Reuters ngày 25-6 đưa Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah al-Sisi đã phê chuẩn thỏa thuận phân định biên giới trên biển giữa Ai Cập và Saudi Arabia, theo đó phía Cairo sẽ bàn giao chủ quyền hai hòn đảo Tiran và Sanafir, phía Nam vịnh Aqaba trên biển Đỏ lại cho Riyadh.

Trước đó, Quốc hội Ai Cập đã chính thức thông qua thỏa thuận nói trên trong một phiên họp toàn thể ngày 14-6, sau khi các uỷ ban về pháp lý, quốc phòng và an ninh của Quốc hội đều nhất trí bỏ phiếu ủng hộ.

Vị trí 2 hòn đảo Tiran và Sanafir. Ảnh: ITN

Kết quả bỏ phiếu được xem như chấm dứt giai đoạn tranh cãi căng thẳng trong nước về quyền chủ quyền của Ai Cập đối với hai hòn đảo chiến lược trên biển Đỏ.

Được biết, thoả thuân về phân định ranh giới trên biển được Ai Cập và Saudi Arabia được ký kết hồi tháng 4-2016 trong chuyến thăm Cairo của Quốc vương Saudi Arabia. Tuy nhiên, nó đã vấp phải loạt thách thức về pháp lý và “lòng dân”.

Phát biểu trước dân chúng, tổng thống Ai Cập khẳng định quyết định chuyển giao hai hòn đảo dựa trên các văn bản chính thức từ các cơ quan nhà nước Ai Cập, bao gồm Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng và Cơ quan Tình báo quốc gia.

Mặc dù vậy, sau khi Quốc hội Ai Cập thông qua quyết định, đã có nhiều cuộc biểu tình kêu gọi ông Abdel Fattah el-Sisi không phê chuẩn thỏa thuận.

Trước đó, thỏa thuận này cũng vấp phải thách thức về pháp lý sau khi bị Tòa án Hành chính tối cao Ai Cập hồi tháng 1-2017 đã bác bỏ tính thực thi.

Tuy nhiên, mọi việc đã được khai thông trở lại vào tháng 4, khi Tòa án về các vấn đề khẩn cấp tại Cairo lại ra phán quyết bác bỏ quyết định trước đó của Tòa án Hành chính tối cao vì cho rằng tòa này không có thẩm quyền đối với các vấn đề liên quan đến biên giới quốc gia.

Tiran và Sanafir được cho là phần lãnh thổ lâu đời của Saudi Arabia. Hai đảo này được giao quyền kiểm soát cho Ai Cập vào năm 1950 trong bối cảnh căng thẳng giữa các nước Hồi giáo với Israel leo thang.

Đến năm 1967, Israel chiếm Tiran và Sanafir, nhưng sau đó trao trả lại cho Ai Cập theo điều khoản được quy định trong Hiệp định hòa bình năm 1979 giữa hai nước. Cairo tiếp tục quản lý hai hòn đảo cho đến nay.

Các đảo Tiran và Sanafir nằm ở cửa vịnh Aqaba, trên tuyến đường vận tải biển quốc tế quan trọng ở biển Đỏ. Theo giới quan sát, 2 vùng lãnh thổ này không có nhiều giá trị kinh tế vì trên đảo không có dân lưu trú mà chỉ có binh lính đóng quân theo thỏa thuận hòa bình giữa Israel và Ai Cập năm 1979.


Phùng Nguyễn