Theo bản án, ngày 13/7/2019, Mạc Văn Đồng (SN 1989), trú xã Thanh Long, huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn được một đối tượng tên Mưu (không rõ lai lịch) nhờ mua 2kg ma túy đá. Đồng gọi điện thoại cho Lộc Thế Phương (SN 1989), trú tại xã Thanh Long, huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn nhờ mua ma túy.

Phương gọi cho Lâm Thúy Hiền (SN 1955), trú xã Hoàng Văn Thụ, huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn hỏi mua. Hiền đặt mua của Đỗ Mạnh Hùng (SN 1972), trú phường Chi Lăng, TP Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn. Hùng mua 2 kg ma túy đá với giá 360 triệu đồng/kg, mang về cất vườn nhà.

Ngày 15/7/2019, Hùng gọi báo Hiền có ma túy với giá 370 triệu đồng/kg. Hiền gọi cho Phương báo giá 390 triệu đồng/kg. Phương báo lại với Đồng 400 triệu đồng/kg. Ngày 16/7/2019, Đồng đi xe máy lên nhà Hùng mua 2 túi ma túy, sau đó Đồng và Phương mang số ma túy về giao cho khách thì bị Công an phát hiện, bắt quả tang, thu giữ vật chứng là 2 túi ma túy đá loại Methamphetamine trọng lượng hơn 1.720g.

Quá trình khám xét nơi ở của Phương, Cơ quan Công an phát hiện và thu giữ 3 gói chất bột màu trắng là heroin do Phương tàng trữ để sử dụng và bán kiếm lời.

TAND tỉnh Lạng Sơn sau đó tuyên bố các bị cáo Mạc Văn Đồng, Lộc Thế Phương, Lâm Thúy Hiền và Đỗ Mạnh Hùng phạm tội "Mua bán trái phép chất ma túy" áp dụng điểm b,h (đối với Phương), khoản 4 Điều 251; điểm s, khoản 1,2 Điều 51; điểm h, khoản 1 Điều 52 (đối với Phương); các Điều 17,38 (đối với Hiền và Hùng), Điều 39 (đối với Đồng, Phương); các Điều 50, 58 của Bộ luật Hình sự (BLHS). Xử phạt Mạc Văn Đồng và Lộc Thế Phương tù chung thân; Lâm Thúy Hiền và Đỗ Mạnh Hùng mỗi bị cáo 20 năm tù.

Căn cứ lời khai của các bị cáo trong quá trình điều tra và tại phiên tòa sơ thẩm phù hợp với nhau, phù hợp với lời khai của người làm chứng, phù hợp với biên bản bắt người phạm tội quả tang, các kết luận giám định và các tài liệu chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án, đủ cơ sở kết luận Tòa án cấp sơ thẩm kết án các bị cáo phạm tội "Mua bán trái phép chất ma túy" theo khoản 4 Điều 251 BLHS là có căn cứ.

Tuy nhiên về trọng lượng ma túy để xem xét trách nhiệm hình sự, hành vi mua bán hơn 1.720g ma túy của các bị cáo được Tòa án cấp sơ thẩm quy đổi ra hơn 573g heroin theo Nghị quyết số 01 ngày 15/3/2001 của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao để xét xử là không đúng quy định của BLHS năm 2015. Việc quy đổi trọng lượng ma túy ra heroin đã không xác định được tính chất nguy hiểm của 2 loại ma túy này là như nhau, dẫn đến việc áp dụng pháp luật và quyết định hình phạt của các bị cáo có phần nhẹ.

Về việc áp dụng tình tiết định khung hình phạt đối với Lộc Thế Phương, cùng lúc Phương có hành vi mua bán đối với 2 chất ma túy cùng quy định tại 1 điểm thì hành vi của Phương phải bị truy cứu theo điểm h, khoản 4 Điều 251 BLHS. Việc Tòa án cấp sơ thẩm áp dụng điểm b, h, khoản 4 Điều 251 BLHS là không đúng pháp luật, bất lợi cho bị cáo.

Bên cạnh đó, trong vụ án này, Đồng giữ vai trò chính, khởi xướng và thực hành tích cực, trực tiếp cùng Phương nhận ma túy tại nhà Hùng. Còng Hùng chủ động tìm nguồn ma túy, thỏa thuận giá mua và trực tiếp nhận ma túy cất giấu tại nhà. Hùng cũng trực tiếp giao ma túy cho Đồng và Phương.

Mặt khác, Hùng có nhân thân xấu, năm 2012 bị TAND TP Lạng Sơn kết án tội "Tàng trữ trái phép chất ma túy" và "Tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng", nhiều lần bị xử lý hành chính. Như vậy, Hùng có vai trò ngang Phương mà Tòa án cấp sơ thẩm tuyên phạt 20 năm tù là nhẹ, chưa tương xứng với tính chất, mức độ hành vi phạm tội.

Vì các lẽ trên, VKSND cấp cao tại Hà Nội quyết định kháng nghị bản án sơ thẩm, đề nghị TAND cấp cao tại Hà Nội xét xử phúc thẩm vụ án, sửa bản án sơ thẩm theo hướng: Truy cứu trách nhiệm hình sự đối với bị cáo theo đúng trọng lượng của loại ma túy Methamphetamine theo quy định của BLHS. Không áp dụng điểm b, khoản 4 Điều 251 BLHS đối với Lộc Thế Phương; tăng hình phạt đối với bị cáo Đỗ Mạnh Hùng lên phạt tù chung thân.

M.Khoa - A.Quỳnh