Châu Hương Viên là ngôi nhà cổ ba gian hai chái nằm giữa khu vườn rộng lớn, tĩnh mặc bên bờ sông Hương (nay thuộc đường Nguyễn Sinh Cung, TP Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế). Đây là nơi danh nhân Ưng Bình Thúc Giạ Thị (tên thật là Nguyễn Phúc Ưng Bình, 1877-1961)-nhà thơ nổi tiếng của xứ Huế và là người có công lao to lớn trong việc hình thành, phát triển ca Huế thính phòng từng sinh sống.

Ưng Bình Thúc Giạ Thị vốn là một vương tôn, ông là con của Hiệp tá Tiểu Thảo Hường Thiết, cháu nội Tuy Lý Vương Miên Trinh. Sau khi tốt nghiệp trường Quốc học Huế, năm 1909, ông đỗ cử nhân Hán học và được bổ nhiệm các chức Tri huyện, Tri phủ, Bố chánh Hà Tĩnh.

Ông Phan Ngọc Thọ, Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế cùng đại diện các cơ quan chức năng kiểm tra di tích Châu Hương Viên.

Từ năm 1940-1945, ông được bầu làm Viện trưởng Viện Dân biểu Trung kỳ và năm 67 tuổi, ông được phong Hiệp tá Đại học sĩ. Là một nhà thơ nổi tiếng vào thời kỳ cận đại, ông đã để lại cho đời gần 2.000 bài thơ chữ Việt và Hán, cùng nhiều vở tuồng nổi tiếng, trong đó có vở “Lộ Địch”.

Năm 1961, cụ Ưng Bình qua đời, Châu Hương Viên được giao lại cho con trai trưởng của cụ quản lý. Đến năm 1968, người này chuyển vào Sài Gòn sinh sống nên ngôi nhà không còn ai trông coi. Từ đó, địa chỉ văn hóa truyền thống, vốn là thi đàn của “Hương Bình thi xã” dần trở nên hoang phế, xuống cấp, đất vườn Châu Hương Viên dần bị lấn chiếm và do đô thị hóa nên nay ngôi nhà cổ nằm lọt thỏm giữa những căn nhà cao tầng.

Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (góc phải) chỉ đạo các đơn vị liên quan nghiên cứu, khảo sát, đánh giá lại toàn bộ công trình di tích Châu Hương Viên để sớm có phương án trùng tu.

Hiện trên khu đất vườn Châu Hương Viên chỉ còn một căn nhà cổ với khu nhà bếp đã xuống cấp, rệu rã với những cột gỗ mục ruỗng. Phần mái căn nhà cũng bị mối mọt làm hư hại, sụp đổ gần hết. Bên trong căn nhà cỏ dại mọc um tùm, không còn vật dụng gì ngoài chiếc bàn thờ được dựng tạm để đặt di ảnh làm nơi hương khói cho danh nhân Ưng Bình.

Theo bà Tôn Nữ Hỷ Khương, con gái út của cụ Ưng Bình hiện sống tại TP Hồ Chí Minh thì cách đây đã lâu, gia đình đã có ý nguyện tặng Châu Hương Viên cho tỉnh Thừa Thiên Huế để làm địa chỉ văn hóa truyền thống, nhà lưu niệm. Thế nhưng sau khi bị bỏ hoang, Châu Hương Viên đã bị nhiều hộ dân xâm lấn làm nhà ở nên việc di dời giải tỏa các hộ dân này gặp khó khăn.

Châu Hương Viên nay chỉ sót lại căn nhà cổ đổ nát, nơi danh nhân Ưng Bình Thúc Giạ Thị từng sinh sống, sáng tác thơ ca.

Trước thực trạng xuống cấp của di tích này, ngày 12-10, ông Phan Ngọc Thọ, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Thừa Thiên Huế cùng lãnh đạo một số Sở, ngành của tỉnh đã đến Châu Hương Viên để khảo sát, kiểm tra.

Chứng kiến di tích xuống cấp nghiêm trọng, ông Phan Ngọc Thọ yêu cầu các đơn vị liên quan sớm có phương án trùng tu địa chỉ văn hóa này. Ngoài ra, Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế còn chỉ đạo các đơn vị liên quan cần xác định lại cụ thể và chính xác diện tích Châu Hương Viên; nghiên cứu, khảo sát, đánh giá lại toàn bộ công trình để sớm có phương án trùng tu phù hợp.

Bàn thờ danh nhân Ưng Bình Thúc Giạ Thị bên trong căn nhà cổ xuống cấp, đổ nát.

“Thời gian qua, tỉnh Thừa Thiên Huế đã có nhiều chính sách, quan tâm đẩy mạnh tu bổ nhiều công trình trọng điểm có giá trị văn hoá, lịch sử, nghệ thuật, kiến trúc tiêu biểu. Tuy nhiên đây là việc làm lâu dài và đòi hỏi nguồn kinh phí rất lớn. Thời gian tới, tỉnh sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nâng cao ý thức, trách nhiệm của các cấp, ngành, cộng đồng và toàn thể nhân dân trong việc giữ gìn, bảo vệ di tích lịch sử, văn hóa. Đồng thời sẽ huy động nguồn xã hội hóa từ nhân dân để tu bổ, tôn tạo các di tích”, ông Phan Ngọc Thọ cho hay.


Anh Khoa