Ông Nguyễn Danh Huy, Vụ trưởng Vụ Đối tác công tư cho biết: Kết quả thanh tra và kết luận của Kiểm toán Nhà nước đánh giá việc lập, thẩm định, phê duyệt dự án cơ bản tuân thủ quy định của pháp luật. 

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện vẫn còn một số tồn tại của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền như nhầm lẫn một số đơn giá định mức, hạng mục khối lượng trong tổng mức đầu tư (TMĐT) với tỷ lệ không lớn. 

“Như tại dự án QL1, đoạn Lạng Sơn - Cà Mau (các dự án đang được Ủy ban Kiểm tra T.Ư giám sát), 24 dự án BOT được thanh tra chênh lệch khoảng 1.659 tỷ đồng/38.709 tỷ đồng TMĐT (chiếm khoảng 4%). 11 dự án BOT được kiểm toán có chênh lệch khoảng 301,54 tỷ đồng/16.972 tỷ đồng TMĐT (chiếm khoảng 1,8%)”, ông Huy thông tin. 

Theo số liệu tổng hợp, rà soát, đến nay, trong số 54 dự án BOT, BT đã quyết toán toàn bộ hoặc một phần có TMĐT khoảng hơn 91.600 tỷ đồng, dự kiến giá trị công trình cuối cùng sau quyết toán khoảng hơn 72.700 tỷ đồng (giảm so với TMĐT được duyệt khoảng 20%).  

Trong thời gian tới, ông Huy cho rằng, một trong những giải pháp xử lý hiệu quả bất cập, phản ứng tại các trạm BOT là tiếp tục giảm giá cho người dân quanh trạm. Tuy nhiên, việc giảm giá chung cho các phương tiện qua trạm ảnh hưởng rất lớn đến tính hiệu quả tài chính của các dự án BOT nên cần thận trọng và phải có sự rà soát, tính toán phương án tài chính của các dự án rất cụ thể trước khi chấp thuận chủ trương giảm giá chung. 

Đặc biệt, ông Huy kiến nghị nên “Luật hoá”, đưa ra một số nguyên tắc thống nhất, chẳng hạn như người dân quanh trạm trong phạm vi 5km được miễn giảm 100% với phương tiện không kinh doanh và 50% với phương tiện kinh doanh. Trong trường hợp đặc biệt, có thể áp dụng trong phạm vi 10km quanh trạm.

Ủng hộ đề xuất này, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cho rằng, cần có một số nguyên tắc về miễn giảm ở trạm thu phí, có thể thông qua một Quyết định cá biệt hoặc Thông tư. 

“Điều kiện đầu tiên phải đáp ứng được phương án tài chính. Cùng đó, cần làm rõ miễn giảm ra sao, đối tượng nào, mức giảm bao nhiêu và áp dụng thống nhất”, Bộ trưởng chỉ đạo. 

Người đứng đầu Bộ GTVT cũng yêu cầu đẩy nhanh hơn nữa công tác quyết toán dự án (bao gồm cả quyết toán GPMB) để minh bạch đầu vào song song với việc triển khai nhanh thu phí không dừng để minh bạch đầu ra.

Phạm Huyền