Trong đó, chỉ có duy nhất tiểu dự án đường sắt Hạ Long – Cái Lân với tổng mức đầu tư 1.511 tỷ đồng (thuộc dự án đường sắt Yên Viên – Phả Lại – Hạ Long – Cái Lân) đã được hoàn thành và đưa vào sử dụng.

Còn lại 5 dự án đang thực hiện với tổng mức đầu tư 168.244 tỷ đồng, bao gồm: tuyến số 1 Bến Thành – Suối Tiên; tuyến số 2 Bến Thành – Tham Lương; tuyến Cát Linh – Hà Đông; tuyến Nhổn – Ga Hà Nội; tuyến Yên Viên – Ngọc Hồi. Một dự án đang dừng giãn tiến độ đó là tuyến Yên Viên – Phả Lại – Hạ Long – Cái Lân, tổng mức đầu tư là 7.664 tỷ đồng; dự án chuẩn bị khởi công là tuyến số 2 Nam Thăng Long – Trần Hưng Đạo tổng mức đầu tư là 19.555 tỷ đồng.

Báo cáo Bộ GTVT cho thấy, hầu hết các dự án đường sắt đô thị đang thực hiện đều chậm. Cụ thể, dự án đường sắt đô thị TPHồ Chí Minh, tuyến số 1 Bến Thành – Suối Tiên (khởi công từ tháng 8-2012, dự kiến hoàn thành trong năm 2020), đến nay, giá trị sản lượng đạt 56,9%, dự án chưa được ghi kế hoạch vốn năm 2018, hiện đang thanh toán từ vốn tạm ứng ngân sách TP Hồ Chí Minh 1.000 tỷ đồng trong khi chờ Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư; tuyến số 2 Bến Thành – Tham Lương (khởi công tháng 8-2010, dự kiến điều chỉnh hoàn thành trong năm 2024).

Dự án đường sắt đô thị TP. Hồ Chí Minh, tuyến số 1 Bến Thành – Suối Tiên dự kiến hoàn thành trong năm 2020 đang trong tình trạng chậm tiến độ.

Dự án có 9 gói thầu, trong đó gói thầu CP1 đang nghiệm thu, bàn giao đưa vào sử dụng, các gói thầu còn lại đang triển khai công tác lựa chọn nhà thầu. Bộ GTVT đánh giá, tại dự án này, các gói thầu chưa thể triển khai do đang vướng mắc về điều chỉnh dự án và nguồn vốn cho dự án.

Với Dự án đường sắt đô thị Cát Linh – Hà Đông, Bộ GTVT cho biết đã hoàn thành 96% khối lượng xây lắp, riêng vật tư, thiết bị đã chuyển về đến công trường đạt khoảng 95% và lắp đặt đạt 83% khối lượng; đã vận hành và chạy thử các đoàn tàu ngày 20-9-2018 để tiến tới chạy khai thác thương mại.

Tương tự, dự án đường sắt đô thị Nhổn – Ga Hà Nội khởi công tháng 9-2010, theo kế hoạch, dự án dự kiến được hoàn thành vào cuối năm 2018. Nhưng đến thời điểm này, tổng tiến độ mới chỉ đạt 46% và dự kiến kéo dài đến cuối năm 2022.

Hiện nay, UBND TP Hà Nội đã có văn bản báo cáo Thủ tướng phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án. Dự án đường sắt đô thị Yên Viên – Ngọc Hồi, giai đoạn I từ 2012 – 2024 đã được điều chỉnh tiến độ, thực hiện từ 2017 – 2024; giai đoạn IIA từ 2012 – 2020.

Bộ GTVT cho biết, hiện nay, Bộ đã hoàn thiện các thủ tục báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Khó khăn chính của dự án hiện nay là việc bố trí nguồn vốn cho công tác giải phóng mặt bằng chưa đáp ứng được yêu cầu.

Bộ GTVT đã kiến nghị Chính phủ xem xét giải quyết vướng mắc đối với từng dự án. Riêng liên quan đến công tác bố trí vốn, đối với các dự án đường sắt đô thị cần thực hiện điều chỉnh tổng mức đầu tư, hiện chưa bố trí kế hoạch vốn năm 2018, Bộ GTVT kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chấp thuận giải quyết tạm ứng vốn để tiếp tục triển khai dự án và đảm bảo việc thanh toán cho nhà thầu.

Diệp Linh