Phát biểu tại Hội thảo quốc tế "Tầm nhìn cho Đô thị sáng tạo tại TP Hồ Chí Minh” được tổ chức sáng 28-7, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Nguyễn Thiện Nhân thông tin, thành phố đang có lực lượng lao động chất lượng cao, tỷ lệ người lao động có trình độ đại học ở thành phố cao gấp 2,3 lần so với trung bình cả nước.

Ngoài ra, thành phố cũng là nơi có các doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh, đóng góp 82% cho nền kinh tế thành phố. Đây chính là những điều kiện tiên quyết để đưa năng suất lao động của thành phố cao gấp 2,7 lần so với bình quân cả nước.

Hạ tầng đang phát triển nhanh ở khu Đông thành phố.

Theo Bí thư Thành ủy Nguyễn Thiện Nhân, mục tiêu xây dựng Đô thị sáng tạo của thành phố nhằm tạo sự tương tác giữa các lĩnh vực nghiên cứu và phát triển, đào tạo phát triển nguồn nhân lực, ứng dụng khoa học công nghệ… đồng thời, TP Hồ Chí Minh cũng mong muốn kết nối với các tỉnh lân cận như Đồng Nai và Bình Dương, hai tỉnh có công nghiệp hóa cao của cả nước để tạo nên cụm động lực phát triển kinh tế cho khu vực phía Nam.

Do đó về vị trí quy hoạch, thành phố dự kiến gộp 3 quận là quận 2, quận 9 và Thủ Đức thành Đô thị sáng tạo phía Đông của thành phố.

Quận Thủ Đức là nơi tập trung các viện, trường với 4 trường đại học lớn, gồm trên 10.000 giảng viên, trong đó có hơn 1.000 giáo sư, tiến sĩ và 100.000 sinh viên. Về hạ tầng kết nối với khu Đông, hệ thống giao thông đường bộ, đường thủy ở khu vực này khá thuận lợi với tuyến quốc lộ 1A, cao tốc TP Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, đại lộ Phạm Văn Đồng, đường Vành đai 2, xa lộ Hà Nội, đại lộ Mai Chí Thọ, tuyến Metro số 1, Bến xe Miền Đông mới… từ đó thành phố xác định quận Thủ Đức sẽ là nơi tập trung năng lực về nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Ở quận 2 có khu đô thị mới Thủ Thiêm là nơi cung cấp hạ tầng cơ sở, tiện ích cho rất nhiều chức năng khác nhau, nhất là cơ sở hạ tầng cho trung tâm tài chính quốc tế.

Với quận 9, địa bàn này có Khu Công nghệ cao thành công nhất cả nước. Như vậy, hoạt động đổi mới sáng tạo của thành phố sẽ bao gồm cả nghiên cứu lẫn đào tạo, chuyển giao công nghệ cũng như trung tâm dịch vụ và khu vực sản xuất công nghệ cao.

“Để đẩy nhanh việc hình thành khu Đô thị sáng tạo, ngay trong năm nay, thành phố dự kiến sẽ tổ chức cuộc thi để lựa chọn các hãng tư vấn quốc tế nhằm hỗ trợ thành phố xây dựng tầm nhìn và các bước triển khai cụ thể cho Đô thị sáng tạo. Sau đó, sẽ xây dựng quy hoạch tổng thể cho khu đô thị này”, Bí thư Thành ủy Nguyễn Thiện Nhân thông tin thêm.

Theo lãnh đạo Hiệp hội Bất động sản (BĐS) thành phố, có ba trụ cột để phát triển thành công khu Đô thị sáng tạo là khu vực công, khu vực đại học và khu vực tư nhân. Hiệp hội này đề xuất ý tưởng hợp nhất các quận 2, quận 9 và quận Thủ Đức trở thành một không gian đô thị thống nhất với mô hình thành phố trong thành phố. 

Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP Hồ Chí Minh Nguyễn Thanh Nhã khẳng định, khu Đô thị sáng tạo Đông thành phố sẽ là nơi kết nối chặt chẽ, hiệu quả các chức năng trung tâm nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực trình độ cao, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, dịch vụ trên nền tảng công nghệ cao.

Từ đó hình thành các chuỗi giá trị gia tăng từ khâu nghiên cứu khoa học, nghiên cứu ứng dụng, sản xuất sản phẩm phụ trợ và sản phẩm công nghệ cao cững như tiêu thụ sản phẩm, cung ứng dịch vụ. Đây sẽ trở thành vùng lõi trung tâm kinh tế, giáo dục khoa học sáng tạo mở phát triển nhất của cả nước và khu vực.

Tại hội thảo, nhiều chuyên gia đều đánh giá khu Đông thành phố đã và đang tạo ra được các sản phẩm mang hàm lượng khoa học - công nghệ cao có thể liên kết với nhau. Đây cũng là môi trường tốt cho làm việc, học tập, sinh sống của các chuyên gia, các nhà khoa học và lực lượng lao động có trình độ và chất lượng cao.

Từ đó các góp ý xoay quanh vấn đề định hướng tầm nhìn; quy hoạch đô thị; xây dựng chính sách, lộ trình, cơ chế khuyến khích và gợi ý giải pháp cho khu Đô thị sáng tạo.

Để cụ thể hóa chương trình hình thành khu Đô thị sáng tạo của thành phố, nhiều chuyên gia cho rằng bước đầu cần có những định hướng và phương án tốt cho quy hoạch đô thị. Trong đó cần phân tích đầy đủ những điều kiện thuận lợi và hạn chế cũng như tiếp thu nhiều kinh nghiệm trên thế giới về mô hình Đô thị sáng tạo.

Đ.Thắng