Năm 2018, Công an TP Hồ Chí Minh điều tra khám phá 3.405 vụ phạm pháp hình sự, bắt xử lý 3.818 đối tượng. Số vụ phạm pháp hình sự giảm 4,85% so với năm 2017 và đây là năm thứ tư liên tiếp phạm pháp hình sự được kéo giảm; trong đó, Công an thành phố đã mạnh tay xử lý các đối tượng liên quan đến tín dụng đen.

Theo lãnh đạo Công an TP Hồ Chí Minh, các đơn vị công an đã xác định trên địa bàn có 873 người hoạt động cho vay trái pháp luật và vi phạm lãi suất; trong đó hơn 2/3 là người các tỉnh phía Bắc, không ít đối tượng đang bị điều tra, truy nã, có đồng phạm ở ngoài tỉnh hỗ trợ vốn cho họ hoạt động. Lực lượng công an đã kiểm tra, lập biên bản 60 nhóm với hơn 320 người vi phạm.

Các đối tượng bị bắt giữ cùng tang vật

Tình hình cho vay tiền ngoài hệ thống tín dụng hợp pháp kiểu tín dụng đen diễn biến phức tạp, gây ra nhiều hệ lụy xấu, ảnh hưởng đến tình hình trật tự xã hội trên địa bàn thành phố. Phát sinh các hành vi trái pháp luật liên quan đến hoạt động đòi nợ như cướp tài sản (01 vụ), cưỡng đoạt tài sản (01 vụ), cố ý gây thương tích (02 vụ), bắt giữ người trái pháp luật (07 vụ), thậm chí giết người (04 vụ) và hơn 560 vụ việc người dân trình báo bị các đối tượng lạ mặt ném chất bẩn vào nhà, dùng khóa khóa cổng ra vào, gọi điện đe dọa người vay nợ, người nhà của họ vay tiền chưa trả dưới dạng thức gây áp lực, “khủng bố” tinh thần… đã gây tâm lý bất an trong quần chúng nhân dân.

Như trường hợp gia đình anh Q. ở quận Gò Vấp mất ăn mất ngủ do bị các đối tượng đòi nợ khủng bố tinh thần vì món nợ mà chị dâu để lại. Người chị dâu ở chung nhà đã vay tiền của xã hội đen, nhưng lãi suất “cắt cổ” không có khả năng trả nợ nên chị bỏ trốn. Sau đó, các đối tượng lạ mặt đến ném sơn, đá, thủy tinh… làm cả gia đình hoang mang lo sợ.

Còn bà Nguyễn Thị Kh. (85 tuổi, ở quận 8) than thở, con dâu của bà vay nợ của người ta khoảng 6 triệu đồng, không có khả năng trả nên phải bỏ trốn. Không tìm được con nợ, chủ nợ liên tục cho người đến nhà chửi bới, đe doạ gia đình bà.

Tín dụng đen là mầm mống phát sinh các loại tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật khác như cướp, cưỡng đoạt tài sản, cố ý gây thương tích, thậm chí giết người. Thiếu tướng Phan Anh Minh, Phó Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh cho biết, Công an thành phố đã phát hiện một số người phía Bắc vào thuê nhà và hoạt động tín dụng trái phép trên địa bàn thành phố từ năm 2014. 

Năm 2014, bình quân một tháng xảy ra một vụ án hình sự từ hệ quả của hoạt động cho vay tín dụng trái pháp luật. Còn hiện nay, một tháng xảy ra khoảng bốn vụ. Nhẹ nhất là xâm phạm về chỗ ở, nặng hơn là cố ý gây thương tích, cưỡng đoạt, hủy hoại tài sản, nặng nhất là giết người. Năm 2018 có bốn vụ giết người mà nguyên nhân liên quan đến tín dụng đen.

Như vụ việc xảy ra chiều 8-11-2018, một nhóm thanh niên kéo đến nhà bà Võ Ngọc Oanh (57 tuổi) ở trên đường Nguyễn Đình Chiểu, phường 2 (quận 3) đòi nợ và xảy ra mâu thuẫn dẫn đến đánh nhau. Anh Võ Thanh Quân (con và Oanh) bị đối tượng đối tượng đòi nợ đâm tử vong.

Trước tình hình diễn biến phức tạp của tín dụng đen, Công an TP Hồ Chí Minh liên tục ra quân truy quét các đối tượng này. Ngày 22-12-2018, Công an quận Bình Tân triệt phá một nhóm cho vay nặng lãi, bắt giữ 3 đối tượng. Từ năm 2015 đến nay, chúng cho nhiều người vay tiền, trả bằng hai hình thức: góp tiền hoặc trả lãi mỗi ngày với lãi suất dao động từ 20-25%/tháng.

Trước đó, ngày 17-7-2018, Công an quận Tân Phú triệt phá một nhóm cho vay nặng lãi có quy mô lớn, bắt 11 đối tượng là dân giang hồ cộm cán chuyên cho vay nặng lãi.
Điểm nhận hồ sơ vay tiền trên đường Thới Hoà khu công nghiệp Vĩnh Lộc (xã Vĩnh Lộc A, huyện Bình Chánh)

Theo tìm hiểu của chúng tôi, các đối tượng cho vay nặng lãi rất tích cực quảng cáo dịch vụ này bằng cách dán tờ rơi ở các tủ điện, cột điện, tường nhà dân, phát tại ngã tư… và lập trang web với lời lẽ hấp dẫn để gài bẫy người vay. 

Gần đây, trên đường phố ở TP Hồ Chí Minh xuất hiện khá nhiều xe ô tô dán chữ rất to công ty đòi nợ Đ.D., công ty đòi nợ Đ.B.,… với những câu khẩu hiệu chói tai “lấy lại tài sản, đòi lại công bằng”. 

Còn trên đường Thới Hoà khu công nghiệp Vĩnh Lộc (xã Vĩnh Lộc A, huyện Bình Chánh), đối tượng ngang nhiên treo bảng thông báo trước tiệm chụp ảnh để nhận hồ sơ vay tiền mặt mà không thấy cơ quan chức năng kiểm tra giấy phép hoạt động. Các đối tượng thường nhắm vào những công nhân, người dân lao động, kinh doanh nhỏ lẻ. Người vay chỉ cần đưa CMND, sổ hộ khẩu và viết giấy vay nợ. Sau đó, chúng sẽ cho người đến tận nhà thu tiền hàng ngày. 

Nhiều lần có mặt tại khu công nghiệp Tân Tạo (quận Bình Tân), chúng tôi thấy có từ 3 đến 5 người thường xuyên phát tờ rơi quảng cáo cho vay tín dụng. Những người này còn đứng giữa đường phát tờ rơi ở khu vực chợ tự phát trước Công ty Pouyuen Việt Nam  vào lúc công nhân tan ca chiều khoảng từ 15h30 đến 17h30. Khi chúng tôi gọi vào một số điện thoại trên tờ rao vặt được phát ở đây, một giọng nam khoảng 30 tuổi cho biết thủ tục vay rất đơn giản và có tiền ngay, chỉ cần photo CMND hoặc hộ khẩu, viết giấy vay tiền và cho biết địa chỉ chỗ ở là được. Người này còn nói, vay ngân hàng thủ tục rườm rà và phải đem tiền đến ngân hàng để đóng hàng tháng, còn công ty anh ta cho vay sẽ có người đến tận nhà thu tiền.

Lực lượng chức năng ngoài việc đấu tranh triệt xoá loại tội phạm này, cần tăng cường tuyên tuyền để người dân hiểu rõ hơn về bản chất của loại tội phạm tín dụng đen và khuyến khích người dân tích cực tố giác tội phạm; công an cơ sở cần nắm chặt hơn nữa đối tượng và địa bàn, nhất là việc đăng ký tạm trú, thường xuyên kiểm tra các nhà trọ, nhà cho thuê. Ngân hàng cũng cần nghiên cứu chính sách phù hợp, nhanh chóng để người dân vay vốn kinh doanh làm ăn. Đồng thời, cần sớm sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật để có cơ sở chế tài, xử lý nặng các đối tượng này.

Thiếu tướng Phan Anh Minh khẳng định, trong đợt cao điểm tấn công trấn áp các loại tội phạm vào cuối năm 2018, Công an thành phố đã và đang tập trung đấu tranh với hoạt động tín dụng đen. Trong đó, tiếp tục đẩy mạnh các giải pháp như xử phạt vi phạm về đăng ký tạm trú, nhằm sớm phát hiện các đối tượng có vấn đề và có giải pháp xử lý phù hợp về kinh doanh không có giấy chứng nhận đủ điều kiện… góp phần ổn định tình hình an ninh, trật tự xã hội, bảo vệ cuộc sống bình yên của người dân.

Dịp cuối năm, người dân cần tính toán thật kỹ việc kinh doanh buôn bán, làm ăn để căn đối tài chính, không nên vay tín dụng đen để mất niềm vui ngày tết.


Một thanh niên phát tờ rơi cho vay tiền trước KCN Tân Bình (quận Tân Phú)
Nhân Sơn