AlJazeera cho biết, phát ngôn được ông Erdogan đưa ra ngày 15/2, không lâu sau khi Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ triệu tập Đại sứ Mỹ tại Ankara tới để phản ứng "bằng những điều khoản mạnh mẽ nhất" trước một phát ngôn của Mỹ về vụ việc 13 người Thổ Nhĩ Kỳ thiệt mạng ở Iraq.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan. Ảnh: ANA

Nguồn cơn của căng thẳng nổ ra hôm 14/2, khi Thổ Nhĩ Kỳ cáo buộc các tay súng thuộc Đảng Công nhân Kurdistan (PKK), vốn bị Ankara liệt vào danh sách các tổ chức khủng bố, đã hành quyết 13 công dân Thổ Nhĩ Kỳ ở miền Bắc Iraq, nơi PKK giam giữ họ.

Thổ Nhĩ Kỳ xác nhận thi thể của 13 công dân đã được tìm thấy với các vết đạn bắn vào đầu và vào vai. Hầu hết các nạn nhân là cảnh sát và binh sĩ Thổ Nhĩ Kỳ.

Tuy nhiên, PKK lại chối bỏ cáo buộc, khẳng định 13 công dân Thổ Nhĩ Kỳ nêu trên không bị hành quyết mà thiệt mạng do bom đạn của Thổ Nhĩ Kỳ thả xuống khu vực họ bị giam giữ.

Mỹ, đồng minh của Thổ Nhĩ Kỳ trong NATO, "lấy làm tiếc về cái chết của các công dân Thổ Nhĩ Kỳ", nhưng không lập tức hậu thuẫn quan điểm của Ankara về vụ việc. Phía Mỹ khẳng định họ cần xác minh trước khi quy trách nhiệm cho PKK.

Phát biểu có điều kiện của Mỹ trong vụ việc đã khiến Ankara nổi giận. "Tuyên bố do phía Mỹ đưa ra là một trò hề. Quý vị nói không ủng hộ các thành phần khủng bố, nhưng thực tế, quý vị đứng về phía bọn chúng", Tổng thống Erdogan phát biểu.

Ông Erdogan cũng cho rằng, nếu Mỹ muốn Thổ Nhĩ Kỳ sát cánh trong NATO, thì Mỹ phải cho thấy sự chân thành. "Các bạn (Mỹ) phải sát cánh cùng chúng tôi, chứ không phải lũ khủng bố", ông Erdogan nói.

Theo AlJazeera, Thổ Nhĩ Kỳ trong tháng 2 đã phát động một chiến dịch quân sự chống lại các căn cứ của PKK ở miền Bắc Iraq mà ông Erdogan mô tả là để giải cứu 13 công dân. Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ kỳ tuyên bố 48 tay súng người Kurd đã bị tiêu diệt trong chiến dịch.

Về phía PKK, nhóm này đã tiến hành các cuộc nổi dậy chống nhà nước Thổ Nhĩ Kỳ kể từ năm 1984. Các cuộc giao tranh giữa hai phe khiến hàng chục ngàn người thiệt mạng.

Mỹ và các đồng minh phương Tây của Thổ Nhĩ Kỳ trong NATO đều coi PKK là một tổ chức khủng bố. Tuy nhiên, Mỹ lại ủng hộ các nhóm dân quân người Kurd ở Syria và Iraq có tên Lực lượng Bảo vệ Nhân dân (YPG) và Đảng Liên minh Dân chủ người Kurd ở Syria (PYD), dù YPG và PYD bị Thổ Nhĩ Kỳ xem là các chi nhánh của PKK.

Mâu thuẫn giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ xung quanh vấn đề người Kurd đã cản trở đáng kể hợp tác giữa các nước NATO trong chiến dịch quân sự ở Syria và Iraq.

Thiện Nhân