Công trình xây dựng sân vận động mới, cải thiện mạng lưới giao thông và tổ chức các sự kiện văn hóa chuẩn bị cho FIFA World Cup có chi phí khoảng 13,2 tỷ USD được các nhà đầu tư tư nhân và Chinh phủ Nga trả.

Khoản tiền lớn này không phải là một gánh nặng bởi vì nó được giải ngân trong vài năm (2013-2017) nhưng nó vẫn nhiều hơn so với khoản tiền các quốc gia khác từng chi ra để tổ chức giải vô địch bóng đá thế giới trước.

Các chuyên gia cho biết cơ hội hưởng lợi kinh tế của quốc gia tổ chức sự kiện là rất ít, nhưng đây có thể là điểm PR mà Điện Kemlin thực sự hy vọng ghi được?

Tổng thống Nga Vladimir Putin khởi động FIFA World Cup 2018. Ảnh: RT

Khách du lịch sẽ đem đến điều gì cho Nga?

FIFA World Cup năm nay sẽ đưa đến hàng ngàn, nếu không hàng triệu khách du lịch đến Nga. Trong khi các quan chức địa phương hy vọng có đến 1,5 triệu du khách, các công ty tư vấn đưa ra con số khá khiêm tốn chỉ khoảng 500.000 ngàn, số lượng như vậy vẫn còn đáng kể vì mỗi cổ động viên chi khoảng 5.000-8.000 USD cho nơi lưu trú, thực phẩm, quà lưu niệm, giải trí và v.v...

Tổng cộng, dòng tiền này có thể làm tăng thêm thu nhập nội địa từ 2,5-4 tỷ USD. Khách du lịch nước ngoài đóng góp tăng trưởng theo nhu cầu kinh doanh khách sạn và nhà hàng, không chỉ ở các thành phố lớn mà còn ở trung tâm địa phương. “Tuy nhiên, xu hướng này không kéo dài và nó sẽ sớm dừng lại ngay khi giải vô địch kết thúc,” ông Evegeniya Miruk, giám đốc tài chính Công ty Tư vấn Tài chính Quản lý Phát triển cho biết.

Một hiện tượng khác được tạo ra bởi dòng người hâm mộ bóng đá sẽ giúp nâng giá đồng ruble. Khách du lịch sẽ mua hàng hóa bằng đồng ruble, tạo thêm nhu cầu sử dụng nó. Tuy nhiên, tác động vẫn bị hạn chế: theo các chuyên gia tài chính,  đồng tiền Nga sẽ chỉ tăng thêm 2% so với dollar Mỹ.

Các sân vận động sẽ không đem lại điều gì?

Trong khi phần lớn chi phí chuẩn bị khoảng 8,9 tỷ USD dùng cải thiện mạng lưới giao thông công cộng và cơ sở thể thao, một khoản đầu tư dài hạn sẽ sinh lời tốt, 4,1 tỷ USD còn lại được đầu tư vào xây dựng các sân vận động rộng lớn, hiện đại và sang trọng. Trong khi các nhà chức trách tin rằng họ sẽ trả hết tiền đầu tư dài hạn bằng cách tổ chức các sự nội chính và thể thao trong nước, một số người khác không chắc chắn.

Các sân vận động phục vụ World Cup được Nga chăm sóc rất chu đáo. Ảnh: RT

Một bản báo cáo gần đây của Fitch Ratings cho biết các sân vận động có thể cần chi nhiều triệu ruble để duy trì và phục vụ trong tương lai-một khoản chi tiêu đáng lo ngại cho các thành phố lớn như Moscow và Saint Petersburg, mà còn là khoản đầu tư nặng nề cho các địa phương khác như Saransk.

Năm ngoái, thành phố này bị thâm hụt thu nhập 27% trong thời gian chuẩn bị cho World Cup, và bây giờ chính quyền dự kiến có thể tiêu tốn 300 triệu ruble (4,7 triệu USD)/năm để tiếp tục duy trì hoạt động của sân vận động có tổng chi phí xây dựng chỉ 0,3 tỷ USD. Cùng với nguồn lực hạn chế riêng, Saransk và các thành phố tiềm năng khác sẽ phải vật lộn để duy trì chi phí này.

Tăng đầu tư khiêm tốn

Nhìn chung, các chuyên gia và công ty tư vấn tài chính dự đoán một sự cải thiện khiêm tốn cho nền kinh tế Nga từ việc tổ chức World Cup sẽ không hơn 1% GDP. Trong khi nói chung không phải là xấu, nếu chúng ta xem xét kỹ thì chỉ có 2 quốc gia hưởng lợi từ FIFA World Cup,  đó là Mỹ vào năm 1994 và Pháp trong năm 1998. Nga đã xây dựng hoặc tân trang 12 sân vận động/11 thành phố có thể là một yếu tố tích cực trong việc làm việc với các nhà đầu tư nước ngoài, ông Miruk cho biết. “Điều đó chứng minh rằng Nga có khả năng thực hiện các dự án quy mô lớn đầy tham vọng và giúp giành được lòng tin giữa các đối tác tiềm năng”- theo chuyên gia này.

Tuy nhiên, việc sử dụng điều này để tạo lợi thế cho Nga sẽ gây ra sự phức tạp, các chuyên gia cảnh báo. Bản thân chức vô địch sẽ không thể thu hút các nhà đầu tư mới đến Nga. Các yếu tố như trở ngại pháp lý, tính minh bạch và điều kiện bên ngoài (chẳng hạn chính sách chế tài của phương Tây) sẽ vẫn là chìa khóa cho giới đầu tư, bà Darya Nosova, Tổng giám đốc công ty tư vấn FinTech và ông Oleg Bogdanov, một chuyên gia của Tập đoàn Teletrade có đồng quan điểm như vậy.

Nga đã chi hàng tỷ USD để xây dựng hoặc nâng cấp các sân vận động. Ảnh: RT

Ngoài ra, sẽ rất quan trọng để Nga thể hiện quốc gia này có thể là một đối tác đáng tin cậy bằng cách đưa ra quyết định ủng hộ mối quan hệ lâu dài với các nước khác, ông Dmitry Kibkalo, nhà sáng lập Mosigra, chuỗi cửa hàng trò chơi điện tử quốc tế phát biểu. “Điều này sẽ tạo ra một bầu không khí tin tưởng và gia tăng sự quan tâm của các nhà đầu tư nước ngoài trở lại Nga đầu tư,” ông lập luận.

Chiến dịch PR tốt nhất?

Các chuyên gia nhấn mạnh việc tổ chức sự kiện thể thao quốc tế lớn chẳng hạn World Cup là chiến dịch PR quan trọng nhất và không phải hành động chính sách kinh tế. Điều gì xảy ra nếu chúng ta xem xét 4,1 tỷ USD chi cho các sân vận động sẽ là một khoản đầu tư để tạo ra một chiến dịch PR toàn cầu cho Nga? Trong trường hợp này, chi tiêu nhiều vào một giải bóng đá sẽ tạo nên giá trị PR.

Khoảng 30 năm trước, sau sự sụp đổ của Liên bang Xô viết, người hành hương phương Tây bắt đầu khám phá Nga như một quốc gia, nền văn hóa và kinh tế mới. Ngày nay, chúng ta thấy điều gì đó tương tự xảy ra.

Nhiều tờ báo và kênh truyền hình nổi tiếng bắt đầu minh họa Nga là một quốc gia đáng kinh ngạc và thân thiện, người ta có thể tin tưởng rằng sẽ có nam châm thu hút dòng khách du lịch sau sự kiện thể thao. ,”Chúng tôi hy vọng mọi người đều mong nhìn thấy nước Nga mới bình thường, họ sẽ không dựa vào tin tức giả và thật sự muốn có bằng chứng Nga thật sự là một quốc gia bình thường,” ông Rojankovski, một chuyên gia tư vấn đầu tư của Trung tâm Tài chính Moscow cho biết.

Trúc Phạm