Nguyễn Hồng Anh (tức “Lisa Nguyen”, 44 tuổi, trú tại phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy, Hà Nội) từng là Chủ tịch Hội đồng quản trị, kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cascon. 

Trong thời gian điều hành công ty, Hồng Anh đã cố ý làm trái và lừa đảo chiếm đoạt tài sản với số tiền 16,7 triệu USD. Giúp sức cho Hồng Anh thực hiện tội phạm là Nguyễn Thị Ngà (tức “Jennifer Nguyen”, 36 tuổi, trú tại phường Hương Sơn, TP Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên) từng là Trưởng phòng Kinh doanh Công ty Cascon. Ngày 6-8, TAND TP Hà Nội đã mở phiên toà hình sự sơ thẩm xét xử vụ án này.

Theo cáo trạng của Viện KSND tối cao, năm 2010, Công ty United Arab Shipping Company (UASC) thuộc Các tiểu Vương quốc Ả-rập liên hệ với Công ty Cascon (tên cũ là Công ty VTC) và thỏa thuận mua 10.000 container do Công ty Cascon sản xuất với giá 4.038 USD/container. 

Khi giao dịch, Hồng Anh đề nghị UASC chỉ ký hợp đồng mua bán trực tiếp với Công ty Cascon số lượng 1.000 container. Số hàng hóa còn lại (9.000 container), Hồng Anh đề nghị Công ty Cascon bán cho UASC thông qua đơn vị trung gian là Công ty TNHH Đầu tư quốc tế Sunny Investment (viết tắt là Công ty SNI). 

Bị cáo Hồng Anh và bị cáo Ngà tại phiên xử.

Trên thực tế, Công ty SNI cũng do Hồng Anh và đối tượng tên Hsu Wen-Ta (quốc tịch Đài Loan-Trung Quốc) thành lập ra, trụ sở tại quần đảo Virgin, thuộc Liên hiệp Vương quốc Anh và điều hành. 

Thực hiện vụ mua bán container, Hồng Anh sau đó đã sử dụng các tài liệu là hợp đồng mua bán hàng hóa, phụ lục hợp đồng, biên bản ghi nhớ và phương án kinh doanh để vay của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) hơn 31 triệu USD. Công ty Cascon sau đó cũng đã sản xuất, chuyển giao hàng hóa và được ngân hàng giải ngân hơn 39 triệu USD. 

Nhưng đến hạn thanh toán, doanh nghiệp này và đối tác liên quan chỉ trả cho Vietcombank 11 triệu USD. Cơ quan điều tra xác định, Hồng Anh và đồng phạm đã chiếm đoạt số tiền 16,7 triệu USD, tương đương 353 tỷ đồng. 

Để chiếm đoạt được số tiền trên, Hồng Anh và đối tác thỏa thuận, tiền thanh toán cho bên thi công là Công ty Cascon sẽ được chuyển đến tài khoản của Công ty SNI mở tại Ngân hàng HSBC Hồng Kông. Và bên mua là UASC sẽ được chiết khấu 1,35% trên tổng giá trị hợp đồng. 

Cuối năm 2011, do không thấy Công ty SNI chuyển trả đủ tiền vào tài khoản nên Vietcombank yêu cầu Hồng Anh cung cấp hồ sơ pháp lý của doanh nghiệp này để đòi nợ. Nhằm che đậy mánh khóe của mình, Hồng Anh chỉ đạo Nguyễn Thị Ngà sử dụng email với danh nghĩa là đại diện Công ty SNI xin khất nợ ngân hàng. 

Quá trình điều tra, cơ quan điều tra làm rõ, ngay sau khi tham gia vào vụ mua bán container số lượng lớn thì Công ty SNI đã được bán cho người khác và hiện không hề có bất cứ hoạt động sản xuất, kinh doanh gì. 

Quá trình điều tra, cơ quan điều tra còn làm rõ, từ năm 2010 đến 2011, thời điểm Hồng Anh là Tổng Giám đốc VTC đã ký 2 hợp đồng tín dụng với Công ty Tài chính công nghiệp tàu thủy (VFC) để vay số tiền 30 tỷ đồng. 

Sau đó, Hồng Anh đã tự ý bán các tài sản thế chấp là 258 container 20DC, 150 container 40 HC và 1,1 triệu kilogram thép, thu về 38 tỷ đồng. Số tiền bán tài sản thế chấp Hồng Anh chỉ trả cho Công ty VFC 10 tỷ đồng. Còn lại là 28 tỷ đồng (gồm cả lãi phát sinh), Hồng Anh đưa hết vào hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và mất khả năng thanh toán. 

Liên quan đến hành vi phạm tội của bị cáo Hồng Anh và bị cáo Ngà có một số nhân viên ngân hàng. Tuy nhiên do các nhân viên này vì tin tưởng Hồng Anh nên đã không làm tròn trách nhiệm. 

Quá trình điều tra, các nhân viên ngân hàng đã thành khẩn khai báo, giúp cơ quan điều tra nhanh chóng làm rõ bản chất vụ án. Bản thân các bị cáo cũng không cố ý giúp sức và không được hưởng lợi nên cơ quan điều tra không đề nghị xử lý hình sự.

Với hành vi phạm tội như trên, bị cáo Hồng Anh bị xét xử về hai tội: cố ý làm trái quy định Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng và lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Trong khi đó, bị cáo Ngà bị xét xử về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. 

Bị truy tố theo khoản 4, Điều 139 BLHS tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, bị cáo Hồng Anh và bị cáo Ngà sẽ phải đối diện với khung hình phạt từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân. Ngoài ra, hai bị cáo còn bị Viện kiểm sát đề nghị bồi thường toàn bộ số tiền đã chiếm đoạt theo quy định của pháp luật. Dự kiến, phiên tòa xét xử vụ án này diễn ra trong 3 ngày.

NGUYỄN HƯNG