Là cảng biển xếp thứ 34 thế giới về quy mô khai thác với công suất đạt hơn 5 triệu TEUs/năm, chiếm 50% tổng sản lượng hàng hóa khai thác tại miền Nam và 77% tổng sản lượng khai thác tại TP Hồ Chí Minh, phục vụ trung bình từ 13.000-14.000 containers/ngày; tốc độ tăng trưởng bình quân hàng tăng hơn 10%/năm, tuy nhiên các chính sách kiểm tra chuyên ngành, thủ tục liên quan đến giao nhận hàng hoá gặp nhiều hạn chế, cơ sở hạ tầng giao thông, kho, bãi, cảng chưa đáp ứng được công suất lưu thông hàng hoá.

Ùn tắc tại cảng Cát Lái thường trực khi lượng hàng hóa khai thác đạt 5 triệu teus.

Theo ông Đinh Ngọc Thắng, Cục trưởng Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh, nhận định tầm quan trọng của công tác tạo thuận lợi thương mại đối với nền kinh tế, cũng như quyết tâm của Chính phủ, Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan trong hoạt động tạo thuận lợi thương mại, nhằm giải quyết tình trạng ách tắc hàng hoá tại Cảng Cát Lái, năm 2019, Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh thực hiện chương trình đột phá trong công tác tạo thuận lợi thương mại, chủ trì xây dựng và triển khai “Đề án tạo thuận lợi thương mại: Thủ tục hải quan trong hoạt động Logistics và chống ùn tắc tại cảng Cát Lái”. 

Hướng đến những mục tiêu cụ thể là cắt giảm thủ tục, ứng dụng CNTT để rút ngắn hơn nữa thời gian làm thủ tục, giảm chi phí đi lại c ho doanh nghiệp; giảm ùn tắc hàng hóa tại cảng Cát Lái và giao thông xung quanh cảng; nâng cao mức độ hài lòng của doanh nghiệp đối với quá trình thực hiện thủ tục hải quan… 

Với những ưu điểm trên, đề án thực sự là bước đột phá mới thể hiện sự quyết tâm của tập thể lãnh đạo Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh, cụ thể hóa mục tiêu giảm 70% thời gian thông quan hàng hóa, tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp và xã hội ước tính 5.000 tỷ đồng/ năm. 

Đồng thời nâng cao khả năng liên kết vùng, gia tăng khả năng lưu thông hàng hóa xuất nhập khẩu từ cảng Cát Lái đến khu vực vành đai và các tỉnh lân cận Đề án nhận được sự quan tâm của lãnh đạo UBND TP Hồ Chí Minh, Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan. Đặc biệt, đề án tạo thuận lợi thương mại của Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh đã thu hút sự quan tâm và tài trợ của Tổ chức USAID – Hoa Kỳ.

Ông Michael Greene, Giám đốc USAID Việt Nam đánh giá cao những nỗ lực của Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh qua việc triển khai đề án giảm ùn tắc tại Cảng Cát Lái, hy vọng đề án sẽ được triển khai nhân rộng, đồng thời cam kết sẽ hợp tác và hỗ trợ với Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh thực hiện đề án qua đó góp phần nâng cao tăng trưởng thương mại của Việt Nam. 

Sau thời gian tiến hành khảo sát sơ bộ nhằm xây dựng đề án giảm ùn tắc và tạo thuận lợi thương mại tại cảng Cát Lái, dự án cũng sẽ tập trung nghiên cứu sẽ xem xét một cách tổng thể các hoạt động và nghiệp vụ hải quan tại cảng nhằm đánh giá hiệu quả hoạt động, các nút thắt, vướng mắc, thời gian lưu bãi, đồng thời đề xuất các chiến lược và giải pháp thực hiện, trong đó sẽ xác định những cách thức để giảm thiểu ùn tắc, thậm chí có thể đề xuất bố trí mới hoặc mở rộng cơ sở hạ tầng cũng như đưa ra các giải pháp về công nghệ thông tin có thể thu hút đầu tư từ khu vực tư nhân. 

Ông Michael Greene khẳng định, USAID cam kết phối hợp cùng các bên liên quan thuộc Chính phủ Việt Nam hoàn thành khảo sát và xây dựng các giải pháp chiến lược nhằm giảm bớt thời gian và chi phí thương mại, từ đó đẩy mạnh hơn nữa thương mại song phương lành mạnh giữa Hoa Kỳ và Việt Nam.

Đ.Thắng