Trong phiên họp thứ 37 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) sáng 12-9, bà Nga đã trình bày Báo cáo thẩm tra các báo cáo của Chính phủ về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác thi hành án; các báo cáo công tác của Viện trưởng VKSND tối cao, Chánh án TAND tối cao năm 2019.

Tội phạm giết người giảm 11,67%

Theo đó, Chủ nhiệm UBTP cơ bản nhất trí với nhiều đánh giá của Chính phủ và nhận thấy, năm 2019, Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành trong đó lực lượng Công an làm nòng cốt triển khai nhiều phương án, kế hoạch phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật. Các biện pháp phòng ngừa được triển khai đồng bộ đã tạo bước chuyển biến tích cực trong công tác phòng, chống vi phạm pháp luật và tội phạm. Một số loại tội phạm giảm so với cùng kỳ năm trước.

Chủ nhiệm UBTP Lê Thị Nga

“Như tội phạm giết người giảm 11,67%, cướp tài sản giảm 8,7%, gây rối trật tự công cộng giảm 49,15%, đánh bạc, tổ chức đánh bạc giảm 28,28%, vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông giảm ở cả 3 tiêu chí (giảm 12,04% số vụ, 9,88% số người chết, 13,09% số người bị thương)”, bà nói.

Tuy nhiên, bà Nga cũng chỉ ra một số hạn chế: vẫn xảy ra nhiều vụ giết người với hành vi dã man, tàn bạo, vô nhân tính; đặc biệt có nhiều vụ giết người, cố ý gây thương tích do đối tượng bị ảo giác, “ngáo đá” vì sử dụng ma túy tổng hợp. Tình trạng bạo hành, xâm hại trẻ em không giảm, vẫn xảy ra ở nhiều nơi; tội phạm xâm hại tình dục trẻ em tiếp tục gia tăng, gây bức xúc trong xã hội. Đáng lưu ý là đối tượng xâm hại phần lớn là người quen, thậm chí là ruột thịt của nạn nhân...

Vụ 8B Lê Trực chưa xử lý dứt điểm

Tình trạng vi phạm pháp luật về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai xảy ra ở nhiều địa phương, trong thời gian dài, gây thất thoát lớn về tài sản của nhà nước nhưng việc phát hiện, xử lý chậm và còn nhiều hạn chế. Công tác quản lý về trật tự xây dựng đô thị ở nhiều địa phương còn bị buông lỏng, nhiều vụ xây dựng công trình nhà ở trái phép diễn ra trong thời gian dài nhưng chậm phát hiện; một số cán bộ tiếp tay, tạo điều kiện cho nhiều đối tượng thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

“Đơn cử như vụ khởi tố ông Lê Thanh Thản về tội lừa dối khách hàng do có vi phạm tại dự án đầu tư xây dựng tổ hợp chung cư cao cấp và thương mại Bemes (CT6) ở phường Kiến Hưng, quận Hà Đông, TP Hà Nội và vụ khởi tố 3 cán bộ và nguyên cán bộ của quận Hà Đông về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” do có liên quan; vụ dự án 8B Lê Trực, quận Ba Đình, TP Hà Nội có nhiều sai phạm nghiêm trọng nhưng chưa xử lý dứt điểm...” – Chủ nhiệm UBTP nêu.

Đối với công tác phát hiện, xử lý vi phạm pháp luật và tội phạm, UBTP tán thành đánh giá của Chính phủ về những kết quả đạt được: đã khám phá nhiều đường dây mua bán, vận chuyển ma túy với số lượng ma túy bị thu giữ hàng nghìn kg. Nhiều vụ vi phạm pháp luật và tội phạm với quy mô lớn đã được phát hiện, xử lý. Các vụ trọng án giết người, giết nhiều người được khám phá nhanh.

Tham nhũng vặt” phát hiện chưa nhiều

Song bà cho rằng, kết quả phát hiện, xử lý vi phạm pháp luật và tội phạm trên một số lĩnh vực vẫn chưa tương xứng với tình hình trên thực tế: Vi phạm pháp luật và tội phạm về tham nhũng vẫn rất phức tạp, nhất là tình trạng tham nhũng trong chính các cơ quan có chức năng phòng, chống tham nhũng, cơ quan thanh tra, kiểm tra, cơ quan bảo vệ pháp luật. “Tham nhũng vặt” trong các cơ quan và cán bộ nhà nước gây bức xúc trong nhân dân và dư luận nhưng việc phát hiện vẫn chưa nhiều.

Toàn cảnh phiên họp

Các vụ cháy, nổ vẫn xảy ra nhiều, đáng lưu ý là cháy, nổ cơ sở sản xuất có sử dụng hóa chất độc hại, ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân và môi trường. Bà dẫn chứng vụ cháy tại Công ty cổ phần bóng đèn phích nước Rạng Đông, phường Hạ Đình, quận Thanh Xuân, TP Hà Nội.

 “Các vụ án liên quan đến tiêu cực trong tổ chức kỳ thi THPT quốc gia năm 2018 ở một số địa phương hiện nay mặc dù đã xử lý trách nhiệm của một số cá nhân trực tiếp sửa điểm nhưng dư luận và cử tri còn băn khoăn và đề nghị làm rõ trách nhiệm của những phụ huynh can thiệp làm sai lệch kết quả thi”, bà Nga nhấn mạnh.

Rà soát 96.000 vụ án tạm đình chỉ điều tra

Chủ nhiệm UBTP nhận thấy, năm 2019 công tác điều tra, xử lý tội phạm tiếp tục có nhiều chuyển biến tích cực, chất lượng công tác điều tra đã được nâng lên rõ rệt, hạn chế được nhiều vi phạm trong hoạt động điều tra so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tỷ lệ giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm chưa đạt yêu cầu của Quốc hội. Vẫn còn 1.970 tố giác, tin báo quá hạn giải quyết; số quyết định khởi tố, không khởi tố vụ án bị huỷ tăng 153,8%.

Số lượng các vụ án, bị can được tạm đình chỉ điều tra trong năm 2019 vẫn tăng tới 18,17% số vụ, 24,56% số bị can; cho đến nay còn tới 96.800 vụ án bị tạm đình chỉ, trong đó một số vụ án sắp hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, tiềm ẩn nguy cơ bỏ lọt tội phạm…

Qua thẩm tra, Chủ nhiệm UBTP Lê Thị Nga có 7 kiến nghị đối với Chính phủ. Trong đó nhấn mạnh việc đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Công an phối hợp với VKSND tối cao tổng rà soát trong số hơn 96.000 vụ án đang tạm đình chỉ điều tra từ trước đến nay; xác định những vụ án có đủ điều kiện để phục hồi điều tra theo quy định; xử lý kịp thời những vụ sắp hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự bảo đảm xử lý nghiêm minh, đúng thời hạn.

Bên cạnh đó bố trí kinh phí bảo đảm cho các cơ quan tư pháp thực hiện tốt quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, nhất là kinh phí bảo đảm việc thực hiện quy định về ghi âm, ghi hình có âm thanh hoạt động hỏi cung bị can.


Bảo Quân