Bị cáo cao tuổi nhất là ông Nguyễn Chiểu (SN 1943, trú ở thôn Thái Thông, xã Vĩnh Thái, TP Nha Trang, Khánh Hòa). 4 bị cáo còn lại là ba người con ruột của ông Chiểu, gồm: Nguyễn Thị Khanh (SN 1967, trú ở thôn Vĩnh Điềm Trung, xã Vĩnh Hiệp); Nguyễn Thị Trà My (SN 1978, trú ở thôn Phú Bình, xã Vĩnh Thạnh); Nguyễn Văn Tuấn (SN 1974) và cô con dâu Kiều Thị Hồng Tiến (SN 1972, cùng trú ở thôn Thái Thông, xã Vĩnh Thái).

Mọi chuyện khởi đầu từ 4 thửa đất có tổng diện tích 4.048 m2 thuộc tờ bản đồ số 01 ở thôn Thái Thông, xã Vĩnh Thái do vợ chồng ông bà Nguyễn Chiểu – Trần Thị Lùn đứng tên sở hữu chủ trong giấy CNQSDĐ số 00039/QSDĐ-VT-NT do UBND TP Nha Trang cấp ngày 18-7-1997. Do cần tiền để giải quyết một số nhu cầu trong gia đình nên ngày 29-4-2004, vợ chồng ông bà Chiểu – Lùn ký kết hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ 4 thửa đất nêu trên cho vợ chồng ông bà Bùi Ngọc Bích – Nguyễn Thị Minh Trinh với giá tiền 64 triệu đồng.

5 bị cáo là người trong một gia đình cùng hầu tòa và bị tuyên phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

“Tiền trao, cháo múc” sòng phẳng, thủ tục rõ ràng, có công chứng hẳn hoi, thế nhưng hơn 2 năm sau đó giá đất tăng cao, ông Chiểu cùng các con tiếc của nên gửi đơn khởi kiện dân sự yêu cầu TAND TP Nha Trang tuyên hủy hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ đã ký kết với ông bà Bích –  Trinh.

Vòng vèo gần 2 năm, vụ kiện mới kết thúc bằng bản án dân sự phúc thẩm số 42/2012/DS-ST ngày 8-5-2012 của TAND tỉnh Khánh Hòa. HĐXX bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Chiểu, công nhận hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ lập ngày 29-4-2004 là hợp pháp; ông bà Bích – Trinh được quyền liên hệ các cơ quan nhà nước có thẩm quyền để lập thủ tục tách thửa, đề nghị cấp giấy chứng nhận 4.048m2 đất.

Bản án dân sự phúc thẩm có hiệu lực pháp luật nên Phòng TN&MT TP Nha Trang nhiều lần liên hệ, yêu cầu ông bà Chiểu – Lùn nộp giấy CNQSDĐ đã cấp trước đó để cơ quan này chỉnh lý biến động diện tích theo phán quyết của TAND tỉnh Khánh Hòa, thế nhưng ông bà Chiểu – Lùn cố tình né tránh, Chủ tịch UBND TP Nha Trang phải ban hành Quyết định số 168/QĐ-UBND ngày 22-1-2013 về việc thu hồi giấy CNQSDĐ số 00039/QSDĐ-VT-NT do UBND TP Nha Trang cấp ngày 18-7-1997. Ba tháng sau đó, UBND TP Nha Trang cấp giấy CNQSDĐ số CH 00591/22402 ngày 23-4-2013 đối với  4.048m2 cho ông bà Bích – Trinh.

Thừa biết 4 thửa đất của mình trước đây thuộc sở hữu hợp pháp của người khác, nhưng tháng 10-2017 ông Nguyễn Chiểu kêu người con trai Nguyễn Văn Tuấn và con dâu Kiều Thị Hồng Tiến bàn bạc, thống nhất với chị em gái trong gia đình, tìm người để bán 4 thửa đất một lần nữa.

Nhầm tưởng giấy chứng nhận QSDĐ số 00039/QSDĐ-VT-NT do UBND TP Nha Trang cấp ngày 18-7-1997 cho ông bà Chiểu –Lùn vẫn còn giá trị nên bà Nguyễn Thị Hồng Thu chấp thuận mua 4 thửa đất với giá 1,35 tỷ đồng. Sau khi lập thủ tục chuyển nhượng, bên mua đã giao cho cha con ông Chiểu 1,14 tỷ đồng, phần còn lại chờ hoàn thành chuyển quyền sở hữu sẽ thanh toán .

Cầm được tiền tỷ, vợ chồng Tuấn – Tiến cất túi 670 triệu đồng, đưa ông Chiểu 370 triệu đồng rồi chia cho My 70 triệu đồng, Khanh 30 triệu đồng. Đến tháng 1-2018, bà Nguyễn Thị Minh Thu đến hiện trường cắm mốc các thửa đất đã mua thì sự thật mới lộ diện.

Khi Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Khánh Hòa vào cuộc xác minh, thu thập chứng cứ, khởi tố vụ án, khởi tố bị can thì ông Chiểu cùng 4 người con mới trả lại số tiền đã chiếm đoạt và thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội, nên án sơ thẩm của TAND tỉnh Khánh Hòa tuyên phạt Tuấn 9 năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Cùng tội danh này, Tiến bị xử phạt 8 năm tù; ba bị cáo: Chiểu, Khanh và My – mỗi người lãnh án 6 năm tù. Mặc dù các bị cáo kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt nhưng tại phiên xử phúc thẩm cuối tháng 5-2020, TAND cấp cao tài Đà Nẵng đã bác kháng cáo, giữ nguyên hình phạt án sơ thẩm đã tuyên xử.

Nhìn ông Chiểu chống gậy rời phiên tòa với những bước đi chậm chạp, đôi mắt ngấn lệ xót xa, trong khi 4 người con cũng là bị cáo đang lặng lẽ nhìn nhau với gương mặt thấm đẫm màu buồn, nhiều người cảm thương nhưng cũng đáng trách họ chỉ vì tiền mà bất chấp pháp luật, rước họa vào thân. Âu cũng là bài học pháp luật dành cho nhiều người.

Hữu Toàn