Đoàn viên trong trại giam

Ở Trại giam Ninh Khánh, có rất nhiều “cặp” anh chị em, bố mẹ - con cái cùng thi hành án. Để tạo điều kiện cho họ gặp gỡ, động viên nhau, cứ mỗi dịp Tết đến, Xuân về, Ban Giám thị lại cho phép họ được gặp nhau, được gửi quà cho nhau. Nhờ đó, nhiều gia đình đã tự động viên nhau vượt qua mặc cảm, lỗi lầm, cùng tiến bộ.

Phạm Thị Nhung, 31 tuổi, quê ở Thanh Châu, Phủ Lý có bố đẻ thi hành án cùng trại nên nhiều năm nay, khi Ban Giám thị cho phép được gửi quà, gặp gỡ, Nhung vui lắm vì biết sức khoẻ của bố thế nào, cũng có dịp để chia sẻ về gia đình, về những lo toan.

Giám thị Trại giam Ninh Khánh tặng quà các phạm nhân có hoàn cảnh khó khăn.

Dù còn trẻ nhưng Nhung đã là mẹ của 4 đứa con. Đứa lớn nhất sinh năm 2006, khi Nhung mới 18 tuổi. Gia đình Nhung thuộc diện có “bề dày” về ma tuý ở Thanh Châu khi bố đẻ, em ruột, cậu, mợ... cùng bị bắt về ma tuý. Bố đi tù, mẹ chết sớm nên Nhung và các em phải ở với bà ngoại. Không có người giáo dục nên Nhung sớm lấy chồng rồi sa vào ma tuý. Lần đầu bị bắt, Nhung bị kết án 7 năm 9 tháng tù nhưng cho tạm hoãn thi hành án vì đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi.

Dù đang nợ án, nhưng ở nhà, tiếp tục mua bán ma tuý, lại bị bắt. Lần này, Nhung lĩnh thêm hơn 8 năm tù nữa, tổng cộng hai vụ lên tới 16 năm 6 tháng tù. “Lúc đó, đứa con trai thứ 3 mới hơn 1 tuổi, lại mới biết chửa đứa thứ 4 nên em sốc và lo lắng lắm. Cả hai vợ chồng bị bắt, 3 đứa con không ai nuôi. Em thì không thể nợ án nữa vì đang hưởng khoan hồng lại tiếp tục phạm tội. Em gần như mất phương hướng vì nhà có 3 chị em thì đứa em trai cũng bị bắt vì tội cướp. Bố cũng vẫn đang thi hành án ở Ninh Khánh, 3 đứa con của em lại phải đưa về bà ngoại (chúng gọi là cụ). Cụ hơn 80 tuổi rồi, không chăm nổi chắt nữa nên em gái em vừa gửi hai đứa bé vào chùa. Đứa lớn, ở cùng với con bà dì” – Nhung kể và cho biết, ở trại, được các cán bộ quan tâm, tạo điều kiện cho chăm sóc con, lại được gặp gỡ bố nên Nhung yên tâm cải tạo. Hai bố con động viên nhau cải tạo thật tốt để về nhà cho có bố có con. Các con cũng không còn phải gửi ở chùa nữa.

Phạm nhân Nguyễn Thị Hiền cũng có em trai cùng thi hành án ở Trại giam Ninh Khánh, trước kia không được gặp nhau nhưng sau khi đề đạt ý kiến, hiện đã được trại cho thăm gặp nên rất phấn khởi, yên tâm cải tạo hơn. Thi thoảng được gia đình chồng gửi cho tiền lưu ký nên muốn dành dụm cho em. Từ đó, mỗi khi có điều kiện, chị lại gửi quà lưu ký cho em. Lúc chị, em ốm đau nặng, được trại cho phép đến thăm nên Hiền vui lắm, kể rằng, chị em gặp nhau động viên nhau nên yên tâm cải tạo hơn.

Thượng tá Trần Đức Phong, Giám thị Trại giam Ninh Khánh cho biết, việc cho các phạm nhân là người thân trong gia đình (bố, mẹ - con; anh chị em ruột) thăm gặp nhau đã tạo được hiệu quả tích cực. Những người này đã động viên nhau cải tạo, học tập tốt hơn. Ban Giám thị cũng đồng ý cho các phạm nhân là nhân thân tặng quà cho nhau, nhưng việc tặng quà phải theo đúng quy định, phải báo cáo trước với cán bộ phụ trách trực tiếp để cán bộ kiểm tra, đồng ý mới được tặng, nếu không sẽ bị xử lí theo quy định.

Hân hoan ngày trở về

Trong dịp Tết Nguyên đán Canh Tý, Trại giam Ninh Khánh có 1.356 phạm nhân giảm án, trong đó có 321 phạm nhân được giảm hết án trở về với gia đình, địa phương.

Cầm quyết định trong tay, phạm nhân Lê Thanh Chót, quê Ninh Bình vui lắm. “Hơn 10 năm ở trong trại, tôi chỉ mong ngày này may mà vợ con, gia đình đều thương yêu, tha thứ” – Chót cho biết.

Lê Thanh Chót vốn phạm tội giết người, nạn nhân trong vụ án là người tình, cũng là người mà Chót hết lòng thương yêu. Theo bản án của toà thì Chót có vợ con nhưng có quan hệ tình cảm với chị Đoàn Thị Hà nên quyết định ly hôn vợ để cưới chị Hà. Trong lúc toà án đang giải quyết việc ly hôn thì chị Hà chia tay. Thuyết phục người tình không được, Chót nảy sinh ý định giết chị Hà rồi tự sát. “Tôi buồn lắm, lúc đó cảm giác như mất tất cả. Mất tình cảm vợ chồng, mất tình yêu, mất danh dự, anh em. Tôi buồn lắm nên chả muốn sống  nữa” – Lê Thanh Chót kể lại.

Tuy nhiên, số phận không cho người đàn ông này chết, muốn để anh ta phải trả nợ hết nỗi đau mà anh ta gây ra cho người phụ nữ anh ta yêu thương nhất, cho vợ con, gia đình nên sau khi sát hại chị Hà, Chót tự sát nhưng không thành. Anh ta mua thuốc ngủ, uống xong thì thuê nhà nghỉ sẵn sàng cho cái chết. Trong lúc chờ thuốc ngấm, nhìn thấy một lưỡi dao lam ở cạnh tủ, Chót lấy dao cắt mu bàn tay trái, dùng máu viết lên tường dòng chữ "tôi giết Hà".

Thấy thuốc ngủ không có tác dụng, Chót cắt dây điện của tivi, quạt điện buộc vào cửa sổ treo cổ thì dây bị đứt. Chót lên giường nằm đến chiều thì gọi taxi về nhà. Chót viết một lá thư gửi cho em gái dặn nuôi con giúp rồi tiếp tục uống thuốc ngủ để tự sát thì bị cơ quan Công an phát hiện, bắt giữ.

Phạm nhân Trại giam Ninh Khánh tham gia thi đấu thể thao trong dịp Tết.

Thời gian đầu bị bắt, Chót tiêu cực lắm, lúc nào cũng  nghĩ đến cái chết. Nhưng được các cán bộ động viên, phân tích đúng sai, Chót đã  hiểu rằng, mình gây tội thì phải đền tội, phải sống thế nào cho có ích, để trả nợ những người mình vì mình mà gánh nỗi đau. “Nhà tôi còn mẹ già. Trước mẹ ở với vợ chồng tôi, sau khi tôi bị bắt thì ở với em trai. Tôi về đợt này sẽ tại tội với mẹ, chăm sóc mẹ nốt quãng đời còn lại. Xin lỗi vợ con, xin lỗi người đã khuất. Không ai có lỗi, tất cả là tại tôi. Tôi sẽ cố gắng bù đắp phần nào nỗi đau cho họ” – Lê Thanh Chót trải lòng.

Cũng được hết án trở về lần này, phạm nhân Nguyễn Năng Tiến vui không kể xiết. Gia đình, người thân biết tin từ hôm trước nên đã đến cổng trại chờ đợi đón về. Từng là giáo viên, nên khi vào trại, ông Nguyễn Năng Tiến có lẽ là người dành nhiều thời gian trên thư viện trong những khung giờ đọc sách nhất. Ông Tiến kể rằng, chỉ vì một phút không làm chủ được lòng tham đã dẫn ông đến con đường lao lý nên cách tốt nhất để hối lỗi là cải tạo thật tốt, chấp hành đúng quy định, nội quy.

Ở tuổi xế chiều, phía trong những song sắt, ngoài giờ lao động, niềm vui của ông Tiến là được đọc sách. Mỗi cuốn sách đều mang một nội dung, một ý nghĩa khác nhau. Sách đã giúp ông có thêm niềm tin, động lực để tiếp tục cải tạo, mong sớm được đoàn viên bên gia đình và người thân. Nhờ cải tạo tốt nên năm nay ông được giảm hết án, trở về nhà, đoàn tụ với gia đình, người thân.

Sáng 26 Tết (20-1) dương lịch, Trại giam Ninh Khánh đã tổ chức trao quyết định giảm án cho các phạm nhân. Căn dặn các phạm nhân, Thượng tá Trần Đức Phong thân mật: “Các anh các chị được về hôm nay phải chấp hành nghiêm quy định của pháp luật và các quy định của địa phương nơi mình sinh sống. Ai cũng có thể có lỗi lầm, điều quan trọng nhất là biết sửa chữa, vươn lên để trở thành người có ích”. Anh Phong cũng động viên những phạm nhân chưa hết án cố gắng cải tạo để sớm được trở về....

Phương Thuỷ