Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Jim Risch; Chủ tịch Tiểu ban Chính sách Đông Á, Thái Bình Dương và An ninh mạng Quốc tế Cory Gardner; cùng hai nghị sĩ Bob Menendez, Ed Markey tại Thượng viện Mỹ vừa phát đi thông cáo chung ngày 10/4 bày tỏ quan ngại sâu sắc về vụ tàu hải cảnh Trung Quốc đâm chìm tàu cá Việt Nam.

Thông cáo chung của 4 thượng nghị sĩ Mỹ. Ảnh chụp màn hình

"Thông tin tàu hải cảnh Trung Quốc đâm chìm một tàu cá Việt Nam và những hoạt động khác của Trung Quốc tại các thực thể cải tạo trái phép trên Biển Đông gây lo ngại sâu sắc", Thượng nghị sĩ Jim Risch, chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ, nhấn mạnh trong thông cáo.

Ông Jim Risch cũng khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục phối hợp với các đối tác trong khu vực để giữ vững một Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở, thúc đẩy hòa bình ở Biển Đông.

Về phía thượng nghị sĩ Bob Menendez, ông khẳng định hành động của Trung Quốc rất đáng bị chỉ trích, nhất là trong bối cảnh cả thế giới đang phải nỗ lực cùng nhau đẩy lùi đại dịch COVID-19. "Hành vi sai trái, đâm chìm tàu cá Việt Nam của tàu hải cảnh Trung Quốc là không an toàn, không thể chấp nhận được và đáng bị lên án", thượng nghị sĩ Menendez gay gắt phản đối.

Thượng nghị sĩ Cory Gardner, Chủ tịch Tiểu ban Chính sách Đông Á, Thái Bình Dương và An ninh mạng Quốc tế, cũng lên án hành vi của tàu hải cảnh Trung Quốc là "vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế".

Tàu hải cảnh Trung Quốc hoạt động phi pháp trong vùng biển Hoàng Sa của Việt Nam, Ảnh: TNO

Thượng nghị sĩ Ed Markey, trong khi đó, kêu gọi: "Khi những người độc đoán lợi dụng đại dịch làm xói mòn luật pháp quốc tế, chúng ta phải tiếp tục vạch trần những ý đồ của Bắc Kinh củng cố yêu sách biển quá đáng ở Biển Đông".

Theo lời ông Markey, Mỹ không thể "nhắm mắt làm ngơ" trước sự việc. Ông kêu gọi Mỹ tiếp tục hỗ trợ các đối tác trong khu vực đảm bảo tự do hàng hải, bảo vệ dòng chảy thương mại tự do sự tuân thủ các thoả thuận quốc tế.

Một ngày sau thông cáo của 4 nghị sĩ trên, Thượng nghị sĩ bang Arkansas, ông Tom Cotton, ngày 11/4 ra tuyên bố lên án: "Trung Quốc tấn công các ngư dân để thực thi các yêu sách bất hợp pháp trên Biển Đông. Mỹ đứng về phía đồng minh và đối tác của mình tại Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam, trong việc bảo vệ công dân và chủ quyền của họ khỏi sự hung hăng của Trung Quốc".

Trong một chia sẻ đồng thời trên Twitter, ông Cotton gọi phát ngôn của Trung Quốc rằng tàu cá Việt Nam đã đâm vào tàu hải cảnh của Trung Quốc rồi tự chìm là "một câu chuyện ngớ ngẩn". "Mỹ đứng về phía Việt Nam", ông Cotton nhấn mạnh thêm.

Được biết, các thượng nghị sĩ Mỹ từng không ít lần phản đối các hành động sai trái của Trung Quốc trên Biển Đông. Lần này, các phát ngôn được đưa ra sau khi Bộ Ngoại giao và Bộ Quốc Phòng Mỹ lần lượt lên tiếng chỉ trích Trung Quốc vì đã đâm chìm tàu cá Việt Nam.

Trong thông cáo báo chí ngày 6/4, Bộ Ngoại giao Mỹ nêu rõ: "Chúng tôi quan ngại sâu sắc trước thông tin Trung Quốc đâm chìm một tàu cá của Việt Nam ở khu vực gần quần đảo Hoàng Sa trên Biển Đông. Đây là vụ việc mới nhất trong một loạt hành động của Trung Quốc nhằm khẳng định những tuyên bố hàng hải trái pháp luật và gây thiệt hại cho các nước láng giềng Đông Nam Á ở Biển Đông".

Từ Lầu Năm Góc, tuyên bố của Bộ Quốc phòng Mỹ cũng chỉ ra rằng "hành vi của Trung Quốc trái ngược với tầm nhìn của Mỹ về một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và cởi mở, trong đó tất cả các quốc gia, dù lớn hay nhỏ, đều được bảo đảm chủ quyền, không bị ép buộc và có quyền phát triển kinh tế phù hợp với các quy tắc và chuẩn mực quốc tế".

Thiện Minh