Địa đạo Kỳ Anh là tên gọi của hệ thống địa đạo xã Kỳ Anh, nay là xã Tam Thăng, TP Tam Kỳ, là một trong những di tích lịch sử thời kỳ chống Mỹ cứu nước. Cùng với địa đạo Vĩnh Mốc (Quảng Trị), địa đạo Củ Chi (TP Hồ Chí Minh), địa đạo Kỳ Anh ra đời trong bối cảnh lịch sử của cuộc kháng chiến chống Mỹ vào giai đoạn ác liệt nhất.

Miệng hầm chỉ huy của địa đạo Kỳ Anh.

Địa đạo Kỳ Anh được bắt đầu đào từ năm 1965 và hoàn thành năm 1967 với tổng chiều dài 32km, chiều rộng từ 0,5-0,8m, chiều cao từ 0,8-1m. Đặc biệt, hầm chỉ huy cao đến 2,5m. Chiều dài các đoạn địa đạo tùy theo địa thế của mỗi thôn, trong lòng có nơi rất hẹp nhằm để phòng khi địch phát hiện miệng địa đạo dùng hơi cay hay lựu đạn ném xuống, ta dễ dàng bịt kín, ngăn đoạn còn lại để thoát, tránh thương vong.

Bên trong hầm chỉ huy của địa đạo.

Địa đạo Kỳ Anh là nơi che chở cho dân quân du kích, là nơi tập kết lương thực, vũ khí để người dân nơi đây chống giặc… nhằm thực hiện phương châm “một tấc không đi, một ly không rời”, “bám đất, bám làng” tận dụng mọi thời cơ đánh địch.

Di tích địa đạo Kỳ Anh được Bộ VH-TT&DL công nhận là Di tích lịch sử cách mạng cấp quốc gia năm 1997.

Mặc dù qua một số lần trùng tu, tôn tạo nhưng do địa hình đất cát nên địa đạo rất dễ bị sụt lún. Nhằm phát huy hơn nữa lợi thế du lịch của địa đạo Kỳ Anh, TP Tam Kỳ đã tập trung nhiều nguồn lực để đầu tư xây dựng mới, cải tạo trùng tu một số công trình tại khu di tích như nhà đón tiếp, nhà trưng bày, hầm chỉ huy, chòi nghỉ chân,…

Các đại biểu cắt băng khai trương điểm du lịch mới địa đạo Kỳ Anh tại xã Tam Thăng, TP Tam Kỳ.

Sản phẩm du lịch Di tích lịch sử cách mạng địa đạo Kỳ Anh ra đời sẽ góp phần quan trọng vào chuỗi du lịch phía Nam của tỉnh Quảng Nam.

* Sáng cùng ngày, tỉnh Quảng Nam và TP Tam Kỳ cũng đã khánh thành và đưa vào hoạt động Làng nghệ thuật cộng đồng Tam Thanh và xác lập Kỷ lục Việt Nam về Bộ tranh thuyền thúng đầu tiên và nhiều nhất Việt Nam.

Các đại biểu tham gia nghi thức khánh thành Làng nghệ thuật cộng đồng Tam Thanh.

Tiếp theo thành công của Làng bích họa đầu tiên tại Việt Nam (6-2016) đã thu hút hàng chục ngàn lượt khách đến với Tam Thanh, Tam Kỳ từ khi hoạt động, UBND TP Tam Kỳ đã mời gọi sự cộng tác và hỗ trợ kỹ thuật tình nguyện của các cá nhân là giảng viên, sinh viên các trường đại học và các chuyên gia trong nhiều lĩnh vực khác nhau, cũng như những họa sĩ, nghệ sĩ nổi tiếng trong nước để triển khai dự án thí điểm “Phát triển du lịch Tam Thanh với sự tham gia của cộng đồng”.

Dịp này, đại diện Tổ chức kỷ lục Việt Nam đã trao chứng nhận xác lập kỷ lục Việt Nam về Bộ tranh thuyền thúng đầu tiên và nhiều nhất Việt Nam cho đại diện lãnh đạo TP Tam Kỳ (áo trắng).

Đây là dự án phát triển du lịch đầu tiên tại Việt Nam với ý tưởng và sản phẩm dự án được hình thành và thực hiện với sự tham gia của cộng đồng, trên cơ sở gìn giữ những giá trị cốt lõi nhất của địa phương thông qua việc đưa nghệ thuật vào không gian sống.

Đồng thời, dự án cùng cộng đồng và chính quyền TP Tam Kỳ, xã Tam Thanh đưa ra những giải pháp tạo sinh kế bền vững cho người dân Tam Thanh.

Ông Lê Trí Thanh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, trao tặng Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh cho cá nhân có đóng góp lớn trong việc hình thành Làng nghệ thuật cộng đồng Tam Thanh.

Riêng về bộ tranh nghệ thuật thuyền thúng được công nhận Kỷ lục Việt Nam lần này là sự sắp đặt đầy sáng tạo 111 thuyền thúng (tương ứng với 111 năm Phủ lỵ Tam Kỳ) tại 5 điểm trên bãi biển Tam Thanh. Những tác phẩm trên thuyền thúng là những bộ sưu tập thể hiện giá trị, văn hóa bản địa như cây dừa, con cá, chài lưới, rau muống biển,...

Việc chính thức đưa vào hoạt động Làng nghệ thuật cộng đồng Tam Thanh mở ra cho Tam Thanh một trang sử mới với một màu sắc rực rỡ và độc đáo như chính bộ tranh thuyền thúng đầu tiên của Việt Nam.
Ngọc Thi