Theo đó, nhóm hàng hóa được miễn thuế do Bộ Công Thương ban hành, chủ yếu là hàng tiêu dùng, như quần áo, giày dép, hàng may mặc phụ trợ, giấy vệ sinh, khăn giấy… và một số công cụ phục vụ sản xuất. Trường hợp thu mua, vận chuyển hàng hóa trong định mức, nhưng không sử dụng cho sản xuất, tiêu dùng của cư dân biên giới, phải kê khai nộp thuế theo quy định.

Hiện hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa của cư dân biên giới tại Quảng Ninh đang được thực hiện qua các cửa khẩu, lối mở tại Khu kinh tế Cửa khẩu quốc tế Móng Cái, Cửa khẩu Hoành Mô (huyện Bình Liêu) và lối mở Bắc Phong Sinh (huyện Hải Hà). Ghi nhận tại cửa khẩu quốc tế Móng Cái, nếu như trước đây, cả hành khách xuất nhập cảnh (XNC) và hàng hóa xuất nhập khẩu (XNK) đều được làm thủ tục qua cửa khẩu Bắc Luân I, thì khi đưa cầu Bắc Luân II vào sử dụng đã có sự thay đổi.

Bộ đội Biên phòng Quảng Ninh tuyên truyền cho cư dân biên giới không tiếp tay cho hoạt động buôn lậu.

Theo đó, kể từ ngày 19-3 vừa qua, mọi thủ tục đối với hàng hóa XNK được thực hiện qua cầu Bắc Luân II, còn thủ tục XNC của hành khách và cư dân biên giới được thực hiện qua cầu Bắc Luân I. Tuy nhiên, do số lượng du khách và cư dân biên giới nhập cảnh hàng ngày quá đông nên lực lượng chức năng luôn túc trực hướng dẫn làm thủ tục, thậm chí phải thực hiện phân luồng để giảm ùn tắc.

Theo báo cáo mới nhất của Chi cục Hải quan cửa khẩu Móng Cái (Cục Hải quan Quảng Ninh), quý I/2019, đơn vị đã phối hợp làm thủ tục cho 1.721.249 lượt hành khách, cư dân biên giới XNC, tăng 0,7% so với cùng kỳ năm 2018. Trong số này có 811.215 lượt xuất cảnh và 910.034 lượt nhập cảnh. Riêng trong tháng 3/2019, lượng hành khách, cư dân biên giới XNC tăng đột biến, tăng 196% so với cùng kỳ tháng 2.

Đáng chú ý, khi lưu lượng du khách, cư dân biên giới XNC gia tăng đã xuất hiện tình trạng nhiều đối tượng lợi dụng chính sách, chủ trương đóng dấu kiểm chứng 10 ngày/lần để không nhập cảnh vào Đông Hưng (Trung Quốc) chỉ đến giữa cầu Bắc Luân I nhận hàng, rồi vận chuyển vào nội địa và thực hiện quay vòng nhiều lần trong ngày, vận chuyển hàng hóa vượt định mức, gây mất trật tự, mỹ quan khu vực cửa khẩu.

Cụ thể, mỗi ngày có khoảng 400 - 500 người xách hàng qua khu vực cửa khẩu, cao điểm từ 700-800 người/ngày, di chuyển tới khu vực giữa cầu, nhận hàng của các cư dân phía Trung Quốc, vận chuyển về Việt Nam. Đây chủ yếu là các cư dân được chủ đầu nậu thuê vận chuyển hàng để hưởng theo tiêu chuẩn miễn thuế của cư dân biên giới.

Mặc dù các lực lượng chức năng tăng cường công tác quản lý nhưng nhiều cư dân không tuân thủ, thậm chí một số đối tượng kích động nhân dân tập trung tại trụ sở Chi cục Hải quan cửa khẩu Móng Cái để phản đối, gây sức ép...

Trước thực trạng này, UBND tỉnh Quảng Ninh đã có văn bản về việc tăng cường công tác phối hợp hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa của cư dân biên giới. Theo đó, đã chỉ đạo các lực lượng Biên phòng, Hải quan, Công an, Quản lý thị trường, Ban Chỉ đạo 389 TP Móng Cái tăng cường công tác quản lý, áp dụng nhiều giải pháp, như tuyên truyền cho cư dân, kiểm soát chống buôn lậu, trao đổi với Hải quan Đông Hưng (Quảng Tây, Trung Quốc) để phối hợp ngăn chặn từ phía Trung Quốc…

Cơ quan Hải quan đã tích cực phối hợp với các lực lượng chức năng của tỉnh, chính quyền TP Móng Cái, làm việc với Hải quan Đông Hưng đề nghị cùng hợp tác, ngăn chặn từ phía Trung quốc để hạn chế việc cư dân lợi dụng chính sách xách hàng qua biên giới.

Tuy nhiên, theo đề xuất của lực lượng chức năng, tỉnh Quảng Ninh cần có những giải pháp căn cơ, lâu dài. Theo đó tại buổi làm việc mới đây với các ngành, địa phương liên quan vừa qua, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Bùi Văn Khắng yêu cầu các lực lượng chức năng của tỉnh và các địa phương tăng cường ngay các giải pháp về thông tin tuyên truyền đến cư dân biên giới không tiếp tay cho buôn lậu, thực hiện nghiêm chính sách của Nhà nước đối với chế độ hàng hóa của cư dân biên giới.

Cùng với đó, phải có định hướng nghề nghiệp cho cư dân tại địa phương để chuyển sang những công việc khác.

Đồng thời, tiếp tục tăng cường công tác quản lý tại khu vực cửa khẩu, khu vực chợ biên giới và nội địa; phối hợp chặt chẽ với Hải quan Đông Hưng thực hiện các nội dung liên hợp trong công tác chống buôn lậu, vi phạm về hàng hóa, vật phẩm vượt định lượng của cư dân biên giới...

V. Huy