Bài 1: Những cuộc rượt bắt trên biển

Sóng to, gió lớn, sương mù là cản trở lớn nhất với lực lượng chống buôn lậu trên tuyến biển Quảng Ninh, Hải Phòng. 22h, vùng biển Quảng Ninh lặng sóng, bốn phía đen kịt, tàu buôn lậu không bật đèn nhưng chạy băng băng phía trước do được trang bị hệ thống định vị hiện đại. Sương mù dày đặc khiến cho lực lượng đuổi bắt phía sau không nhìn thấy xung quanh dù chỉ cách nhau 50m. 

“Săn” những con tàu “siêu tốc”

Từ Cô Tô ra đảo Trần là vùng biển mà tàu chở hàng lậu, hàng cấm sau khi rời Trung Quốc thường đi qua để vào các tỉnh miền Trung, phía Nam. Đuổi bắt những con tàu hiện đại, công suất lớn ngoài khơi là cực kỳ khó khăn. Tàu của Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển I (BTL Vùng CSB I) là con tàu được trang bị hiện đại nhất hiện nay để tuần tra, kiểm soát trên biển mới đủ công suất để đuổi bắt những con tàu này. Hàng lậu vận chuyển ngoài khơi xa chủ yếu là gạch men, gia cầm, hải sản, mỹ phẩm, hàng cấm, hàng giả (hàng không làm được thủ tục ở Hải quan cửa khẩu thì trốn đi đường biển).

Ngày 9-1, phát hiện con tàu không số ở khu vực biển Cửa Mô (Vân Đồn), tàu Cảnh sát biển đang tuần tra ở gần đó đã đuổi theo. Thấy thế, tàu không số tăng tốc bỏ chạy nhưng nhanh chóng đã bị tàu Cảnh sát biển đuổi kịp. Lúc này chủ tàu mới chịu cho lực lượng lên kiểm tra. Trong khoang tàu chứa nhiều thùng nhựa, bên trong có 10.000 con cá giống hồng Mỹ. Chủ tàu là Bùi Huy Hiếu (trú tại TP Hạ Long) không xuất trình được hóa đơn chứng từ, khai mua số cá giống trên tại biên giới Móng Cái chở qua tuyến biển về nội địa.

Đội Kiểm soát Hải quan số 2 vào những ngày giáp Tết Nguyên đán - đây là thời điểm mà một đơn vị mũi nhọn trong công tác đấu tranh chống buôn lậu trên tuyến biển của Cục Hải quan Quảng Ninh nên đơn vị đang cực kỳ bận rộn. Hàng chục chuyến vượt biển để bắt hàng lậu, hàng cấm khiến ai nấy đều mỏi mệt, tuy nhiên kết quả lại tốt hơn so với dự kiến.

Ông Kiều Văn Ninh, Đội trưởng Đội Kiểm soát Hải quan số 2 cho biết, với những mặt hàng cấm như thuốc lá, pháo, rượu, ma túy… đầu nậu thường sử dụng xuồng 6 máy chạy nhanh như ôtô trên bờ (khoảng 80km/h) để vận chuyển, tàu của Hải quan không đuổi bắt được. Muốn bắt được hàng lậu thì lực lượng phải sử dụng nhiều biện pháp nghiệp vụ, đặc biệt phải nắm tình hình tại các địa bàn trọng điểm trên tuyến đường biển, nhất là các vùng biển thuộc khu vực đảo Cô Tô, Vạn Gia, Vân Đồn, Cẩm Phả, Hạ Long, khu vực giáp ranh giữa Quảng Ninh – Hải Phòng để đón lõng, bắt giữ. Khi xuồng chở hàng cấm vào khu vực tập kết ở Mũi Chùa (Tiên Yên), Tuần Châu hoặc Nhà máy Nhiệt điện Mông Dương thì tổ chức vây bắt.

Trải qua nhiều cuộc vây bắt trên biển, các trinh sát của Đội 4, Phòng Cảnh sát kinh tế (Công an tỉnh Quảng Ninh) cho biết, nếu lực lượng chống buôn lậu không được trang bị phương tiện và thiết bị hiện đại thì khó lòng đuổi bắt được tàu buôn lậu. Bởi đối tượng không chỉ sử dụng xuồng máy “siêu tốc” đi vào ban đêm, chúng còn chạy định vị, tắt toàn bộ đèn, đêm trên biển tối đen như mực, xung quanh không nhìn thấy gì, chỉ nghe tiếng xuồng chạy.

Theo ông Kiều Văn Ninh, ở vùng biển giáp ranh giữa Việt Nam và Trung Quốc, đầu nậu đều thuê người vận chuyển bằng xuồng 6 máy. Tàu buôn lậu của nước ngoài loại nhỏ, nhưng tốc độ cao, chạy rất nhanh. Đặc biệt là những tàu chở thuốc lá không có số hiệu của nước ngoài hay còn gọi là những con “tàu ma” được tưới dầu luyn quanh mạn tàu, nếu lực lượng phát hiện cũng không lên được.

Cảnh sát biển bắt tàu chở 3.500 tấn bột than cốc.

Truy bắt nhiều tàu chở khoáng sản

Khoáng sản, hải sản đông lạnh, thuốc lá, rượu là những mặt hàng lậu đang gia tăng vận chuyển với số lượng lớn qua đường biển Quảng Ninh, Hải Phòng đi các tỉnh miền Trung và phía Nam dịp giáp Tết. Theo lực lượng chống buôn lậu trên biển ở Quảng Ninh thì khó khăn lớn nhất là họ không đủ phương tiện để đuổi bắt những xuồng siêu tốc, do vậy những vụ việc bắt giữ chủ yếu là các phương tiện có công suất thấp.

Điển hình là Hải đội 2 (Bộ đội Biên phòng Quảng Ninh) đã bắt bè mảng vận chuyển hơn 4 tấn cá đông lạnh các loại từ Trung Quốc về Việt Nam tại vùng biển Trà Cổ (TP Móng Cái). Hay bắt giữ hàng chục tấn hàu giống vận chuyển bằng mảng từ Trung Quốc về. Mảng chịu được sóng, nhìn từ xa lại chìm trong sóng, chỉ ngỡ ngư dân đi biển, ít người chú ý.

Theo Ban chỉ đạo 389 tỉnh Quảng Ninh thì tàu chở quặng, than có giá trị cao thường vận chuyển trên phương tiện lớn ở luồng ngoài, tàu của lực lượng Hải quan không ra được. Năm 2018, các lực lượng chức năng tỉnh Quảng Ninh đã bắt giữ trên 5.729 tấn than, 9.351.75m3 cát… nhưng các đối tượng thu mua than, cát than trôi nổi, không rõ nguồn gốc lợi dụng đêm tối, thông thạo về luồng lạch, thủy triều để vận chuyển bằng đường biển đi tiêu thụ gia tăng vào dịp cuối năm.

Từ đầu tháng 1-2019 đến nay, Đội Kiểm soát Hải quan số 2 đã bắt giữ 3 tàu vận chuyển trên 12.000m3 cát không có nguồn gốc hợp pháp. Ngày 3-1, tại vùng biển Quảng Ninh, Cục Nghiệp vụ và Pháp luật (BTL Cảnh sát biển) phối hợp bắt giữ tàu QN 6365 do ông Vũ Đình Lương (thị xã Quảng Yên, Quảng Ninh) làm thuyền trưởng, phát hiện trên tàu chở 3.500 tấn bột than cốc không rõ nguồn gốc.

Ngay hôm sau, BTL Vùng CSB 1 trong quá trình tuần tra khu vực đảo Hòn Đũa (vùng biển Quảng Ninh) phát hiện tàu HD-1.544 vận chuyển 500 tấn than cám không rõ nguồn gốc. Thuyền trưởng Nguyễn Duy Hưng (Hưng Hà, Thái Bình) cho biết, nhận chở thuê số than trên từ khu vực biển Làng Khánh (TP Hạ Long, Quảng Ninh) đưa về Hải Phòng để tìm mối tiêu thụ.

Càng cận Tết, buôn lậu, buôn bán hàng cấm trên tuyến biển càng ráo riết, lực lượng chống buôn lậu đang căng sức bám biển, tuần tra kiểm soát để ngăn chặn những con “tàu ma” chở hàng lậu vào nội địa.

Trần Hằng