Các chuyên gia vẫn chưa xác định được nguồn gốc của virus SARS-CoV-2. Các bằng chứng về gen di truyền đều cho thấy rằng virus này bắt nguồn từ loài dơi ở Trung Quốc trước khi nó lây lan sang người thông qua một vật chủ trung gian. Tuy nhiên, sự lây lan đầu tiên xảy ra ở đâu và như nào vẫn còn đang là chủ đề được các nhà khoa học tranh luận.

Ban đầu, các nhà chức trách ở Vũ Hán, Trung Quốc, báo cáo những ca nhiễm virus đầu tiên tại chợ bán buôn hải sản Hoa Nam. Nhưng sau một cuộc điều tra về các động vật được bán ở đó, Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Trung Quốc (CDC) nhận định trong tuần này rằng loại trừ nơi này là nơi khởi phát của dịch bệnh.

Ảnh chụp bên ngoài khu chợ bán động vật hoang dã Hoa Nam ở Vũ Hán hôm 21/1. (Ảnh: AP)

Theo Wall Street Journal, ông Cao Phúc - giám đốc CDC Trung Quốc nhận định: "Khu chợ Hoa Nam chỉ là một trong những nạn nhân" của đại dịch COVID-19.

Các mẫu được thu thập từ động vật tại khu chợ đều cho kết quả âm tính với virus SARS-CoV-2, điều này cho thấy rằng chúng không có khả năng lây bệnh cho người bán hàng.

Chính quyền Vũ Hán lần đầu tiên thông báo cho Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về căn bệnh viêm phổi không rõ nguyên nhân mà sau này được xác định là do virus Corona chủng mới gây ra vào ngày 31/12/2019. 

Dịch SARS bùng phát hồi năm 2002 và 2003 bắt nguồn tại một địa điểm tương tự ở Quảng Đông, Trung Quốc, vì vậy, khu chợ Hoa Nam được cho là nơi khởi nguồn của dịch bệnh. 

Tuy nhiên, không có động vật nào ở khu chợ này dương tính với virus SARS-CoV-2, Colin Carlson, nhà động vật học tại Đại học Georgetown nhận định. Nếu chúng chưa từng bị nhiễm bệnh, thì chúng không thể là vật chủ trung gian gây ra sự lây nhiễm được.

Một cơ quan nghiên cứu đang phát triển ủng hộ kết luận của CDC Trung Quốc rằng nguồn gốc của đại dịch không liên quan đến khu chợ Hoa Nam. 

Virus SARS-CoV-2 dường như đã xuất hiện ở Vũ Hán trước khi 41 ca nhiễm đầu tiên được ghi nhận. Nghiên cứu được công bố vào tháng 1 cho thấy người đầu tiên dương tính với virus có thể đã mắc bệnh từ ngày 1/12 và bắt đầu xuất hiện các triệu chứng vào ngày 8/12. Nghiên cứu trên cũng cho thấy 13/41 ca nhiễm đầu tiên không có bất kì mối liên quan nào với khu chợ Hoa Nam. 

Danh tính của "bệnh nhân 0" chưa được xác nhận, nhưng đó có thể là một người đàn ông 55 tuổi ở tỉnh Hồ Bắc, bị nhiễm bệnh vào ngày 17/11, theo tờ SCMP.

Giáo sư Colin Carlson nhận định, khu chợ động vật hoang dã Hoa Nam tại Vũ Hán chỉ là địa điểm mà một sự kiện siêu lây lan virus SARS-CoV-2 đầu tiên đã diễn ra.

Các sự kiện siêu lây lan khác trên khắp thế giới cũng đã tạo ra các cụm dịch chỉ sau một đêm. Chẳng hạn, tại Daegu, Hàn Quốc, một người đi nhà thờ đã nhiễm ít nhất 43 người.

Những câu hỏi kéo dài về nguồn gốc của đại dịch đã làm nảy sinh một loạt các giả thuyết không có căn cứ, trong đó có việc SARS-CoV-2 có thể đã vô tình bị rò rỉ từ một phòng thí nghiệm P4 thuộc Viện Virus học Vũ Hán.

Nhưng cả các nhà nghiên cứu Trung Quốc và Mỹ cho biết không có bằng chứng nào chứng mình cho giả thuyết này. Phòng thí nghiệm P4 cho biết họ không có hồ sơ về bộ gen của virus SARS-CoV-2 và luôn tuân theo các biện pháp an toàn nghiêm ngặt.

Cao Trung