Đến hẹn lại lên, sau mỗi kỳ nghỉ Tết, hàng ngàn người lao động từ các địa phương trở vào TP Hồ Chí Minh để tiếp tục cuộc mưu sinh. Chỉ tính riêng các khu chế xuất - khu công nghiệp (KCX-KCN), cụm công nghiệp và Khu công nghệ cao ở TP Hồ Chí Minh thu hút gần 370.000 công nhân vào làm việc.

Với số lượng người lao động nhiều như vậy, nhu cầu về chỗ ở tăng cao dẫn đến tình trạng cầu vượt cung, người lao động khốn đốn vì tiền nhà trọ sau Tết tăng chóng mặt.

Khoảng 19 giờ, chúng tôi gặp chị Nguyễn Ánh Minh và Nguyễn Thị Hòa (quê Bình Định) đang chở nhau đi vào hẻm 52 trên đường Nguyễn Thị Thập (quận 7) để tìm nhà trọ. Chị Minh cho biết, có kiếm được vài căn nhà nhưng giá cao quá nên chưa thuê.

Khu lưu trú công nhân.

Theo chị Minh, chị và chị Hòa cùng một người bạn nữa ở chung phòng trọ trong một con hẻm trên đường Huỳnh Tấn Phát. Diện tích căn phòng khoảng16m² giá 1,5 triệu đồng/tháng. Sau khi nghỉ Tết vào, chủ nhà đột ngột thông báo tăng thêm tiền nhà 200 ngàn đồng/tháng. Lý do, nhà mỗi năm tăng giá một lần. Khổ nỗi, trước Tết có 3 chị em ở, sau Tết lại “rơi rụng” mất một người, nên hai chị em không cách gì gánh nổi.

“Ban ngày đi làm, tối hai chị em chạy ngược chạy xuôi tìm nhà mà chưa kiếm được chỗ vừa túi tiền”, chị Hòa bộc bạch. Cũng với nỗi lo nhà trọ tăng giá sau Tết, chị Nguyễn Thị Thúy Vy (quê Phú Yên) chạy đôn chạy đáo để tìm chỗ trọ mới có giá rẻ hơn nhưng vẫn chưa tìm được.

Phòng chị Vy đang ở rộng khoảng 12m², có gác nhỏ, Tết năm ngoái, chủ nhà cũng đã tăng giá từ 1,4 triệu đồng/tháng lên 1,5 triệu đồng/tháng. Còn năm nay, chủ nhà thông báo tăng thêm 200 ngàn đồng/tháng vì nhà mới được sơn lại, chi phí bỏ ra để sửa chữa ống nước, lắp đặt thêm Internet...

Ở những khu trọ khác gần các KCN-KCX như quận Tân Bình, Thủ Đức, Nhà Bè, Bình Chánh... phần lớn đều tăng giá sau Tết với mức 100 ngàn -400 ngàn đồng/tháng. Nguyên nhân là do cầu vượt cung. Vì thế, các chủ nhà trọ cứ mặc sức lên giá còn công nhân đành phải bấm bụng chịu đựng vì chưa tìm được chỗ ở hợp túi tiền hơn.

Thấu hiểu những khó khăn của công nhân, nhiều doanh nghiệp (DN) cũng đã có chính sách hỗ trợ chi phí nhà ở để “giữ chân” người lao động. Chẳng hạn, Công ty Sài Gòn Food, ngoài việc xây dựng nhà lưu trú cho công nhân, công ty còn hỗ trợ một phần chi phí thuê trọ cho những công nhân không ở khu lưu trú để họ đỡ phần nào vất vả.

Nói về nhà lưu trú cho công nhân, ông Đào Xuân Đức - Phó trưởng Ban quản lý các KCX – CN TP Hồ Chí Minh (HEPZA) cho rằng: Khu lưu trú cho công nhân được làm rất tốt. Ví dụ như tại KCN Vĩnh Lộc, khu lưu trú có thang máy, phòng ốc trang hoàng, có 2 lốc nhà riêng biệt, một lốc dành cho công nhân độc thân và một lốc cho công nhân có gia đình. Mặc dù khang trang là vậy, nhưng điều ngạc nhiên là sau khi công trình hoàn thành, mời gọi công nhân vào ở nhưng không ai chịu vào.

Thậm chí có một số DN “dụ” công nhân vào ở bằng cách DN sẵn sàng chi tiền trả tiền thuê nhà, công nhân vào ở chỉ đóng chi phí điện nước, nhưng cũng đành “bó tay”. Sau khi tìm hiểu kỹ, chúng tôi mới biết lý do công nhân vào ở  nhà lưu trú thì bị bó buộc giờ giấc ra vào, không được nấu ăn tại phòng mà phải nấu tại bếp ăn tập thể; Người quen đến thăm không được lên phòng mà gặp tại phòng tiếp xúc chung của khu lưu trú... 

Trong khi công nhân lao động ra ngoài thuê ở mặc dù tiền thuê trọ có đắt hơn, môi trường sống không được đảm bảo nhưng cái họ cần là được thoải mái hơn. Khi biết được những lý do đó, chúng tôi đã cải tiến để làm sao thu hút được công nhân vào ở.

“Hiện, đã có 16 dự án nhà lưu trú công nhân hoàn thành đưa vào sử dụng, đáp ứng hơn 20.000 chỗ ở. Có 3/5 dự án nhà ở xã hội cho công nhân đã được cấp phép và đang được HEPZA đôn đốc các chủ đầu tư thực hiện gồm Dự án nhà ở xã hội tại KCN Tân Tạo (17,7ha), KCN Hiệp Phước (Khu dân cư Hiệp Phước 1 thuộc khu đô thị Cảng Hiệp Phước 29,2ha), KCX Linh Trung II (giai đoạn 2 của Công ty Thiên Phát). Các dự án này hoàn thành sẽ có nhiều ưu đãi cho công nhân thuê, mướn, tạo điều kiện về chỗ ở an toàn cho người lao động”, ông Đức cho biết.

Thúy Hà