Từ nhiều năm qua, trên tuyến sông Tiền và Hàm Luông, đoạn qua xã Tân Phú (huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre) được xem là “điểm nóng” của nạn khai thác cát sông trái phép. Mặc dù, ngành chức năng tỉnh Bến Tre không cấp giấy phép khai thác cát sông cho bất kì doanh nghiệp nào trên đoạn sông qua địa bàn xã Tân Phú, tuy nhiên, các đối tượng khai thác cát hoạt động rầm rộ, liên tục gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống, sản xuất của người dân...

Một trong những hạn chế trong công tác phòng, chống “cát tặc” đó là lực lượng chức năng “mỏng” nhưng địa bàn rộng, gây khó khăn trong công tác tuần tra kiểm soát, vây bắt các phương tiện vi phạm. Ban Giám đốc Công an tỉnh Bến Tre đã trực tiếp đến địa bàn xã Tân Phú để nắm tình hình, nguyện vọng của người dân hai bên bờ sông…

Lãnh đạo Công an tỉnh Bến Tre tặng giấy khen cho các thành viên Tổ phòng, chống tội phạm trộm cắp, khai thác cát sông trái phép.

Sau nhiều lần lắng nghe ý kiến người dân và chính quyền địa phương, Công an tỉnh Bến Tre phối hợp UBND xã Tân Phú thành lập Tổ phòng, chống tội phạm trộm cắp, khai thác cát sông trái phép, gồm người dân tại địa phương với sự hỗ trợ của Công an xã, huyện…

Đại tá Trần Thị Bé Nhân, Phó Giám đốc Công an tỉnh Bến Tre chia sẻ: “Công tác đấu tranh phòng, chống khai thác cát sông trái phép của lực lượng chức năng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu tình hình đang diễn ra. Hình thức khai thác trái phép thường bằng ghe bơm hút cát, hoạt động vào ban đêm hoặc ngày nghỉ, thời điểm lực lượng chức năng khó giám sát, kiểm tra, tiếp cận các phương tiện vi phạm. Thủ đoạn của các đối tượng vi phạm ngày càng tinh vi, nguy hiểm và manh động.

Để góp phần phòng ngừa, đấu tranh có hiệu quả trước tình trạng trên cần có sự đồng tình, ủng hộ và tham gia tích cực của nhân dân theo hướng tự quản, tự phòng, tự bảo vệ. Chính vì thế, sau khi hình thành và đi vào hoạt động Tổ phòng, chống tội phạm trộm cắp, khai thác cát sông trái phép đã phát huy tối đa tính hiệu quả, tập hợp đông đảo người dân cùng lực lượng chức năng trực tiếp tham gia ngăn chặn tình trạng hút trộm cát sông. Đây là một trong những mô hình tiêu biểu của phong trào Toàn dân bảo vệ ANTQ trên địa bàn tỉnh Bến Tre, sắp tới sẽ nhân rộng và phát huy trên toàn địa bàn tỉnh”.

Được thành lập từ tháng 5-2018, Tổ phòng, chống tội phạm trộm cắp, khai thác cát sông trái phép xã Tân Phú đã được nhân rộng thành 3 tổ hoạt động trên địa bàn 2 ấp Tân Bắc và Phú Luông, với gần 50 thành viên là người dân trên tuyến đê sông Tiền và sông Hàm Luông.

 Là người trực tiếp tham gia từ những ngày tổ mới đi vào hoạt động, ông Nguyễn Văn Lai, Tổ trưởng tổ 1, ấp Tân Bắc – Tổ phòng, chống tội phạm trộm cắp, khai thác cát sông trái phép cho biết, trước đây, mỗi ngày có hàng chục ghe gỗ, sà lan đến hút trộm cát trên sông Tiền. Chỉ sau một thời gian ngắn, hệ thống đê bao phòng hộ ven sông bị sạt lở nghiêm trọng, diện tích đất sản xuất của bà con trong khu vực bị mất đi khá lớn, tác động trực tiếp đến đời sống, kinh tế gia đình.

“Lúc bấy giờ, tôi cùng với một số bà con quá bức xúc nên lấy ghe chạy ra sông, nơi các đối tượng đang hút cát để ngăn cản. Có hôm xảy ra xung đột, các đối tượng sử dụng vòi phun bắn nước trực tiếp vào ghe của chúng tôi. Thấy nguy hiểm, bà con quay vào bờ, các đối tượng lại tiếp tục đưa vòi xuống lòng sông hút cát” – ông Lai nói.

Từ khi được thành lập chính thức, các thành viên trong Tổ được Công an xã, huyện mở các lớp tập huấn về kĩ thuật lái tàu, ghe an toàn; phương thức tuần tra, phối hợp với Công an khi phát hiện các phương tiện hút trộm cát sông.

“Chính sự quan tâm, hỗ trợ của các cấp chính quyền, đặc biệt Ban Giám đốc Công an tỉnh đã tạo động lực cho anh em trong tổ quyết tâm ngăn chặn, kéo giảm tình trạng khai thác cát sông tràn lan trên địa bàn” – ông Lai chia sẻ.

Đến nay, Tổ phòng, chống tội phạm trộm cắp, khai thác cát sông trái phép của xã Tân Phú được trang bị có 3 ghe máy, 30 áo phao, 15 đèn pin, 2 đèn pha. Trong đó, UBND xã hỗ trợ 5 triệu đồng, nhân dân tự đóng góp 52 triệu đồng. Ngoài kinh phí được hỗ trợ và nhân dân đóng góp, để duy trì hoạt động, các thành viên trong Tổ đã tự nguyện góp kinh phí để phục vụ các hoạt động như trực, tuần tra đêm, chi nhiên liệu, ăn uống cho lực lượng làm nhiệm vụ…

Mỗi ngày Ban Chỉ huy tổ cử thành viên đi bộ dọc tuyến đê và ở vị trí kín đáo quan sát ra hướng sông Tiền và Hàm Luông để chủ động theo dõi, phát hiện các ghe, sà lan hút trộm cát. Khi phát hiện thì báo ngay cho Tổ trưởng thông tin đến Công an xã để cùng phối hợp triển khai lực lượng ra sông vây bắt, xử lí… Ngoài ra, từ nguồn tin báo của người dân làm nghề sông nước như câu, lưới cũng được phát huy hiệu quả tối đa.

Ông Tạ Thanh Vũ, Trưởng Công an xã Tân Phú cho biết: “Chỉ hơn một năm sau khi đi vào hoạt động, các thành viên trong Tổ phòng, chống tội phạm trộm cắp, khai thác cát sông trái phép đã đẩy đuổi, bắt giữ hàng chục phương tiện khai thác cát vi phạm trên địa bàn. Phối hợp với chính quyền địa phương mời giáo dục đối với 18 chủ phương tiện và nhiều đối tượng đang hành nghề “cát tặc” trên địa bàn xã Tân Phú. Qua đó, tình hình khai thác cát sông trái phép trên sông Tiền và Hàm Luông đoạn qua địa bàn được kéo giảm trên 90%”.

Trần Lĩnh