Ngày 3-4, tại trụ sở Chính phủ, đồng chí Trương Hoà Bình, Uỷ viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đã chủ trì cuộc họp  về tình hình vi phạm pháp luật trong hoạt động trong khai thác cát tại các địa phương. 

Cuộc họp có sự tham dự của lãnh đạo nhiều bộ, ngành, Công an các địa phương liên quan. Trung tướng Nguyễn Văn Sơn, Thứ trưởng Bộ Công an đã báo cáo tổng hợp tình hình và phát biểu ý kiến.

Khai mạc Hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hoà Bình cho biết, thời gian vừa qua, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, các bộ, ngành và chính quyền địa phương, công tác quản lý Nhà nước và đấu tranh chống khai thác cát, sỏi trái phép đã đạt được những kết quả nhất định.

Tuy nhiên, thời gian gần đây, đặc biệt là sau Tết Nguyên đán, do nhu cầu sử dụng cát để san lấp và xây dựng lớn, việc khai thác, kinh doanh cát đem lại lợi nhuận cao nên tình hình khai thác cát trái phép hoạt động trở lại với nhiều thủ đoạn tinh vi, thậm chí có nơi đối tượng khai thác công khai, lộng hành, đe doạ người dân tố cáo.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hoà Bình phát biểu tại cuộc họp.

“Trước tình hình trên, thay mặt Thủ tướng Chính phủ, tôi yêu cầu các đại biểu phân tích đánh giá toàn diện, kỹ lưỡng về thực trạng khai thác cát hiện nay, công tác quản lý Nhà nước đối với hoạt động khai thác kinh doanh cát sỏi, công tác kiểm soát cát trong xây dựng và công tác đấu tranh xử lý tội phạm này; đề xuất giải pháp, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường hiệu lực hiệu quả trong quản lý tài nguyên; thẳng thắn chỉ rõ những yếu kém, hạn chế để có biện pháp khắc phục” – Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh.

Báo cáo tình hình khai thác cát trong thời gian vừa qua, Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Sơn đã “điểm mặt, chỉ tên” một số địa phương để khác cát trái phép phức tạp như Hà Nội, Bình Thuận, Lâm Đồng, Khánh Hoà... Khẳng định, để xảy ra tình trạng khai thác cát trái phép có sự buông lỏng quản lý của các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương.

Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Sơn phát biểu tại cuộc họp.

Qua 2 đợt cao điểm, Công an các tỉnh, thành phố đã phát hiện phát hiện đấu tranh, kiểm tra 13.610 vụ với 4.286 đối tượng có hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động khai thác, tập kết cát và an toàn giao thông đường thuỷ; xử lý hình sự 7 vụ, 7 bị can về hành vi “Vi phạm các quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên”. 

Tịch thu 142 tàu hút cát, trên 800 công cụ, phương tiện khai thác cát trái phép. Xử phạt gần 70 tỷ đồng.

Từ đầu năm 2019 đến nay, 14/20 địa  phương đã phát hiện 659 vụ/426 đối tượng. Cụ thể, Hà Nội 43 vụ, Thái Bình 31 vụ, Đồng Nai 173 vụ, Hải Dương 102 vụ, Thanh Hoá 44 vụ, Bình Thuận 107 vụ...khai thác cát trái phép và tập kết, kinh doanh cát trái quy định. Tổng số tiền phạt là hơn 12 tỷ đồng, tịch thu 4.685m3 cát, 73 ghe thuyền, 2 ô tô, 1 máy xúc. Công an Thanh Hoá và Đồng Nai khởi tố vụ án để điều tra.

Nguyên nhân của tình trạng trên là do quy định của pháp luật còn chưa chặt chẽ, quy định xử lý hình sự về hành vi khai thác cát trái phép chưa cụ thể, rõ ràng; chế tài xử lý hành chính chưa đủ sức răn đe; các dự án, công trình có sử dụng cát lớn chưa có vật liệu thay thế; có sự buông lỏng quản lý của chính quyền địa phương...

Thứ trưởng Nguyễn Văn Sơn kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, địa phương theo chức năng, nhiệm vụ để làm tốt công tác quản lý tài nguyên, xử lý vi phạm trong khai thác cát trái phép, đồng thời nhấn mạnh Bộ Công an sẽ chủ động nắm tình hình, tổ chức đấu tranh với các vi phạm pháp luật trong hoạt động khai thác, bến bãi tập kết cát sỏi, tập trung vào những địa bàn giáp ranh, phức tạp, dự án công trình xây dựng sử dụng cát san lấp có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng.

“Chúng tôi sẽ chỉ đạo Công an các tỉnh, thành phố có ranh giới trên sông tăng cường phối hợp tuần tra, phát hiện, bắt giữ và xử lý chủ phương tiện hút cát trên sông để khắc phục tình trạng người vi phạm điều khiển phương tiện ra khỏi phạm vi ranh giới của địa phương đang có lực lượng chức năng xử lý, trốn tránh trách nhiệm trước pháp luật.”- Thứ trưởng Nguyễn Văn Sơn nhấn mạnh.

Phương Thuỷ