Bài 1: Ghi từ những cung đường “nóng” miền Trung

Quốc lộ 1A - đi qua địa bàn các tỉnh miền Trung: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Huế… là tuyến đường huyết mạch, đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội và an ninh quốc phòng trên địa bàn. Hằng ngày, có hàng chục ngàn lượt các phương tiện lưu thông trên tuyến. Bởi vậy, tình trạng vi phạm, TNGT trên tuyến đường này luôn “nóng”. PV Báo CAND đã ghi nhận thực tế trên quãng đường dài hơn 650km từ Hà Nội vào tỉnh Thừa Thiên - Huế.

Ghi nhận thực tế

Những ngày cuối tháng 2-2017, nhóm PV Báo CAND đã “giáp mặt” với hoạt động vận tải hành khách trên tuyến QL1A – đoạn qua các tỉnh miền Trung. Trên tuyến quốc lộ này, luôn có đông xe khách hoạt động. 15h50 ngày 22-2, chúng tôi chọn ngã tư - Khối 16, phường Quỳnh Xuân, thị xã Hoàng Mai (Nghệ An) làm điểm bắt xe khách. Ở đây, tuy không có biển báo dừng, đón trả khách, thế nhưng có đông cánh xe ôm đứng đợi khách xuống xe. Một tài xế xe ôm tên M cho biết: “Đây là điểm mà nhiều xe khách chạy tuyến Hà Nội– Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình thường đón, trả khách. Chỉ cần đứng đây ít phút sẽ có xe mời chào thôi!”.

Xe khách mang BKS 47B-016.xx vượt ẩu trên tuyến QL1A, đoạn thuộc huyện Can Lộc (Hà Tĩnh).

16h, thấy tôi vẫy tay, chiếc xe khách mang BKS 38B-005.1x chạy tuyến Hà Nội – Cẩm Xuyên (Hà Tĩnh) đang phóng với tốc độ cao liền bẻ lái, táp vào lề đường. Cánh cửa xe mở ra. “Đi mô anh?”, “lơ xe” tuổi mới khoảng gần 30 hỏi. “Vinh! Vinh!”, tôi đáp.

Chiếc xe chúng tôi lên dọc đường là loại xe giường nằm, khởi hành từ Hà Nội lúc 11h30. Vừa “vợt” thêm được chúng tôi, tài xế chiếc xe khách này liền tăng tốc. Trên đường đi, hễ thấy phía trước có phương tiện “cản đường” là y như rằng, tài xế chiếc xe này bóp còi inh ỏi, rồi bẻ lái vượt phải khiến chúng tôi thấy lạnh người. 16h10, tới khu vực thuộc xã Diễn Yên, huyện Diễn Châu (Nghệ An), thấy hai vị khách trên xe có nhu cầu xuống. Tài xế đảo mắt nhìn gương chiếu hậu, rồi giảm tốc độ đột ngột. Hai vị khách xuống xe, bất chấp đoạn đường này không phải là điểm dừng, đón trả khách. 

Có lẽ, chính vì biết có người đang ghi hình, nên vị tài xế này sau đó lái xe khá từ tốn. Không vượt ẩu, không lạng lách, bóp còi inh ỏi như trước trên suốt hành trình từ xã Diễn Yên đến xã Diễn Kỷ (Diễn Châu). Vừa điều khiển xe, tài xế không quên dặn “lơ xe” chú ý quan sát phía sau. Chỉ đến khi biết chắc đồng nghiệp của chúng tôi không còn bám theo nữa, những lỗi vi phạm về dừng đón trả khách, vượt trái quy định lại tiếp tục tái diễn. 16h50, tài xế thản nhiên mở cửa, trả 3 khách xuống nút giao thông cầu Bùng, xã Diễn Kỷ (Diễn Châu)…

Không riêng gì tuyến QL1A đoạn qua tỉnh Nghệ An, những vi phạm liên quan đến xe khách như: Vượt, dừng đón trả khách không đúng quy định… còn xuất hiện khá phổ biến trên dọc tuyến từ Nghệ An – Hà Tĩnh - Quảng Bình. Nói vậy cũng bởi, sáng 23-2 trên tuyến đường này, đoạn thuộc thị xã Hồng Lĩnh, huyện Can Lộc (Hà Tĩnh), chúng tôi cũng chứng kiến nhiều trường hợp xe khách vi phạm. Điển hình là xe khách mang BKS 47B-016.xx chạy tuyến Hà Nội – Đắk Lắk. Khi bám theo chiếc xe này, chúng tôi thấy tài xế liên tục điều khiển xe lấn làn, vượt không đúng quy định. Điều đáng nói, mỗi lần xe vượt phải… vị tài xế này đều bật đèn xi nhan bên trái.

Vi phạm nhiều, xử lý còn hạn chế

Những vi phạm liên quan đến các phương tiện tham gia giao thông (chủ yếu là xe khách, xe tải…) trên tuyến QL1A diễn ra khá phổ biến.

Tuy nhiên, việc xử lý các vi phạm ở nhiều nơi còn hạn chế. Có điều này cũng bởi tuyến đường trải dài, trong khi lực lượng CSGT mỏng, chốt tuần tra không thể giăng kín trên toàn tuyến. 10h30, ngày 23-2, tại Km 492 + 200 – QL1A, thuộc xã Tiến Lộc, huyện Can Lộc (Hà Tĩnh), chúng tôi gặp Tổ tuần tra của Đội Tuần tra kiểm soát cơ động và dẫn đoàn, Phòng CSGT, Công an tỉnh Hà Tĩnh.

Thấy chúng tôi cung cấp hình ảnh liên quan đến chiếc xe khách mang BKS 47B-016.xx cũng như một số trường hợp phương tiện vi phạm khác, Đại úy Nguyễn Phi Hùng, phụ trách Tổ cho biết, sẽ tiếp nhận hình ảnh làm căn cứ để lực lượng CSGT “phạt nguội”. Đại úy Nguyễn Phi Hùng chia sẻ, do lực lượng mỏng, trong khi tuyến QL1A qua tỉnh dài 127km, nên không tránh khỏi việc “lọt” vi phạm. Theo đại diện Tổ công tác, tính đến 10h30 cùng ngày, Tổ công tác mới chỉ lập được 5 trường hợp vi phạm với lỗi đi quá tốc độ.

Một trong những nguyên nhân khiến vi phạm nhiều, trong khi việc xử lý còn hạn chế cũng bởi, khi có mặt trên một số chuyến xe khách chạy tuyến Hà Nội – Nghệ An, Hà Nội – Quảng Bình, Hà Nội – Huế, chúng tôi thấy rằng, để “né” lực lượng chức năng, nhiều tài xế đã sử dụng các ám hiệu thông báo cho nhau. Trở lại chuyến xe khách chạy tuyến Hà Nội – Hà Tĩnh mà chúng tôi đề cập ở trên. Vị tài xế chiếc xe này, khi biết trên dọc tuyến QL1A (từ thị xã Hoàng Mai tới đường tránh TP Vinh (Nghệ An), không có Tổ công tác của lực lượng CSGT làm nhiệm vụ, là y như rằng, những ám hiệu “xua tay” được phát ra cho số xe khách lưu thông ngược chiều.

23h45, ngày 22-2, tiếp xúc với tài xế Nguyễn Ngọc Vương, SN 1980, ở huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An), điều khiển xe khách giường nằm mang BKS 37B – 018.9x bị tổ công tác của Phòng CSGT – Công an tỉnh Nghệ An lập biên bản, xử lý về hành vi chở quá số người quy định 52/46 người (đối với xe có cự ly chạy trên 300km) tại Km 418+200, QL1A – xã Diễn Hồng, huyện Diễn Châu (Nghệ An), chúng tôi được hay, bản thân tài xế Vương cũng như nhiều tài xế xe khách đường dài khác vẫn thường sử dụng ám hiệu để thông báo cho nhau biết các chốt tuần tra của lực lượng CSGT trên tuyến.

Theo đó, khi giơ hai ngón tay theo hình khẩu súng - hàm ý sắp tới vị trí lực lượng CSGT bắn tốc độ. Còn nếu tài xế xua tay, đồng nghĩa với việc không có chốt CSGT làm nhiệm vụ phía trước v.v... Cũng theo tài xế Vương, nhờ những ám hiệu trên, nên một số lỗi vi phạm như: Phóng nhanh vượt ẩu, lấn làn đường… đã không bị phát hiện xử lý.

Theo đánh giá của Phòng CSGT Công an tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An và Hà Tĩnh, trong 7 ngày Tết Đinh Dậu 2017 (từ ngày 26-1 đến 1-2-2017), trên địa bàn 3 tỉnh miền Trung này xảy ra 16 vụ TNGT khiến 16 người chết và nhiều người bị thương. Mặc dù, so với cùng kỳ năm ngoái, tình hình trật tự an toàn giao thông trên địa bàn đã có những bước chuyển, song tình trạng vi phạm, TNGT vẫn diễn biến phức tạp.
Nguyễn Hưng – Trần Huy