Tổng thống Mỹ quyết định cho ông Mattis nghỉ hưu sớm hơn hai tháng so với dự kiến. Ảnh Reuters. 

Hôm 20-12, ông Mattis bất ngờ tuyên bố ông sẽ từ chức vào ngày 28-2 tới, sau khi bất đồng với Tổng thống Mỹ Donald Trump về chính sách đối ngoại, bao gồm cả việc Tổng thống bất ngờ quyết định rút toàn bộ quân ở Syria và lên kế hoạch rút quân ở Afghanistan. Ông Trump đã hứng chịu sự chỉ trích từ cả hai đảng lẫn các đồng minh quốc tế về quyết định này.

Sự ra đi của ông Mattis, dù được cả hai đảng của Mỹ hoan nghênh, nhưng cũng phần nào làm gia tăng những lo ngại về những gì mà nhiều người coi là cách tiếp cận không thể định đoạt trước của ông Trump đối với an ninh toàn cầu.

Ông Trump cho biết, Thứ trưởng Quốc phòng Patrick Shanahan sẽ đảm nhận vị trí của ông Mattis vào ngày 1-1-2019.

Khi tuyên bố từ chức, ông Mattis đã gửi một lá thư thẳng thắn đến ông Trump, chỉ ra sự chia sẽ ngày càng lớn và ngầm chỉ trích Tổng thống Mỹ vì đã không coi trọng cả các đồng minh thân cận nhất của Mỹ, những nước đã chiến đấu cùng Mỹ trong cả hai cuộc xung đột. Ông Mattis nói bóng gió rằng ông Trump “xứng đáng” có một Bộ trưởng Quốc phòng phù hợp hơn với quan điểm của mình.

Ông Trump thực sự không hài lòng với việc ông Mattis từ chức, đăng tải một tweet hôm 20-12 rằng ông Mattis “sẽ nghỉ hưu, trong bối cảnh có sự khác biệt, vào cuối tháng 2”. Sự bất mãn của ông chủ Nhà Trắng một lần nữa được thể hiện khi ông tiếp tục tweet hôm 22-12 rằng vị tướng nghỉ hưu này đã bị cựu Tổng thống Obama “sa thải” và đích thân ông đã cho ông Mattis một cơ hội thứ hai.

Trong một tweet vào ngày 23-12, ông Trump đã ngợi khen ông Shanahan, cựu giám đốc điều hành của Boeing, là một người “rất tài năng”.

Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Mỹ Dana White cho biết ông Mattis sẽ làm việc với ông Shanahan và các lãnh đạo khác của Lầu Năm Góc để đảm bảo rằng Bộ này vẫn sẽ “tập trung vào quốc phòng trong quá trình chuyển giao”.

Duy Tiến