Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ Adam Schiff tại phiên điều trần. Ảnh Reuters. 

Trong phiên điều trần diễn ra ngày 13-11 về cuộc điều tra luận tội Tổng thống, các nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ đã chỉ ra sự liên kết trực tiếp hơn giữa Tổng thống Trump và chiến dịch tạo áp lực đối với Ukraine nhằm tiến hành một cuộc điều tra có lợi cho mình.

William Taylor, quyền Đại sứ Mỹ tại Ukraine, là một trong hai nhà ngoại giao điều trần trước Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ ngày 13-11, cuộc điều trần đầu tiên được truyền hình trực tiếp, có khả năng đe dọa đến nhiệm kỳ Tổng thống cũng như chiến dịch tái tranh cử của ông Trump.

Hai quan chức ngoại giao, Taylor và George Kent - Phó trợ lý Ngoại trưởng về các vấn đề châu Âu và Âu-Á, đã làm chứng đưa ra những lo ngại của mình về áp lực của ông Trump cũng như các đồng minh nhằm khiến Ukraine điều tra đối thủ chính trị của mình là ông Joe Biden, trong một phiên điều trần rất kịch tính khiến các nghị sĩ Dân chủ và Cộng hòa phản ứng dữ dội.

Dù phiên điều trần có gây ra tranh cãi giữa nghị sĩ hai đảng, lời khai của hai nhân chứng có thể chưa cho phe Dân chủ đủ “đạn dược” cần thiết để giành thế chủ động trong việc lập luận ông Trump đã phạm tội đủ để bị “hất cẳng”.

Một trong những điều thú vị trong phiên điều trần là ông Taylor chỉ ra việc Tổng thống Trump quan tâm sâu sắc đến việc thúc đẩy Ukraine điều tra ông Biden, cựu Phó Tổng thống Mỹ, và tái khẳng định hiểu biết của ông này về việc Mỹ sẽ chỉ đưa 391 triệu USD viện trợ an ninh cho Ukraine nếu nước này chịu hợp tác.

Taylor tiết lộ thêm rằng một cấp dưới của ông đã nghe lén được cuộc gọi ngày 26-7 giữa ông Trump và Gordon Sondland, một nhà tài trợ chính trị trước đây của ông Trump và giờ được bổ nhiệm thành Đại sứ Mỹ tại EU, trong đó ông Trump đã hỏi về những cuộc điều tra và Sondland trả lời rằng phía Ukraine đã sẵn sàng tiến hành.

Sau cuộc gọi này, diễn ra một ngày sau cuộc gọi giữa ông Trump và người đồng cấp Nga, một cấp dưới của ông Taylor đã hỏi ông Sondland về vấn đề Ukraine. “Sondland đã trả lời rằng Tổng thống quan tâm nhiều hơn về các cuộc điều tra đối với Biden, cuộc điều tra mà Giuliani đang thúc giục”, theo lời khai của Taylor, đề cập đến luật sư riêng của ông Trump, Rudy Giuliani.

Trong một cuộc họp báo chung với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan sau khi phiên điều trần kết thúc, ông Trump cho biết mình không biết gì về cuộc gọi với Sondland mà Tyalor cho biết là cấp dưới nghe lén được.

Hàng chục triệu khán giả được cho là đã xem phiên điều trần được phát trực tiếp trên truyền hình này. Đây là “show” điều tra luận tội đầu tiên trong hơn 20 năm qua, với phòng điều trần đầy nhà báo, nghị sĩ và cả công chúng. Phiên điều trần diễn ra trong 5 tiếng rưỡi.

Duy Tiến (Theo Reuters)