Với nhiều sinh viên (SV), việc được làm luận văn, đồ án là một niềm vinh dự, là cơ hội để làm quen với việc nghiên cứu khoa học, để khẳng định mình. Tuy nhiên, vẫn còn có một bộ phận SV do lười biếng, đã xem khóa luận tốt nghiệp là một gánh nặng, một cực hình. 

Hệ quả là các “trí thức giấy” này đã tìm đến các dịch vụ bán “chất xám” để mong lấp đầy cái mình còn khuyết. Có cầu ắt có cung, chợ mua bán, thuê viết luận văn, luận án vẫn tiếp tục “nở rộ”

Gọi là “chợ” vì có cả khách mua lẫn người bán. Song “chợ” ở đây chính là một dãy các cửa hàng chuyên in ấn, photocopy kinh doanh thêm việc bán tiểu luận, luận văn, đồ án cho sinh viên để tăng lợi nhuận.

Nếu như trước đây, phố Tạ Quang Bửu, cạnh Trường Đại học (ĐH) Bách Khoa Hà Nội được xem là chợ tiểu luận, luận văn lớn mà sinh viên thường hay lui tới thì nay “chợ” luận văn đã “mọc” rất nhiều nơi, ở khắp các cổng trường ĐH trên địa bàn Hà Nội từ ĐH Khoa học Xã hội nhân văn, đoạn gần KTX Mễ Trì cho đến cạnh ĐH Sư phạm hay ĐH Lao động - Thương binh, Xã hội... với rất nhiều “hàng hóa” mà SV muốn lĩnh vực gì cũng có.

Có mặt tại tại phố Tạ Quang Bửu, gần ĐH Bách Khoa, nơi có hàng chục cửa hàng photocopy mọc san sát, vốn được xem là một trong những “chợ” luận văn lớn của Hà Nội, biết chúng tôi cần mua tài liệu để làm luận văn tốt nghiệp ĐH, chủ cửa hàng cho xem trong máy có tới 1.000 đề tài luận văn.

Giá cả cũng khá mềm, nếu in ra giấy thì khoảng 500 đồng/trang, nếu copy ra đĩa hoặc USB thì chỉ còn khoảng 300 đồng/trang. 

Tính trung bình, một luận văn có độ dài trên dưới 100 trang chỉ khoảng 30-50 ngàn đồng, quá “bèo” nếu so với thời gian, công sức mà những SV nghiêm túc phải bỏ ra để hoàn thiện một luận văn.

Một góc “chợ” luận văn trên phố Tạ Quang Bửu, Hà Nội.

Quyết định mua một số luận văn về xem thử, điều khiến chúng tôi khá bất ngờ là ngoài những đề tài tương đối “kinh điển”, mang tính lý luận chung chung theo kiểu “chẳng chết ai” mà người làm chỉ cần thay năm đổi tháng như “Nghiên cứu khoa học - yêu cầu bắt buộc đối với giảng viên các trường ĐH”, “Đổi mới chất lượng đào tạo theo chuẩn quốc tế”, “Giải pháp tăng cường khả năng tự học của SV” hay “Xây dựng ý thức chính trị cho SV”, “Công nhân và những vấn đề xã hội”... thì cũng có những đề tài tương đối mới, gắn với thực tiễn và các vấn đề thời sự nóng như “Phát triển mô hình liên kết bền vững giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp dệt may trong xu hướng hội nhập”, “Khuyến cáo về an toàn phòng cháy chữa cháy đối với hệ thống siêu thị và trung tâm thương mại” hay “Ảnh hưởng của truyền thông xã hội đối với môi trường báo chí Việt Nam”... Điều này cho thấy, kho luận văn trong các “chợ” này cũng liên tục được cập nhật.

Chỉ cần mua khoảng 4-5 quyển luận văn có đề tài tương tự, SV có thể “xào nấu”, chắp vá mỗi nơi một chút để thành sản phẩm của mình mà không phải giáo viên hướng dẫn nào cũng có thể phát hiện ra.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, nguồn hàng chủ yếu của các cửa hàng này là do SV các khóa mang khóa luận ra cửa hàng để thuê in hoặc đánh máy. Trong quá trình đó, chủ cửa hàng cố tình lưu lại vào ổ cứng để bán nhằm tăng thêm thu nhập.

Để hàng phong phú, có những ông chủ cửa hàng này còn nhanh nhạy trao đổi dữ liệu với các ông chủ cửa hàng bên cạnh để nguồn dự trữ của mình tăng lên. 

Thậm chí, khi đã có thâm niên trong nghề, họ còn trao đổi dữ liệu với các cửa hàng ở tận các khu vực khác để xóa tan “độc quyền” là chợ luận văn thuộc lĩnh vực kỹ thuật vẫn có bán hàng thuộc lĩnh vực kinh tế, thương mại hay khoa học xã hội nhân văn...

Nếu như chợ luận văn quanh các trường ĐH chủ yếu bán các luận văn, đồ án với giá khá “bèo” thì chợ luận văn trên mạng lại có phần bạo dạn hơn khi công khai cung cấp các loại dịch vụ viết thuê luận văn, đồ án. 

Nếu có nhu cầu, chỉ cần lên mạng internet gõ cụm từ “làm đồ án thuê” hoặc “làm luận văn thuê” thì ngay lập tức hiện ra hàng loạt trang quảng cáo giới thiệu về dịch vụ này. Tất cả các lĩnh vực từ kỹ thuật, kinh tế, CNTT, viễn thông, xây dựng hay khoa học xã hội nhân văn đều có tất.

Giá cả cũng phong phú hơn, tùy thuộc vào mức độ khó dễ của đề tài, mức độ và công sức đầu tư chất xám mà người thuê viết phải bỏ ra. Tuy nhiên, theo khảo sát của chúng tôi, luận văn tốt nghiệp có giá từ 5-10 triệu đồng, luận văn cao học có giá từ 10-20 triệu đồng, trong đó luận văn tiếng Anh thường cao hơn tiếng Việt từ 5-7 triệu đồng do phải thuê người dịch.

Nếu cần thêm dấu của các cơ quan, doanh nghiệp thì cộng thêm phụ phí khoảng từ 500 nghìn đến 1 triệu đồng. Tiền được giao theo tiến độ công việc, từ sau khi duyệt đề cương, triển khai cho đến nhận sản phẩm. 

Ưu điểm của việc thuê viết luận văn là luận văn được làm từ đầu, từ khâu đề cương cho đến các giai đoạn triển khai nên sản phẩm tương đối tốt, tránh được tình trạng đụng hàng do người viết thuê là người có trình độ, am hiểu lĩnh vực mình làm, thậm chí có thể còn gọi là chuyên gia trong lĩnh vực họ làm thuê.

Do vậy, dù tốn kém song lại an toàn vì hạn chế được tình trạng đạo văn. Tuy nhiên, nếu không khéo chọn, tìm được người viết thuê uy tín thì người mua cũng có thể vớ phải hàng... dởm được người viết thuê mông má, xào xáo từ các luận văn có cùng đề tài trên mạng.

Ông HC, nguyên giảng viên của một trường ĐH lớn ở Hà Nội cho biết: Việc viết thuê luận văn, đồ án tồn tại từ nhiều năm nay. Những người đi thuê viết phần lớn là những người cần bằng cấp để phục vụ mục đích “thăng quan tiến chức”. 

Do đó, giá thuê viết cũng vô cùng, tùy thuộc vào độ khó dễ của đề tài, từng lĩnh vực và cả sự hào phóng của người đi thuê.

Để giữ bí mật và sự an toàn, họ thường tìm đến các thầy cô là người hướng dẫn hoặc các thành viên trong hội đồng để thuê viết. Thế mới có chuyện, có những đồ án, khóa luận được hội đồng khen nức nở nhưng thực chất đó là sản phẩm “dởm” vì hoàn toàn được thuê viết. 

Chuyện này chỉ có người trong cuộc mới biết và thực chất là các thầy trong hội đồng đang khen nhau vì sản phẩm đó là do chính thầy hướng dẫn hoặc thầy phản biện làm.

Cũng theo chia sẻ của ông HC, đối với những người làm nghiên cứu khoa học chuyên nghiệp, có chuyên môn thật sự, để hoàn thành một công trình nghiên cứu như luận án tiến sĩ phải tổn hao rất nhiều công sức. Nhất là đối với phụ nữ, họ còn có thể phải trả giá bằng nhiều thứ. Đơn cử như có người không dám sinh con vì phải tập trung cho luận án.

Đến khi bảo vệ xong, muốn sinh con, tuổi cao không còn sinh được nữa. Sức khỏe lao dốc vì phải ôm đồm cùng một lúc nhiều việc, vợ chồng có những giai đoạn lục đục vì bổn phận làm vợ không tròn. Vất vả, phải đánh đổi nhiều thứ như thế nhưng sản phẩm cuối cùng chưa chắc đã hoàn toàn hết... sạn vì đó là sản phẩm thực làm. 

Trong khi đó, sản phẩm thuê làm, tốn kém chút song lại không mất sức và có chất lượng tốt hơn. Đây cũng là lý do vì sao ngày càng có nhiều tri thức “giấy” tìm đến dịch vụ viết luận văn, đồ án thuê để thỏa mãn mục đích của mình.

Huyền Thanh