Được Thượng tướng Tal lên ý tưởng chế tạo sau Cuộc chiến Yom Kippur, Merkava là xe tăng bản địa đầu tiên của Quân đội Israel. Merkava I bắt đầu phục vụ từ năm 1978 và tham chiến đầu lần đầu tiên trong Chiến tranh Lebanon lần thứ nhất vào năm 1982.

Merkava cũng là loại thiết giáp đầu tiên được trang bị Hệ thống Phòng vệ Chủ động (APS) Trophy, tính năng hoạt động tự động và hiệu quả trong việc chống lại tên lửa điều hướng chống xe tăng.

Một quốc gia nhỏ bé như Israel, xây dựng thành công xe tăng chiến đấu chủ lực với lớp hoàn toàn mới thật sự là một thành tựu lớn, National Interest bình luận.

Đánh giá cao vỏ thép hybrid module của Merkava, National Interest cho biết xe tăng được “bảo vệ tận răng” với tháp pháo và vùng thân trước được “mài nhọn” để tạo ra lớp giáp bảo vệ tối đa ở tất các góc.

Hệ thống Trophy được Tập đoàn Công nghiệp Quốc phòng Hiện đại Rafael và Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Elta hợp tác phát triển, báo chí Mỹ ca ngợi đây là một trong những “khía cạnh quan trọng nhất” của Merkava.

Được thiết kế để phát hiện và phá hủy đầu đạn tên lửa đang bay đến, hệ thống Trophy có 4 ăng-ten radar và radar kiểm soát hỏa lực để theo dõi mối đe dọa đang hình thành, chẳng hạn như tên lửa điều hướng chống xe tăng (ATGM), đạn pháo phản lực. Sau khi một đầu đạn được phát hiện, Trophu bắn đạn phân mảnh nổ năng lượng cao để tiêu hủy mối đe dọa.

Trophy được lắp đặt trên xe tăng Merkava từ năm 2009 và tham gia chiến đấu lần đầu tiên vào ngày 1-3-2011. Hệ thống từng phá hủy nhiều tên lửa chống xe tăng được bắn từ khoảng cách ngắn hướng đến xe tăng Merkava Mark –IV gần biên giới giáp với Dải Gaza.

Kể từ đó, hệ thống chứng minh hiệu quả trong nhiều hoạt động, đặc biệt Chiến dịch Hoạt động Phòng vệ, khi đó các xe tăng quân đội Israel hoạt động “thoải mái” ở Dải Gaza mà không có tổn thất.

Hệ thống Trophy không chỉ được lắp đặt trên xe chiến đấu bộ binh hạng nặng Namer và thiết vận Eitan mới của Quân đội Israel. Vào tháng 6, Quân đội Mỹ trao hợp đồng trị giá gần 200 triệu USD để mua thiết bị bảo vệ xe tăng Abrams. Phiên bản mới và gọn nhẹ trung hòa hơn 90% các loại đạn bắn vào xe tăng trong hoạt động thử nghiệm vào mùa Hè năm nay trước khi tiến hành thử nghiệm đối với thiết giáp Stryker của Quân đội Mỹ.

Xe tăng chiến đấu chủ lực Merkava của Quân đội Israel. Ảnh: National Interest

Israel đã hoàn thiện hơn 2.000 xe tăng Merkava và hiện đang phát triển thế hệ xe tăng mới nhất, Merkava IV Barak, Quân đội Israel dự kiến thử nghiệm phần cứng quân sự vào năm 2020.

Merkava 4 Barak mới được thiết kế là một loại “xe tăng thông minh” có hàng chục cảm biến và lập trình nhiệm vụ bằng siêu vi tính, sẽ hiển thị toàn bộ thông tin cũng như sự hiện diện của các loại xe tăng và xe chiến đấu khác trên chiến trường cho tổ chiến đấu bên trong xe.

Hệ thống kiểm soát hỏa lực bằng vi tính của xe tăng mới cũng có thể nhận diện và khóa mục tiêu đang di chuyển, bao gồm mục tiêu trên không, trong khi bản thân xe tăng đang di chuyển.

Các cảm biến cùng với camera 360 độ được gắn bên ngoài xe tăng sẽ cho phép binh sĩ ở bên trong xe mọi lúc và mũ bảo hiểm thông minh được Elbit System thiết kế sẽ cho phép chỉ huy xe tăng nhìn thấy chính xác những gì bên ngoài, chẳng hạn bọn khủng bố hoặc các mối đe dọa khác đang lén lút tiếp cận.

Phạm Trúc