Ngày 22-3, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) tỉnh Quảng Ninh đã có văn bản gửi UBND TP Uông Bí xung quanh thông tin liên quan đến hoạt động của chùa Ba Vàng.

Đã xảy ra từ nhiều năm nay

Cụ thể, văn bản nêu rõ, ngày 21-3-2019, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Quảng Ninh nhận được Công văn số 646/UBND của UBND TP Uông Bí về việc đề nghị trao đổi thông tin liên quan đến hoạt động của chùa Ba Vàng. 

Về vấn đề này, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Quảng Ninh cho biết “Trong nghi lễ truyền thống Phật giáo Bắc truyền tại Việt Nam, khi thực hiện nghi lễ cho vong linh người đã mất có các nghi thức: Tiếp Linh, Cúng Phật, Cúng Tổ, Triệu Linh, Tụng Kinh Cầu Siêu, Chúc Thực. Hoạt động “thỉnh vong”, “cúng oan gia trái chủ” tại chùa Ba Vàng; Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Quảng Ninh không được chứng kiến nên chưa biết hình thức và nội dung thực hiện như thế nào. 

Điều quan trọng không phải là duy danh ngôn ngữ mà phải biết nghi lễ ấy được thực hiện với hình thức và nội dung như thế nào”.

Văn bản này cho biết: Theo Hiến chương GHPGVN, nội quy Ban Tăng sự Trung ương GHPGVN và các quy định khác của Giáo hội đều quy định các hoạt động Phật sự, hành đạo, tu đạo tại cơ sở thờ tự của Phật giáo do vị trụ trì cơ sở thờ tự đó chịu toàn bộ trách nhiệm. 

Hình ảnh thỉnh vong được phản ánh trên báo chí.

Việc công dân Phạm Thị Yến có các hoạt động tại chùa Ba Vàng do trụ trì chùa Ba Vàng chịu trách nhiệm. Nghi thức “thỉnh vong”, “cúng oan gia trái chủ” không có trong giáo lý Phật giáo. Trong nghi lễ Phật giáo Bắc truyền chỉ có nghi thức Triệu Linh và nghi thức “lập đàn cúng giải oan thích kết”…

Cùng thời gian này, thay mặt GHPGVN tỉnh Quảng Ninh, Thượng tọa Thích Đạo Hiển, Phó Trưởng ban, Chánh thư ký Ban trị sự GHPGVN tỉnh Quảng Ninh đã ký văn bản gửi Ban thường trực GHPGVN báo cáo tình hình chùa Ba Vàng.

Trong báo cáo nêu rõ, các hiện tượng trên tại chùa Ba Vàng đã xảy ra từ lâu. Cụ thể, ngày 26-8-2015, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Quảng Ninh đã có Công văn số 125/CV - BTS gửi Ban Thường trực Hội đồng Trị sự GHPG Việt Nam, Ban Tăng sự Trung ương xin ý kiến chỉ đạo và gửi UBND tỉnh Quảng Ninh, Ban Tôn giáo - Sở Nội vụ tỉnh Quảng Ninh, UBND TP Uông Bí và Phòng Nội vụ TP Uông Bí đề nghị phối hợp giải quyết một số vấn đề trong đó có vấn đề báo chí nêu. 

Trong các cuộc họp thường kỳ của Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Quảng Ninh có sự tham gia của các cơ quan, ban, ngành tỉnh Quảng Ninh, tập thể Ban Trị sự và nhiều thành viên đã thường xuyên có ý kiến góp ý chân thành về vấn đề này với Đại đức Thích Trúc Thái Minh - trụ trì chùa Ba Vàng.

Tuy nhiên, từ đó đến nay, tình hình vẫn không tiến triển, thậm chí còn có nhiều ý kiến quy chụp Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Quảng Ninh mất đoàn kết nội bộ, ganh tị với chùa Ba Vàng. Mặc dù vậy, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Quảng Ninh vẫn rất tích cực, kiên trì trong việc động viên, nhắc nhở trụ trì và tăng ni, phật tử chùa Ba Vàng tu học đúng giới luật Phật chế, thực hiện đúng Hiến chương GHPGVN và pháp luật nhà nước.

Về việc kỷ luật Đại đức Thích Trúc Thái Minh, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Quảng Ninh nhận thấy “Đại đức Thích Trúc Thái Minh là Ủy viên dự khuyết HĐTSGHPGVN, căn cứ vào Hiến chương Giáo hội và Nội quy Ban Tăng sự quy định phân cấp quản lý thuộc Hội đồng Trị sự GHPGVN. Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Quảng Ninh sẽ nghiêm túc thực hiện quy trình theo đúng hướng dẫn của Trung ương GHPGVN”.

Từng có khoảng 40 vị tăng ni chùa Ba Vàng xin xuất chúng bỏ đi

Cũng theo Công văn số 125/CV-BTS ngày 26-5-2015 của Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Quảng Ninh gửi UBND tỉnh Quảng Ninh, Ban tôn giáo - Sở Nội vụ tỉnh Quảng Ninh báo cáo về tình hình chùa Ba Vàng thì: “Trong thời gian qua, chùa Ba Vàng thuộc phường Quang Trung, thành phố Uông Bí áp dụng “thanh quy tu học chùa Ba Vàng”, trong thanh quy chùa Ba Vàng có nhiều điểm không phù hợp với truyền thống tu học của Phật giáo Việt Nam”.

Cụ thể như, mỗi ngày ăn một bữa, nửa tháng tắm một lần, mặc y pháp thường xuyên 24/24 giờ trong ngày. Các vị sư tăng đều vào rừng (gốc cây) tu học, ngủ, nghỉ trong 49 ngày đêm kể cả mưa nắng. Nằm ngủ dưới đất. Tịch thu y pháp của các vị tỳ khiêu ni (tu nữ) - mặc dù y pháp đã được Hội đồng truyền giới của Giáo hội truyền thụ hợp pháp.

Đặc biệt, dư luận quần chúng nhân dân phản ánh các vị sư tại chùa Ba Vàng lợi dụng phật tử tên Yến, cư trú tại Hạ Long thường xuyên khuyên hóa nhân dân về chùa Ba Vàng cúng bắt ma, cúng oan gia trái chủ và thu tiền với số lượng lớn. 

Những dịp chùa Ba Vàng giảng phật pháp, sau khi đại đức Thích Trúc Thái Minh giảng pháp thì đều mời cô Yến lên giảng, giáo hóa cho tăng ni, phật tử nghe… Vì những lý do trên, thời gian qua, có khoảng 40 vị tăng ni chùa Ba Vàng không chấp nhận quy định mới này đã xin xuất chúng bỏ đi. 

Tình hình trên đã dẫn đến nội bộ tăng ni chùa Ba Vàng rối loạn, phật tử và quần chúng nhân dân bức xúc, có nhiều phản ứng không tốt, ảnh hưởng chung đến Phật giáo Quảng Ninh.

“Ban Trị sự GHPGVN Quảng Ninh xin được báo cáo UBND tỉnh Quảng Ninh, Ban Tôn giáo - Sở Nội vụ tỉnh Quảng Ninh được biết và chỉ đạo cơ quan liên quan xác minh và có ý kiến với hoạt động trên” - công văn nêu rõ.

Cơ quan Công an sẽ vào cuộc điều tra hoạt động “thỉnh vong báo oán" tại chùa Ba Vàng

Ngày 22-3, ông Nguyễn Mạnh Hà, Chủ tịch UBND TP Uông Bí (Quảng Ninh) cho biết, liên quan tới hoạt động tín ngưỡng được cho là "truyền vong báo oán" tại chùa Ba Vàng, lực lượng chức năng của TP Uông Bí đã làm việc với trụ trì chùa Ba Vàng, xác minh nội dung "vong báo oán" mà báo chí phản ánh. 

Theo đó, Đại đức Thích Trúc Thái Minh thừa nhận clip mà báo chí phản ánh đúng sự thật việc cúng "oan gia trái chủ" tại chùa Ba Vàng. Tuy nhiên, theo vị trụ trì chùa Ba Vàng, clip trên cũng phản ánh chưa đầy đủ, mà cắt xén với dụng ý riêng. Cũng theo trụ trì chùa Ba Vàng, việc cúng tiền khi lễ cúng oan gia trái chủ không phải là do nhà chùa mà là do phật tử tự nguyện cúng dường tam bảo và theo yêu cầu của vong. Và việc tổ chức cúng oan gia trái chủ có dựa theo giáo lý của nhà Phật.

Ông Nguyễn Mạnh Hà, Chủ tịch UBND TP Uông Bí cho rằng, hoạt động gọi vong báo oán như báo chí phản ánh mang tính chất huyễn hoặc tâm linh, được che giấu có hệ thống, tổ chức kiểm tra, khám xét, cảnh giới. Số tiền thu cúng "vong báo oán", nhà chùa không nhận trực tiếp mà ghi tên vào phong bì bỏ vào hòm công đức gọi là cúng dường tam bảo...

Đại diện lãnh đạo UBND TP Uông Bí cũng cho biết thêm, cơ quan Công an sẽ triệu tập bà Phạm Thị Yến, người đứng ra tuyên truyền về vong báo oán tại chùa Ba Vàng, lên làm việc sau khi có đủ các chứng cứ xác đáng.

Trước đó, vào tối 21-3, chùa Ba Vàng đã tổ chức buổi pháp thỉnh kéo dài gần 3 giờ đồng hồ, với sự tham gia của gần một nghìn phật tử. Tại buổi pháp thỉnh này, vị trụ trì chùa Ba Vàng lập luận rằng việc chùa Ba Vàng những ngày qua nằm trong bão thông tin của dư luận, thậm chí không ít ý kiến phản đối, là do chùa này là chùa lớn, quy mô tầm cỡ, các phật tử trên thế giới cũng biết đến, nên cũng có nhiều người ganh ghét, đố kỵ mà đưa thông tin sai sự thật.

Trong buổi thuyết giảng, hòa thượng Minh nói về thuyết nhân quả và các triết lý của đạo Phật. Tuy nhiên, đến phần cuối khi các phóng viên có mong muốn đặt câu hỏi trực tiếp tới hòa thượng Thích Trúc Thái Minh, nhưng vị trụ trì và đại diện lại từ chối trả lời trực tiếp. 

V. Huy

Vũ Cảnh