Theo thống kê từ Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an, trong 6 tháng cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm mua bán người (từ  1-7-2018 đến 31-12-2018) đã phát hiện 104 vụ với 164 đối tượng, xác định 160 nạn nhân. Trong đó, khởi tố 54 vụ, 115 bị can phạm tội mua bán người. Cục Cảnh sát hình sự xác lập 5 chuyên án đấu tranh. 

Các đơn vị chức năng Việt Nam đã xác minh, giải cứu, tiếp nhận 449 nạn nhân bị mua bán, trên 80% nạn nhân được hỗ trợ ban đầu, tư vấn tâm lý, hỗ trợ sức khỏe, trợ giúp về pháp lý… Nhiều nạn nhân được trợ cấp khó khăn, học nghề, tạo việc làm, ổn định đời sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Cục Cảnh sát hình sự phối hợp với Công an Trung Quốc điều tra các vụ buôn bán người.

Nhận diện về thủ đoạn và phương thức của đối tượng này, Đại tá Phạm Mạnh Thường, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát hình sự cho biết, các đối tượng ngày càng tinh vi lợi dụng sự phát triển của công nghệ thông tin qua Internet, điện thoại sử dụng tên tuổi, địa chỉ giả để kết bạn, làm quen, tán tỉnh, giả vờ yêu đương hoặc hứa hẹn tìm giúp việc làm, đưa ra nước ngoài có thu thập cao hoặc lấy chồng nước ngoài (chủ yếu là Trung Quốc) sẽ có cuộc sống giàu có, nhàn hạ. 

Sau đó, bọn chúng sẽ lừa bán vào động mại dâm, làm vợ bất hợp pháp hoặc môi giới kết hôn để lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Các đối tượng sử dụng mạng xã hội đưa hình ảnh của nạn nhân cho đối tượng bên nước ngoài xem mặt, lựa chọn… nếu đồng ý, bọn chúng lo chi phí và hướng dẫn cho nạn nhân tự mua vé máy bay và xuất cảnh sang các nước (chủ yếu là Trung Quốc, Malaysia, Singapore); đối tượng phạm tội không trực tiếp đi cùng mà chỉ đạo, liên lạc điện thoại với đối tượng trong và ngoài nước để giao nhận nạn nhân và thanh toán tiền lợi nhuận chuyển qua tài khoản. 

Sau khi đưa ra nước ngoài, nạn nhân bị thu giữ hết giấy tờ, khống chế, bán họ vào các quán bar, karaoke, khách sạn, nhà hàng… bóc lột tình dục hoặc bán làm vợ. Nạn nhân muốn về nước phải nộp một khoản tiền chuộc.

Tình trạng người lao động xuất cảnh sang các nước trong khu vực Lào, Campuchia, Thái Lan, Trung Quốc… chủ yếu là lao động thời vụ, có xu hướng gia tăng. Trong đó, nhiều lao động xuất cảnh trái phép hoặc làm giấy thông hành, hết thời hạn trốn ở lại cư trú bất hợp pháp. Đây là điều kiện để các đối tượng lợi dụng phạm tội. 

Ngoài ra, tình trạng môi giới hôn nhân bất hợp pháp với người nước ngoài ở các tỉnh phía Nam vẫn xảy ra nhiều, tiềm ẩn nguy cơ gia tăng tội phạm mua bán người đặc biệt là mua bán người xuyên quốc gia. 

Bên cạnh đó, xuất hiện tình trạng nam giới thanh niên để bóc lột sức lao động trên các tàu khai thác hải sản ngoài biển, số lao động này có nguy cơ cao trở thành nạn nhân của tội phạm mua bán người. 

Cục Cảnh sát hình sự còn phát hiện một số vụ mua bán người trung chuyển qua Việt Nam bán sang Trung Quốc, nạn nhân chủ yếu là người Campuchia.

Đáng chú ý, các đối tượng tìm đến số phụ nữ mang thai ngoài ý muốn hoặc có hoàn cảnh khó khăn để dụ dỗ đưa đi Trung Quốc sinh con rồi bán lại cho người Trung Quốc, nếu đồng ý sẽ được trả khoản tiền từ 60 đến 80 triệu đồng. Vụ việc xảy ra tại một số huyện miền núi tỉnh Nghệ An.

Điển hình, ngày 24-1-2019, tại Móng Cái (Quảng Ninh), dưới sự chỉ đạo của Đại tá Phạm Mạnh Thường, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát hình sự, Phòng 5 của Cục đã phối hợp với Công an tỉnh Quảng Ninh, Nghệ An tiếp nhận 4 phụ nữ và 1 trẻ em do Trung Quốc trao trả. 

Các trường hợp này có dấu hiệu của hoạt động tổ chức đường dây đưa phụ nữ Việt Nam có thai sang Trung Quốc sinh con rồi bán. Đối tượng tham gia tích cực vào đường dây này là Mong Thị Oanh (32 tuổi), trú tại huyện Kỳ Sơn, Nghệ An và mẹ đẻ là Mong Thị Hiền (cũng trú tại địa chỉ trên).

Mới đây, ngày 5-4, Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Hà Nội đã khởi tố bị can, tạm giam Nguyễn Thị Hòa (31 tuổi, ở Bắc Giang) để điều tra về tội mua bán người. 

Theo tài liệu của cơ quan Công an, Hòa sang Trung Quốc làm gái mại dâm. Năm 2018, Hòa được chủ chứa tên Hoa nhờ về Việt Nam tìm những phụ nữ trẻ để lừa đưa sang Trung Quốc. Nếu trót lọt, Hoà được trả công 200 nhân dân tệ (khoảng 700.000 đồng) một người. 

Tháng 7-2018, Hòa nói dối với em họ rằng sẽ đưa sang Trung Quốc làm công nhân tại xưởng thuốc lá với mức lương khoảng 15 triệu đồng. Giao nạn nhân cho Hoa tại căn nhà cấp bốn trong rừng, Hoà nhận tiền công rồi quay về. 

Sau nhiều tháng bị ép làm gái bán dâm, tháng 11-2018, nạn nhân được Công an Trung Quốc trao trả về Việt Nam. Từ trình báo của nạn nhân, gần cuối tháng 3, các trinh sát đã bắt giữ Hòa ở khu vực phường Nguyễn Du (quận Hai Bà Trưng).

Để tăng cường đấu tranh phòng, chống tội phạm mua bán người, trong thời gian tới, Cục Cảnh sát hình sự tiếp tục phối hợp với các đơn vị chức năng đẩy mạnh công tác truyền thông, phổ biến các chính sách pháp luật, hậu quả, tác hại, nguyên nhân và những nguy cơ trở thành nạn nhân, các phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm mua bán người. 

Tập trung vào các địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới và các địa bàn nội địa trọng điểm có nguy cơ cao bị tội phạm mua bán người lợi dụng hoạt động phạm tội. Triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ nhằm phát hiện các đường dây, ổ nhóm mới phát sinh để xác lập, đấu tranh chuyên án, bóc gỡ triệt phá. Đẩy nhanh tiến độ điều tra, xử lý các vụ mua bán người không để kéo dài. 

Phối hợp với Công an các địa phương tập trung chỉ đạo điều tra mở rộng vụ án để xử lý nghiêm minh, triệt để các hành vi, đối tượng trong các vụ án mua bán người hoạt động liên tỉnh, xuyên quốc gia. Tăng cường hợp tác quốc tế để điều tra, xác minh củng cố tài liệu, chứng cứ, truy bắt phạm tội, đối tượng truy nã. 

Chú trọng làm tốt công tác xác minh, giải cứu, tiếp nhận, bảo vệ hồi hương nạn nhân bị mua bán từ nước ngoài trở về nước để đoàn tụ với gia đình và điều tra xử lý tội phạm mua bán người… Xây dựng kế hoạch mở đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm mua bán người năm 2019, dự kiến thời gian từ 1-7-2019 đến 30-9-2019.

Minh Hiền