Dự án xây dựng thuỷ điện Lai Châu được Thủ tướng phê duyệt dự án đầu tư từ năm 2010, là bậc thang cao nhất trên dòng chính sông Đà, cùng với thủy điện Sơn La và thủy điện Hòa Bình. Là công trình trọng điểm quốc gia, công trình có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp, nhưng hoàn toàn do Việt Nam thiết kế và thi công với tổng công suất lắp đặt 1.200 MW, sản lượng điện bình quân khoảng 4.692 tỷ KWh/năm. 

Sau khi thủy điện Lai Châu chính thức phát điện sẽ nâng tổng công suất phát điện trên dòng chính sông Đà lên đến 5.500 MW; Tăng khả năng điều tiết lũ về mùa mưa và cung cấp nước về mùa kiệt cho đồng bằng Bắc bộ, tưới tiêu cho vùng hạ du; Đảm bảo giao thông đường thuỷ cho các tỉnh Tây Bắc, góp phần tích cực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội cho cả nước nói chung và vùng Tây Bắc nói riêng.

Được xây dựng ở địa bàn miền núi, khó khăn hiểm trở, tuy nhiên, nhờ phát huy sáng tạo và những kinh nghiệm tích lũy được từ việc xây dựng thủy điện Sơn La, thủy điện Lai Châu đã hoàn thành sớm vượt dự kiến. 

Nhà máy thủy điện Lai Châu trước ngày chính thức khánh thành
Một số mốc quan trọng của Thủy điện Lai Châu

+ Khởi công (5-11-2011) và ngăn sông đợt 1: ngày 24-4-2012;

+ Ngăn sông đợt 2: ngày 10-10-2014;

+ Đóng cống dẫn dòng tích nước hồ chứa: ngày 20-6-2015;

+ Kết thúc 1,9 triệu m3 bê tông đầm lăn (RCC): ngày 23-5-2015;

+ Hoàn thành lắp đặt rotor tổ máy số 1: ngày 14-10-2015;

+ Phát điện tổ máy số 1 ngày 14-12-2015, vượt trước 3,5 tháng so với tiến độ được duyệt; tạo tiền đề hoàn thành toàn bộ công trình vào tháng 12-2016 sớm 1 năm so với kế hoạch được giao;

  + Phát điện tổ máy số 2 ngày 20-6-2016 (trong đó: lắp đặt rotor ngày 30-3-2016, ngập nước tổ máy 2 từ 5-5-2016 và khởi động không tải thành công ngày 16-6-2016);

  + Phát điện tổ máy số 3 ngày 9-11-2016, (trong đó: lắp đặt rotor ngày 30-8-2016, ngập nước tổ máy 3 từ 5-10-2016 và khởi động không tải thành công ngày 6-11-2016);

+ Hoàn thành 158 km đường dây 500 kV (về trước kế hoạch 15 ngày). 

Vũ Hân