Cụ thể, dư luận cho rằng,  giá mỗi chiếc xe buýt nhanh lên tới hơn 5 tỷ đồng trong khi giá xe khách cùng kích cỡ, chủng loại trên thị trường chỉ khoảng 3,3-4,1 tỷ đồng/xe.

Ông Phạm Hoàng Tuấn cho biết: Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông TP. Hà Nội là đơn vị mới nhận bàn giao nhiệm vụ chủ đầu tư từ phía Sở Giao thông Vận tải Hà Nội. 

Theo ông Tuấn, hợp phần xe buýt nhanh (BRT) nằm trong dự án đầu tư phát triển giao thông đô thị Hà Nội được phê duyệt từ  năm 2007, sử dụng vốn vay ODA của Ngân hàng thế giới . Dự án cũng đã được Kiểm toán Nhà nước thực hiện kiểm toán toàn diện các hợp phần theo đề nghị của chủ đầu tư.

Tổng mức đầu tư của dự án là 452,42 triệu USD, trong đó vốn vay WB 134,35 triệu USD; Quỹ môi trường toàn cầu (GEF) viện trợ không hoàn lại 11,15 triệu USD; vốn ngân sách TP đầu tư 306,92 triệu USD. Trong quá trình thực hiện dự án, do thay đổi quy mô, phạm vi và chế độ chính sách trong công tác giải phóng mặt bằng nên Dự án phải phê duyệt điều chỉnh 3 lần với tổng mức đầu tư tại lần điều chỉnh cuối cùng là 332,599 triệu USD. 

Báo cáo của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng nêu rõ, sau khi điều chỉnh dự án lần cuối cùng, tổng mức đầu tư giảm 119,821 triệu USD và thực tế giá trị dự toán được duyệt cũng như giá trị quyết toán chính thức chắc chắn sẽ thấp hơn tổng mức đầu tư đã được phê duyệt. 

Riêng về hạng mục BRT, tổng giá trị thực hiện đến thời điểm kết thúc dự án khoảng 35 triệu USD thấp hơn so với giá trị trong tổng mức đầu tư được duyệt là 53,6 triệu USD.

Về công tác đấu thầu gói thầu cung cấp đoàn xe BRT, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cũng khẳng định, gói thầu đoàn xe được tổ chức đấu thầu quốc tế rộng rãi trong năm 2014 theo đúng các quy định của Việt Nam và Ngân hàng Thế giới. 

Kết quả đấu thầu đã được Sở GTVT (chủ đầu tư) phê duyệt tại Quyết định số 1367/QĐ-SGTVT ngày 20/10/2014 với giá trúng thầu là 11.656.061 USD (trong đó đã bao gồm chi phí vận hành, đào tạo và chuyển giao công nghệ; chi phí kiểm tra xe và thuế). 

Nhà thầu trúng thầu là Liên danh Openasia Equipment Limited – Volvo Bus. Tuy nhiên do việc thương thảo, đàm phán hợp đồng với nhà thầu liên danh này sau đó không thành công nên Sở Giao thông Vận tải (GTVT) đã ban hành Quyết định số 329/QĐ-SGTVT ngày 18/3/2015 hủy đấu thầu. 

Lý do cơ bản của việc đàm phán, thương thảo hợp đồng không thành công là do nhà thầu đã đưa ra các điều kiện làm thay đổi nội dung chung đã quy định trong hồ sơ mời thầu và không chấp nhận yêu cầu của bên mời thầu (nhằm tránh các rủi ro cho phía mời thầu) về điều khoản tạm ứng, thanh toán hợp đồng, đồng thời không chấp nhận thực hiện gia hạn hiệu lực của hồ sơ đấu thầu cũng như gia hạn bảo lãnh dự thầu tương ứng theo yêu cầu của bên mời thầu.

Tiếp đó, sau khi hủy thầu và được sự thống nhất của Ngân hàng Thế giới, Ban Quản lý Dự án đầu tư phát triển giao thông đô thị Hà Nội (cũ) thuộc Sở GTVT triển khai công tác đấu thầu lại theo đúng các quy định và đã được Sở GTVT phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu (Quyết định số 2257/QĐ-SGTVT, ngày 5/11/2015) với giá trị trúng thầu là 176,29 tỷ đồng (tương đương 7,9 triệu USD), trong đó đã bao gồm chi phí vận hành, đào tạo và chuyển giao công nghệ; chi phí kiểm tra xe và thuế. 

Nhà thầu trúng thầu là Liên danh công ty cổ phần Thiên Thành An và Công ty cổ phần ô tô Trường Hải. Thời gian giữa lần đấu thầu thứ nhất và thứ 2 cách nhau khoảng 8 tháng, chứ không phải 1 tháng như dư luận phản ánh.

Về mức giá chênh lệch, giá trị gói thầu phê duyệt điều chỉnh là 12.349.855 USD (cao hơn mức11.656.061 USD trong lần đấu giá đầu), ông Phạm Hoàng Tuấn cho biết, thực chất đây là giá trị dự toán (không phải giá trúng thầu) đã được cập nhật bổ sung thêm các chi phí trong nước cho các loại thuế, phí và lệ phí cũng như chi phí dự phòng theo quy định. 

Một số khoản chi phí trong dự toán này sẽ không tính trong giá gói thầu để xét thầu. Về giá xe buýt BRT, thực tế giá xe buýt BRT do Nhà thầu Trường Hải cung cấp theo quyết định phê duyệt trúng thầu khoảng 5,03 tỷ/xe (trong đó giá xe đã bao gồm thuế là 4,91 tỷ/xe, còn lại là các chi phí vận hành, đào tạo lái xe và nộp thuế VAT...). 

Văn bản cũng nêu rõ, xe buýt BRT có thiết kế riêng với sàn xe cao và cửa mở bên trái (khác xe buýt thông thường) với sức chứa 90 hành khách và có hệ thống đóng mở cửa tự động khi tiếp cận cửa nhà chờ, xe buýt BRT được thiết kế với các đặc tính, thông số kỹ thuật cao như: động cơ Hino của Nhật Bản; hộp số tự động 6 cấp của Cộng hòa Liên Bang Đức; hệ thống treo khí nén, kết hợp với hệ thống điều khiển nâng hạ sàn tự động của Cộng hòa Liên Bang Đức; hệ thống điều khiển bậc tự động tiếp cận thuận lợi với bậc nhà chờ; chế độ bảo hành kéo dài hơn và xe được thiết kế theo tiêu chuẩn quốc tế.

Để đảm bảo cho việc vận hành đoàn xe BRT được thuận lợi, sau khi thống nhất với Ngân hàng Thế giới, UBND TP chấp thuận cho phép bổ sung thêm các hạng mục vào gói thầu đoàn xe bao gồm: Hệ thống dây cáp tín hiệu và tủ rack, thiết bị lắp đặt trên xe đảm bảo vận hành cho xe BRT; hệ thống đóng, mở cửa tự động giữa nhà chờ và trên xe (hệ thống này được lắp trên nhà chờ)...với kinh phí khoảng 17,7 tỷ đồng. 

Các hạng mục bổ sung trên đã được Sở GTVT phê duyệt thiết kế, dự toán và được triển khai lắp đặt trên xe và tại các nhà chờ đảm bảo đưa xe BRT vào vận hành đồng bộ. Hiện tại toàn bộ gói thầu đoàn xe chưa được quyết toán.


Yến Huyền