Trong cuộc bầu cử Tổng thống Hàn Quốc năm 2012, ông Moon Jae In đã thất bại trước cựu Tổng thống Park Geun Hye với số phiếu chênh lệch sát nút 3,6%.

Tuy nhiên, sự sụp đổ nhanh chóng của bà Park vì bê bối tham nhũng, bà “đầm thép” xứ sở Kim chi bị kết tội nhận tham nhũng và các tội danh khác vào tháng trước, dường như là một động lực thúc đẩy ông Moon, một cựu luật sư nhân quyền nắm giữ quyền lãnh đạo cao nhất Hàn Quốc sau cuộc bầu Tổng thống hôm 9-5.

Ông Moon Jae In từng là một lính đặc công của Quân đội Hàn Quốc (Ảnh tư liệu Reuters)

Một cuộc thăm dò đã dự đoán chiến thắng áp đảo dành cho ứng viên Moon Jae In.

Sinh năm 1953 trong một gia đình người gốc Bắc Triều Tiên di tản vì chiến tranh sang thanh phố Geoje ở phía Đông Nam tỉnh Nam Gyeongsan, Hàn Quốc ngày nay. Ông và 4 anh chị em lớn lên trong nghèo khó và có thời gian phải đứng xếp hàng xin cơm ở trước cổng các chùa và nhà thờ.

Moon Jae In thậm chí từng bị đuổi học vì bố mẹ không đủ khả năng trả học phí.

Bất chấp hoàn cảnh khó khăn, nhờ chăm chỉ học hành và học lực giỏi, ông đã thi đỗ vào khoa Luật Đại học Kyunghee năm 1972.

Đám cưới của chàng Moon và Kim Jeong suk

Khi học Đại học, Moon trở thành một nhà hoạt động vì sinh viên và bị bắt vì tham gia tổ chức một cuộc biểu tình chống chính sách của Chính quyền Tổng thống Park Chung He, thân phụ cựu Tổng thồng Park Geun Hye.

Khi ở trong trại cải tạo, sinh viên Moon Jae In vẫn hoàn thành xuất sắc kỳ thi tốt nghiệp sau song sắt nhà lao vào năm 1980. Ông trở thành một luật sư, và những người bạn thân làm luật sư trợ lý cho cựu Tổng thống Roh Moo Hyun.

Mặc dù, chưa từng có ý định tham gia chính trị, ông được tín nhiệm trở thành cố vấn chính cho ông Roh, người chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 2003.

Nhưng Moon chưa bao giờ cảm thấy thoải trong thời gian công tác ở Nhà Xanh trên cương vị là một có vấn cấp cao cho Tổng thống.

Ông rời văn phòng vào năm 2004, chỉ sau 1 năm làm việc và dành một thời gian dài đi du lịch ở Himalaya.

Mặc dù, trở lại văn phòng sau 1 tháng, người theo đuổi ý tưởng tự do từng mơ ước có một bộ luật chung hướng đến thống nhất bán đảo Triều Tiên, cho biết ông luôn cảm thấy có nợ với người dân trên 2 miền bán đảo trong ánh đèn “sân khấu” chính trị.

Vào cuối năm 2011, ông Moon tham gia Đảng Dân chủ đoàn kết (đối lập) với mục đích tiếp tục sự nghiệp chính trị của cựu tổng thống Roh Moo Hyun-một người bạn thân đã tự sát vào năm 2009 vì bị tình nghi liên quan đến tham nhũng,

“Roh thật sự định hình cuộc sống của tôi. Cuộc đời tôi thay đổi nhiều nếu tôi không gặp ông ấy. Ông ấy là kim chỉ nam của tôi”, Moon Jae In biết trong hối ký có tựa “Moon Jae In-Định mệnh”.

Ứng viên 64 tuổi của Đảng Dân chủ đã sớm nhận ra liệu ông có thể trở thành Tổng thống Hàn Quốc.

Các cuộc khảo sát đều cho thấy lợi thế nghiêng về Moon Jae In. Ông tự tin vượt qua các đối thủ vượt 42,2% ý kiến cử tri ủng hộ trong cuộc khảo sát cuối cùng do Realmeter tổ chức.

 “Tôi là ứng viên Tổng thống có sự chuẩn bị tốt nhất để có thể lãnh đạo đất nước vượt qua khó khăn về kinh tế, an ninh và ngoại giao”, ông Moon từng tuyên bố trên truyền hình.

 “Đất nước ta đang thật sự cần một lãnh đạo vừa mềm dẻo vừa mạnh mẽ để đối phó với mối đe dọa tên lửa ngày càng tăng của CHDCND Triều Tiên, thực hiện những cải cách táo bạo để thúc đẩy sự nền kinh tế chậm chạp phát triển nhanh, tiêu trừ hệ lụy xấu đối với xã hội vì vụ bê bối tham nhũng liên quan đến bà Park”, ông nhấn mạnh trong một thông điệp gửi cử tri Hàn Quốc.

Moon, một cựu chiến sĩ đặc công mạnh mẽ tin rằng ông là câu trả lời rõ ràng.

Ông hứa sẽ cải tổ hệ thống chính trị lỗi thời đã trở thành căn nguyên cho tệ nạn tham nhũng, cải cách mối quan hệ với miền Bắc (CHDCND Triều Tiên), xây dựng một Hàn Quốc tự chủ hơn và ít phụ thuộc vào đồng minh an ninh, Mỹ.

Ông cũng dự kiến xem xét lại việc triển khai một hệ thống lá chắn tên lửa của Mỹ đã gây ra sự trả đũa về kinh tế từ Trung Quốc.

Ông Moon Jae In tuyên bố đắc cử Tổng thống Hàn Quốc (Ảnh: Yonhap)

Một số nhà quan sát chính trị Hàn Quốc và phương Tây lo ngại ông Moon sẽ quá “mềm mỏng” với lãnh đạo CHDCND Triều Tiên Kim Jong Un và sẽ đụng độ với phương pháp làm việc cứng rắn của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Nhưng trong một cuộc phỏng vấn với tờ Washington Post, Moon cho biết mục tiêu của ông là giành được sự yêu mến của tất cả các nhà lãnh đạo trên toàn thế giới.

 “Tổng thống Donald Trump sử dụng lời lẽ cứng rắn đối với CHDCND Triều Tiên. Nhưng ông cũng cho biết sẵn sàng đối thoại với ông Kim Jong Un. Tôi tự tin có cách tiếp cận thực tiễn để giải quyết vấn đề hạt nhân Triều Tiên”, ông nói với tờ báo Mỹ.

Năm 2004, khi Moon Jae In phục vụ Chính quyền Tổng thống Roh đã tìm cách liên lạc với CHDCND Triều Tiên, ông tháp tùng mẹ trong một cuộc đoàn tụ giữa các gia đình bị chia li vì chiến tranh và gặp lại dì ruột lần đầu tiên sau 50 năm.

Ông Moon dùng cơm với họ hàng từ Triều Tiên.

“Mẹ tôi đã 90 tuổi. Thời gian trôi nhanh. Nhưng em gái của bà vẫn đang ở miền Bắc. Mẹ có ước nguyện cuối cùng là gặp lại dì một lần nữa”, ông Moon cho biết trong một cuộc phỏng vấn gần đây với Tạp chí Times.

Ông cũng tha thiết lên tiếng ủng hộ thống nhất, vì người dân 2 miền bán đảo Triều Tiên đã phải chịu đựng quá đủ tình trạng căng thẳng bên “thùng thuốc súng” và nguy cơ chiến tranh luôn rình rập.

Toại Khanh