“Các chuyên gia kỹ thuật công tác trong nền công nghiệp quốc phòng Nga đến Syria vào đầu tháng 10 sau khi cung cấp hệ thống S-300PM và S-300PM-2 đã hoàn tất việc tái cấu hình cho phiên bản xuất khẩu S-300PMU-2. Họ trở về Nga cách đây vài ngày,” nguồn tin cho biết.

“Tất cả 3 tiểu đoàn được trang bị các hệ thống S-300PMU-2 đã sẵn sàng cho hoạt động chiến đấu ở Syria. Quân đội Syria bây giờ có thể sử dụng khí tài,” nguồn tin cho biết thêm.

Hệ thống S-300PMU-2 Favorit là sự phát triển tiếp theo của hệ thống tên lửa phòng không S-300PMU-1. Khả năng chiến đấu của hệ thống tăng lên nhờ chế tạo tên lửa mới 48N6Е2 có hiệu quả tiêu diệt mục tiêu đường đạn cao hơn ở cự ly đến 40 km với việc bảo đảm kích nổ đầu đạn của mục tiêu, tăng giới hạn xa của vùng sát thương mục tiêu khí động lên đến 200 km, kể cả khi bắn đuổi, mở rộng khả năng thông tin của đài điều khiển của hệ thống về phát hiện và bám các mục tiêu đường đạn trong khi vẫn duy trì khu vực phát hiện các mục tiêu khí động.

Ngoài ra, khả năng phát hiện khi tác chiến độc lập cũng được tăng lên nhờ sử dụng radar chỉ thị mục tiêu tự hoạt mới 96L6Е, hệ thống khả năng sử dụng đồng thời các tên lửa 48N6Е2 và 48N6Е của hệ thống S-300PMU-1, Favorit có thể tích hợp với mọi hệ thống phòng không, kể cả của các nước NATO.

Hệ thống tên lửa phòng không S-300PMU-2 Favorite. Đồ họa: Almaz Aney

Hệ thống tên lửa phòng không S-300PMU-2 được phát triển vào năm 1995-1997 và đang được các nhà thiết kế họ tên lửa S-300 hoàn thiện (hãng phát triển chính là Liên hiệp NPO Almaz).

Thành phần hệ thống tên lửa phòng không S-300PMU-2 gồm:

- Đài chỉ huy 83М6Е2;

- Đến 6 tổ hợp tên lửa phòng không 90Zh6Е2;

- Các tên lửa có điều khiển 48N6Е2;

- Các phương tiện bảo đảm kỹ thuật tương tự như hệ thống S-300PMU-1.

Đài chỉ huy (KP SU) 83М6Е2 nhận và tổng hợp tình hình trên không từ các nguồn khác nhau, điều khiển hoạt động tác chiến của các tiểu đoàn hỏa lực, nhận lệnh chỉ huy và thông tin về các mục tiêu trên không từ sở chỉ huy phòng không khu vực.

KP SU 83М6Е2 bao gồm:

- Đài điều khiển chiến đấu (PBU) 54K6Е2 tự động xác định: các tham số quỹ đạo chuyển động (cự ly, tốc độ, độ cao, hướng), quốc tịch, loại và mức độ nguy hiểm của vật thể bay, các điều kiện tác xạ của từng tiểu đoàn hỏa lực, phân công tối ưu mục tiêu cho các tiểu đoàn hỏa lực để tiêu diệt chúng căn cứ điều kiện bắn và cơ số đạn hiện có. 

PBU 54K6Е2 có khả năng điều khiển các hệ thống tên lửa phòng không S-300PMU-2, S-300PMU-1, S-300 PMU, S-200VE ở bất cứ kiểu kết hợp nào. 54K6Е2 cho phép bắn đồng thời đến 36 mục tiêu và dẫn đến 72 tên lửa phòng không có điều khiển vào chúng. Số lượng mục tiêu có thể phát hiện đồng thời là đến 300, số lượng mục tiêu có thể đeo bám đồng thời đến 100.

- Radar phát hiện 64N6Е2 là radar quan sát 3 tọa độ (3D) hoàn toàn tự động với anten mạng pha hai mặt băng S, bảo đảm cung cấp thông tin chất lượng cao về các mục tiêu bay trong bán kính 300 km cho đài chỉ huy của hệ thống. Thông tin này được từng tổ hợp tên lửa phòng không sử dụng thông qua kênh liên lạc tích hợp.

Mỗi tổ hợp tên lửa phòng không 90Zh6Е2 gồm có : 

- Radar đa năng chiếu xạ và dẫn đường (RPN) 30N6Е2 bảo đảm sục sạo, phát hiện, tự động bám mục tiêu, thực hiện tất cả các công việc liên quan đến việc chuẩn bị và tiến hành tác xạ bằng tên lửa phòng không, cũng như đánh giá kết quả bắn.

Tính đa năng của radar có được nhờ sử dụng các anten mạng pha băng Х và tự động hóa cao tất cả các quá trình hoạt động của nó dựa trên các phương pháp điều khiển số hoạt động nhanh hiện đại.

Trạm anten RPN 30N6Е2 có thể đưa lên cao lên cột di động chuyên dụng 40V6М.

12 bệ phóng (PU) 5P85SE, 5P85ТЕ

Bệ phóng thẳng đứng 5P85SE/5P85ТЕ bảo đảm cất giữ, vận chuyển và phóng tên lửa. Chứa 4 quả tên lửa phòng không 48N6Е2 (48N6Е). Các tên lửa để trong ống phóng kín và không cần bảo dưỡng kỹ thuật trong vòng 10 năm sử dụng.

Giống như các biến thể trước đó của hệ thống S-300, tên lửa được phóng thẳng đứng nhờ cơ cấu phóng bằng thuốc nổ kỹ thuật.

Hệ thống có thể phóng tên lửa với nhịp phóng 3 quả/s nên có khả năng chống cuộc tập kích ồ ạt của các phương tiện tiến công đường không của đối phương.

Radar phát hiện độ cao (VVO) 96L6Е

VVO 96L6E với ăng-ten mạng pha nhiều tia quay vòng tròn theo phương vị tự động cung cấp tới RPN 30N6Е2 và KP SU 83М6Е2 thông tin về tình hình trên không về các máy bay và tên lửa hành trình cho dù bay từ bất kỳ hướng nào.

Trước đó, một nguồn tin đối ngoại quân sự khác cho Thông tấn TASS biết các chuyên gia kỹ thuật thay đổi mật mã và tần số vô tuyến sử dụng tiếng Nga thành tiếng Syria.

Vào ngày 31-10, Người phát ngôn Bộ quốc phòng Nga Igor Konashenkov cho biết cùng với các hệ thống phòng không S-300, Nga cũng cung cấp các phương tiện kiểm soát phòng không tự động, chẳng hạn Polyana D-4, đảm bảo kiểm soát hiệu quả hoạt động chiến đấu của một lữ đoàn tên lửa phòng không hoặc tổ hợp phòng không bao gồm S-300, pháo Pantsir-S, Tunguska, Tor và Buk.

Hợp đồng cung cấp các hệ thống S-300 cho Syria được ký vào năm 2010 bị đóng băng ngay sau đó.

Vào ngày 24-9, sau khi Nga mất một máy bay trinh sát Ilyushin-20 ở Syria, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergey Shoigu tuyên bố Nga sẽ cung cấp các hệ thống S-300 để củng cố khả năng chiến đấu của Quân đội Syria.

Vào ngày 2-10, ông Shoigu báo cáo Tổng thống Vladimir Putin rằng các hệ thống S-300 đã được chuyển đến Syria bằng đường hàng không quân sự và quân đội Syria sẽ cần khoảng 3 tháng để được hướng dẫn sử dụng.

Phạm Trúc