Việt Nam Chi nhánh TP Hà Nội đề nghị thu hồi tiền tạm ứng gói thầu số 3 theo 2 thư bảo lãnh mà Công ty Sông Hậu đưa ra trước đó. Lúc này, Sở TN&MT mới “ngã ngửa” khi tại Văn bản trả lời số 376/BIDV-NHN của Ngân hàng TMCP đầu tư và phát triển Việt Nam Chi nhánh TP Hà Nội cho biết: “2 thư bảo lãnh hợp đồng của Công ty Sông Hậu là thư bảo lãnh giả mạo chữ ký và con dấu của ngân hàng nên không có giá trị thanh toán”.

Theo ông Bùi Thanh Lam, Giám đốc Sở TN&MT tỉnh Đắk Lắk thì trong quá trình thực hiện dự án, Sở đã thuê Công ty Tư vấn xây dựng Đắk Lắk làm đơn vị tư vấn, quản lý và đấu thầu. Tuy nhiên, do đối tác đã chủ động làm giả giấy tờ nên đơn vị không phát hiện sớm.

“Việc này đúng là ngoài khả năng kiểm soát, tôi không nghĩ lại xảy ra trường hợp thế này. Trước sự việc nghiêm trọng của vụ việc, Sở TN&MT đã có Công văn số 1844/STNMT-KHTC gửi Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Đắk Lắk đề nghị Công an vào cuộc điều tra, làm rõ hành vi giả mạo giấy tờ của Công ty Sông Hậu nhưng đến nay vẫn chưa có kết quả”, ông Lam cho biết thêm.

Văn Thành