Tổng thống TNK Tayyip Erdogan. Ảnh Reuters. 

Hồi tuần trước, Mỹ tuyên bố “gạch tên” đồng minh NATO là Thổ Nhĩ Kỳ ra khỏi chương trình F-35, một lời đe dọa được đưa ra từ lâu, sau khi Ankara mua và nhận chuyến hàng phòng thủ tên lửa S-400 của Nga, vốn bị Washington cho là một mối đe dọa.

Washington đã đe dọa áp đặt các lệnh trừng phạt đối với Thổ Nhĩ Kỳ mặc dù Ankara đã bác bỏ các lời đe dọa này. Thay vào đó, họ lại đặt niềm tin vào các bình luận mang tính cảm thông của Tổng thống Donald Trump rằng Thổ Nhĩ Kỳ đang bị đối xử “bất công”.

Phát biểu trước báo giới ngày 26-7 tại Nhà Trắng, ông Trump cho biết ông không đổ lỗi cho Thổ Nhĩ Kỳ vì đã mua hệ thống phòng không của Nga, nhưng không nói khi nào ông sẽ quyết định áp đặt các lệnh trừng phạt đối với Thổ Nhĩ Kỳ vì đã “làm ăn” với Nga, theo quy định Luật pháp của Mỹ năm 2017.

“Chúng tôi đang xem xét toàn thế trường hợp của Thổ Nhĩ Kỳ. Đây là một tình huống rất khó khăn. Tôi không đổ lỗi cho Thổ Nhĩ Kỳ vì có rất nhiều tình huống”, ông Trump cho biết.

Trong khi đó, Tổng thống Erdogan đã lần đầu tiên công khai nói về mối quan hệ căng thẳng giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ sau 11 ngày, cho rằng ông hy vọng các quan chức Mỹ có thể  “hợp lý” liên quan đến vấn đề lệnh trừng phạt đối với Thổ Nhĩ Kỳ, nói thêm rằng Thổ Nhĩ Kỳ có thể xem xét lại việc mua máy bay Boeing tiên tiến của Mỹ.

“Các ông định không bán F-35 nữa sao? Ổn thôi, vậy hãy thứ lỗi cho chúng tôi sẽ phải một lần nữa thực hiện các biện pháp về vấn đề đó và chúng tôi sẽ chuyển sang hướng khác”, ông Erdogan phát biểu trong cuộc họp với các thành viên đảng AK cầm quyền.

“Ngay cả khi chúng tôi không nhận được F-35, chúng tôi sẽ mua 100 máy bay Boeing hiện đại, thỏa thuận này đã được ký rồi. Hiện tại, một chiếc Boeing đã được chuyển đến và chúng tôi đã thanh toán, chúng tôi là khách hàng tốt. Tuy nhiên, nếu mọi thứ cứ tiếp tục như thế này, chúng tôi sẽ phải xem xét lại”, ông Erdogan cho biết.

Tập đoàn quân sự Rostec của Nga cho biết họ sẵn sàng cung cấp máy bay chiến đấu SU-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ nếu Ankara yêu cầu. Tuy nhiên, các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ cho biết chưa có cuộc đàm phán nào với Moscow về các lựa chọn thay thế cho máy bay phản lực F-35 hiện nay.

Mối quan hệ giữa Ankara và Washington đã căng thẳng vì một loạt các vấn đề. Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã nổi giận trước việc Mỹ hỗ trợ cho lực lượng dân quân YPG người Kurd ở Syria, một đồng minh chính của Mỹ trong khu vực mà Ankara coi là một tổ chức khủng bố.

Duy Tiến