Ngày 9-5, phiên toà xét xử vụ án “cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”, “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” xảy ra tại Ngân hàng TMCP Đại Tín (tiền thân của ngân hàng TMCP Xây dựng Việt Nam - VNCB, hiện nay là ngân hàng Thương mại TNHH MTV Xây dựng Việt Nam - CB) đối với bà Hứa Thị Phấn (71 tuổi, nguyên cố vấn cao cấp HĐQT ngân hàng Đại Tín, nguyên chủ tịch HĐQT công ty cổ phần đầu tư phát triển Phú Mỹ) và 27 đồng phạm, HĐXX thẩm vấn các bị cáo liên quan đến hành vi nâng khống giá trị căn nhà số 5 Phạm Ngọc Thạch, gây thiệt hại cho ngân hàng Đại Tín 1.106 tỷ đồng.

Bị cáo Bùi Thị Kim Huệ.

Hai bị cáo Hoàng Văn Toàn và Trần Sơn Nam tại toà

Giữ chức vụ cao nhất tại ngân hàng Đại Tín, nguyên Chủ tịch HĐQT Hoàng Văn Toàn được thẩm vấn đầu tiên. Khai với HĐXX về quá trình làm việc của mình, ông Toàn cho biết, trước 1992 là giảng viên đại học ngân hàng. Từ năm 1992 đến nay ông lần lượt giữ chức vụ Tổng giám đốc tại ngân hàng Phương Nam (13 năm), sau đó là ngân hàng Nam Á. Đến giữa năm 2007, do sức khoẻ nên ông nghỉ việc tại ngân hàng Nam Á.

Sau khi sức khoẻ ổn định, đầu năm 2008 được bạn bè giới thiệu ông được bà Phấn chấp nhận nên về làm cố vấn cho ngân hàng Đại Tín, một thời gian sau thì được bổ nhiệm chức vụ chủ tịch HĐQT với mức lương ban đầu là 36 triệu đồng, sau tăng lên 60 triệu đồng/tháng.

Liên quan đến việc ngân hàng mua căn nhà số 5 Phạm Ngọc Thạch, ông Toàn thừa nhận có ký tên vào biên bản họp HĐQT chấp thuận mua căn nhà trên với giá 1.260 tỷ đồng. Ông Toàn thừa nhận sai khi ký biên bản chấp thuận mua căn nhà với giá trên 20% vốn điều lệ ngân hàng mà không xin ý kiến của đại hội cổ đông, đầu tư khi ngân hàng vượt quá tỷ lệ mua sắm tài sản cố định vẫn quyết định mua; đồng thời, không kiểm tra việc thẩm định giá tài sản theo quy định. 

Lý giải về cái sai của mình, ông Toàn cho rằng do ông cũng chỉ là người làm công ăn lương nên bà Phấn nói sao bị cáo làm vậy. Bản thân bị cáo cũng nghĩ căn nhà trên là của bà Phấn, bà Phấn cũng là chủ ngân hàng, việc mua bán có định giá của công ty TrustAsset nên bị cáo đã bỏ qua mọi quy định mà chấp nhận việc mua bán trên.

Toàn bộ biên bản họp HĐQT và Nghị quyết, ông Toàn khai đều do Ngô Kim Huệ (cháu bà Phấn, nguyên thành viên HĐQT, Phó Tổng giám đốc) chuẩn bị và chuyển cho bị cáo ký hoàn thiện. Còn ai là người soạn thảo hợp đồng thì bị cáo không biết.

“Cả HĐQT đều là người làm thuê nên đều làm theo sự chỉ đạo của bà Phấn. Bản thân bị cáo và các thành viên trong HĐQT ký mua bán căn nhà đều không có động cơ và hưởng gì trong đó...”, ông Toàn khai.

Quá trình xét hỏi tại toà, ông Toàn thừa nhận: Bà Phấn là người rất thông minh, thẳng thắn, cách quản lý tài sản rất nghiêm ngặt không ai có thể lấy được tiền của bà. Có lần bà Phấn tâm sự với ông “Thầy ơi, tôi có lỗi rất lớn là lòng tham!” (do ông Toàn có thời gian đi dạy học nên bà Phấn gọi là thầy - PV).

Tương tự như bị cáo Toàn, Trần Sơn Nam (nguyên Tổng giám đốc) khai: ông quen biết bà Phấn khi tham gia mua cổ phiếu của ngân hàng này. Lúc này, Nam đang làm phó giám đốc chi nhánh một ngân hàng khác tại TP Hồ Chí Minh với mức lương 5 triệu đồng/tháng và được bà Phấn đề nghị về làm Tổng giám đốc (TGĐ) ngân hàng Đại Tín với mức lương 50 triệu đồng/tháng nên bị cáo đồng ý.

Thực tế, quá trình làm việc tại ngân hàng, bị cáo chỉ làm TGĐ trên danh nghĩa, còn mọi hoạt động của ngân hàng đều do bà Phấn quyết định. Về quyết định mua căn nhà số 5 Phạm Ngọc Thạch, ông Nam khai: bà Phấn chỉ đạo phải mua căn nhà này cho bằng được để chuyển hội sở ngân hàng từ tỉnh Long An về. 

Trong khi đó, trả lời thẩm vấn trước toà, bị cáo Bùi Thị Kim Huệ (gọi bà Phấn là bà, bà nội của bị cáo là chị ruột của bà Phấn) khóc khi trình bày hoàn cảnh gia đình. 

Cha bị tai nạn giao thông mất sớm nên gia đình bị cáo được bà Phấn cưu mang từ lúc 9 tuổi. Sau khi tốt nghiệp ngành quản trị kinh doanh, bị cáo Huệ về làm cho bà Phấn và được giao giữ chức vụ thành viên HĐQT, Phó Tổng giám đốc ngân hàng Đại Tín phụ trách về xây dựng cơ bản và một số việc khác. 

Tại toà, Huệ thừa nhận có ký tên trên biên bản họp HĐQT quyết định mua căn nhà số 5 Phạm Ngọc Thạch và hợp đồng mua với giá 1.268 tỷ đồng, ký biên bản huỷ hợp đồng mua bán căn nhà...

Bị cáo Huệ cũng xác định, thời điểm ngân hàng Đại Tín mua căn nhà trên, HĐQT không họp mà bị cáo nhận biên bản từ Bùi Thị Kim Loan rồi đưa cho từng thành viên HĐQT ký. Huệ thừa nhận đã giúp sức cho bà Phấn chiếm đoạt ngân hàng số tiền 1.105 tỷ đồng.

“Theo bà từ lâu, sống với bà từ nhỏ, bà rất khó, dạy cho con cháu từ lời ăn tiếng nói, bị cáo tin tưởng bà nên làm theo mọi điều bà yêu cầu”, bị cáo Huệ phân trần với HĐXX.

A.Huy - Hồng Sơn