Dự thảo Luật đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt đã được các thành viên Ủy ban thường vụ Quốc hội cho ý kiến tại phiên họp lần thứ 14. Đa số các thành viên Ủy ban thường vụ Quốc hội đồng tình với việc cần có cơ chế vượt trội và đặc biệt, trao đủ quyền lực cho người đứng đầu Khu kinh tế (KKT). Tuy nhiên, cần có cơ chế giám sát, kiểm soát quyền lực đối với trưởng đặc KKT.

Hiện, Chính phủ đã chọn 3 khu kinh tế là Vân Đồn (Quảng Ninh), Bắc Vân Phong (Khánh Hòa) và Phú Quốc (Kiên Giang) là những khu kinh tế đặc biệt với những chính sách và cơ chế đặc biệt để phát triển. 

Tuy nhiên, vấn đề được đặt ra hiện nay là thực trạng phát triển kinh tế - xã hội của 3 khu kinh tế Vân Đồn, Phú Quốc và Bắc Vân Phong hiện nay ra sao? Liệu khi chúng ta có Luật đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt sẽ tạo ra hành lang pháp lý, cơ chế, chính sách đủ mạnh để tạo bệ phóng cho 3 đặc khu kinh tế phát triển mạnh mẽ, mang tính “đột phá” như kỳ vọng? Có tạo ra cơ hội gì lớn cho phát triển kinh tế đất nước hay không? Thành lập 3 đặc khu kinh tế này có sự tác động lan tỏa của cả nước hay không? Có được sự ủng hộ của cả nước không? Và hơn nữa cần cơ chế đặc biệt nào cho đặc khu nào, cơ chế giám sát ra sao cũng như những khó khăn, vướng mắc đặt ra khi triển khai mô hình đặc khu kinh tế…

Để các đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt trở thành các vùng động lực tăng trưởng cho đất nước, điều tiên quyết là phải có mô hình và cơ chế đột phá.

Ông Nguyễn Văn Phúc, Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội cho rằng, dự thảo Luật đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt có nội dung mới, lớn, khá phức tạp. 

Nhìn nhận lại những kết quả của việc hình thành và phát triển của các khu kinh tế, hiện nay, Việt Nam có 17 khu kinh tế ven biển, 26 khu kinh tế cửa khẩu, cả nước có 328 khu công nghiệp (KCN) được thành lập…Tuy nhiên, việc phát triển các KKT vẫn còn một số hạn chế như: ít có sự khác nhau giữa mục tiêu và hướng phát triển ngành, mặc dù có nhiều nỗ lực nhưng thể chế đặt ra cho các khu KKT, KCN, KCX chưa có nhiều vượt trội, thủ tục hành chính vẫn còn phức tạp, nhiều đầu mối.

Hiện, Việt Nam đã có nhiều KKT nhưng các đặc KKT chưa đúng nghĩa, nơi mà các thể chế được mở rộng, thông thoáng, nâng cấp cao hơn và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất, tối ưu nhất cho đầu tư. Để các đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt trở thành các vùng động lực tăng trưởng cho đất nước, điều tiên quyết là phải có mô hình và cơ chế đột phá. Để làm được điều đó, chúng ta phải tìm mô hình phù hợp với Việt Nam, rút ra các bài học thành công và thất bại của các nước trên thế giới và quan trọng nhất là công cuộc thể chế hóa bộ máy quản lý hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất kinh doanh, kiểm toán được lợi ích của các nhà đầu tư và tạo sự lan tỏa cho cả nền kinh tế. 




Lưu Hiệp