Vào tháng 3-2018, thế giới được biết rằng Nga đã sở hữu hệ thống tên lửa siêu thanh đặc biệt Kinzhal (Lưỡi gươm) để phá hủy mục tiêu trên mặt đất/biển. 

Máy bay phản lực chiến đấu siêu thanh trong mọi điều kiện thời tiết MiG-31 được Tập đoàn MiG phát triển trong thời Xô viết và được tiếp nhận phục vụ từ năm 1981 đã được chọn làm “pháo đài bay” dành cho hệ thống tên lửa mới.

MiG-31 hay Foxhound như được gọi ở phương Tây là một chiến đấu cơ “cao tuổi” của Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga nhưng vẫn có thể tạo ra sự khác biệt nhờ tốc độ và khả năng bay cao.

Máy bay chiến đấu MiG-31BM của Không quân Vũ trụ Nga. Ảnh: Thông tấn TASS

Máy bay phản lực chiến đấu có thể dễ dàng vươn lên độ cao 25 km và tăng tốc đến 3.000 km/giờ, sau khi tên lửa đạt đến đỉnh nó sẽ tự phóng chỉ trong vài phút. Các loại đầu đạn hạt nhân và thông thương được phóng tới mục tiêu ở khoảng cách đến 2.000 km. Hơn nữa, tên lửa có thể tung đòn hủy diệt trong khi không cần phải xâm nhập vào vùng phòng không được bố phòng và hệ thống tên lửa đạn đạo phòng thủ dày đặc của kẻ thù.

Nhờ những tính năng đó của MiG-31, tên lửa siêu thanh có chỉ số phát xạ radar thấp và cơ động cao Kinzhal sẽ không có đối thủ trên thế giới.

Vào năm 1977, trong thời gian thử nghiệm, phi công Xô Viết Alexander Fedoto đã lái một máy bay MiG-31 lên độ cao 37, 65 km ở tầng không gian bên ngoài. Cho đến nay, MiG-31 đã vượt trội về độ cao có thể tiếp cận đối với mọi máy bay phản lực hiện đại. Hai năm trước, một máy bay MiG-31BM lập kỷ lục bay không ngừng, tương đương 7 giờ 15 phút cùng với 2 lần tái nạp nhiên liệu trên không. Các thiết bị điện tử cùng với thiết kế đặc biệt cho phép Foxhound thiết lập kỷ lục qua nhiều thông số.

Trong một đoạn video được Tổng thống Nga Putin thuyết trình vào ngày 1-3, một máy bay MiG-31 phóng một tên lửa phá hủy chính xác mục tiêu giả định, sau khi bay ở tốc độ siêu thanh gấp 10 lần tốc độ âm thanh.

“Điều này cho phép tiếp cận mục tiêu nhanh chóng, chẳng hạn, so với tên lửa hành trình trước đây chỉ bay ở vận tốc trung bình từ 850-900 km/giờ v.v, tức là tốc độ chính thức ngay từ đầu”, Thứ trưởng Bộ quốc phòng Nga Yuri Borisov cho biết.

Tính năng đặc biệt thứ hai, nó có thể nhào lộn trong quá trình bay nhờ sự trợ giúp của hệ thống kiểm soát khí động học và xuyên qua mọi khu vực phòng không hoặc phòng thủ tên lửa đạn đạo.

Theo quan điểm của chuyên gia quân sự Viktor Litovkin, việc triển khai các máy bay chiến đấu MiG-31 mang hệ thống tên lửa siêu thanh Kinzhal đến Quân khu miền Nam có thể giải thích là sự cần thiết để “kiểm soát an ninh khu vực Biển Đen”, khi các tàu chiến Mỹ và NATO đang bị tên lửa hành trình tầm xa Tomahawk thường xuyên đi vào, tạo ra mối đe dọa đối với các hệ thống tên lửa chiến lược ở khu vực phía Tây nước Nga.

Máy bay MiG-31 và động cơ phản lực 3 thì sử dụng nhiên liệu đẩy rắn được Viện Công nghệ Nhiệt Moscow chế tạo có thể mang một hệ thống vệ tinh nặng 160 kg lên không gian ở độ cao đến 300 km.

Máy bay MiG-31BM nâng cấp được trang bị hàng loạt vũ khí mới, bao gồm tên lửa tầm trung/xa K-37 và tên lửa không đối không K-77 cũng như 96M6 từ hệ thống phòng không S-400. Phạm vi hoạt động của radar được hiện đại hóa phù hợp với lửa mới.

Radar trên MiG-31BM có thể theo dõi 24 mục tiêu và 8 tên lửa điều hướng. Buồng lái nâng cấp được trang bị màng hình phẳng tinh thể lỏng giúp quan sát mục tiêu rõ ràng hơn. Pháo đài bay cũng được trang bị các hệ thống tác chiến điện tử mới.

MiG-31BM tích hợp một hệ thống kiểm soát vũ khí và radar thế hệ mới cho phép máy bay phát hiện mục tiêu ở khoảng cách đến 320, sau đó phá hủy chúng ở khoảng cách đến 280 km. Máy bay phản lực có thể theo dõi đến 10 và tiêu diệt 6 mục tiêu trên không cùng lúc.

Tuy nhiên, nó ít cơ động hơn so với hầu hết các máy bay chiến đấu hiện đại, nhưng tầm hoạt động của radar và tên lửa gấp đôi tạo ra khả năng phá hủy đồng thời hàng loạt mục tiêu cho phép nó tránh “đánh tầm gần nguy hiểm” với kẻ thù. Chiến đấu cơ có bán kính chiến đấu từ 700 đến 1.500 km tùy thuộc vào lượng vũ khí và tốc độ bay.

Một nhóm 4 máy bay MiG-31 có thể bao phủ một vùng không phận đến 1.000 km, chẳng hạn từ Moscow đến Krasnodar. Máy bay có thể đánh chặn mọi mục tiêu trên không, bắn hạ tên lửa hành trình và phá hủy vệ tinh (gián điệp quân sự) đang hoạt động ở quỹ đạo thấp.

Phạm Trúc