Trong số đó có vợ chồng Nguyễn Thị Vân Anh (39 tuổi) và Vũ Văn Huân (50 tuổi, cùng trú tại thị xã Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông). Trung tuần tháng 7-2016, bà Anh đã đứng ra thuê 10 nhân công để vận chuyển máy móc vào khu vực suối A Lin, đoạn qua thôn Tal Ây, xã Hồng Trung (giáp ranh với công trình xây dựng thủy điện A Lin B1), để khai thác vàng trái phép. 

Sau một thời gian theo dõi, mới đây, Phòng Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường Công an tỉnh Thừa Thiên-Huế đã kiểm tra điểm khai thác vàng của bà Anh và bắt quả tang Trần Quang Trường (33 tuổi, trú tỉnh Ninh Bình) trực tiếp điều khiển xe múc bánh xích (không BKS) khai thác đất đá dưới lòng suối đổ lên giàn lọc và Trương Văn Phẩm (27 tuổi, trú tỉnh Quảng Ngãi) điều khiển máy bơm nước phục vụ lọc, đãi vàng sa khoáng. 

Khu vực rừng núi bị đào bới tan hoang từ việc “thăm dò” vàng gốc của Công ty Đông Trường Sơn.

Ngoài ra, kiểm tra tại khu vực lán trại, còn phát hiện thêm 10 đối tượng khác, trong đó có vợ chồng bà Anh. Phòng Cảnh sát môi trường đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với bà Anh về hành vi khai thác khoáng sản nhưng không có giấy phép theo quy định. 

Tại cơ quan Công an, bà Anh khai nhận chỉ mới khai thác được... 1,5 chỉ vàng thì bị bắt giữ (?!). Xác định hành vi khai thác vàng trái phép của bà Anh có quy mô lớn nên giữa tháng 9-2016, UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế đã ra quyết định xử phạt hành chính với số tiền 900 triệu đồng. Ngoài ra, bà Anh còn phải nộp số tiền hơn 643 triệu đồng tương đương giá trị phương tiện vi phạm bị tịch thu do sử dụng trái phép để khai thác vàng.

Ngoài trường hợp cá nhân bà Anh tự thuê nhân công khai thác vàng trái phép, thời gian qua, người dân địa phương ở xã Hồng Thủy cũng đã “cầu cứu” đến cơ quan chức năng trước tình trạng Công ty CP Khoáng sản Đông Trường Sơn (gọi tắt là Công ty Đông Trường Sơn) thực hiện hoạt động thăm dò, khai thác thử vàng gốc. 

Tìm hiểu được biết, sau khi được Bộ TN&MT cấp phép thăm dò, khai thác thử vàng gốc, từ năm 2011 đến nay, Công ty Đông Trường Sơn đã cày nát khu rừng khoảng 180ha tại khu vực được cấp phép. 

Phía đầu nguồn suối là khu đồi A Pey B thuộc xã Hồng Thủy, nơi công ty này tiến hành thăm dò vàng gốc nhiều năm qua khiến cuộc sống người dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng, môi trường sinh thái cũng bị đe dọa. Đến nay, dù giấy phép đã hết hạn gần 1 năm nhưng công ty này vẫn tiếp tục hoạt động thăm dò. 

Điều đáng nói, dù hoạt động thăm dò của Công ty Đông Trường Sơn đã diễn ra suốt một thời gian dài nhưng các cơ quan chức năng và chính quyền huyện A Lưới không kiểm soát được hoạt động thăm dò này, không biết doanh nghiệp đã lấy đi bao nhiêu lượng vàng (!?). 

Ông Hồ Dũng, Trưởng phòng TN&MT huyện A Lưới cho biết: “Theo quy trình, việc thăm dò phải tiến hành theo mẫu, theo điểm khai thác để đánh giá trữ lượng. Thế nhưng tại hiện trường, Công ty Đông Trường Sơn đã san phẳng quả đồi, tức là có dấu hiệu khai thác. Huyện đã thành lập đoàn kiểm tra và cũng đề nghị tỉnh Thừa Thiên-Huế vào cuộc kiểm tra tiếp”.  

Theo đề nghị của huyện A Lưới, UBND tỉnh Thừa Thiên- Huế đã thành lập đoàn thanh tra liên ngành do ông Hồ Đắc Trường, Phó Giám đốc Sở TN&MT làm trưởng đoàn cùng Công an tỉnh và các Sở Công Thương, LĐTB&XH, KH&ĐT... để làm rõ những sai phạm của Công ty Đông Trường Sơn.

Anh Khoa