Bên một hố đất sâu gần 3m và mở rộng vài mét vuông, ông Dương Nho Hùng – một người dân ở xã Ea Bia, huyện Sông Hinh đang cùng vợ và đứa con trai hì hục đào bới. 

Thấy chúng tôi đưa máy ảnh ghi hình, ông Hùng dừng tay xà beng cho biết: “Nghe nhiều người kiếm được vài trăm đến bạc triệu mỗi ngày từ đá đen, gia đình tôi đến đây đào bới gần một tháng qua. Không chỉ người dân ở huyện Sông Hinh mà nhiều người ở huyện Sơn Hòa, Tây Hòa, Phú Hòa cũng lên đây dựng lán trại, khai thác đá đen”. 

Cách đó không xa, ông Bùi Văn Huấn cùng hai người đồng hương ở xã Hòa Định Tây, huyện Phú Hòa đã thu được hơn 2kg đá đen sau 2 giờ đào bới. Những viên đá to bằng đầu ngón tay đến nắm tay có màu sắc đen bóng đều được thu nhặt. 

Vùng ven lòng hồ thủy điện Sông Hinh loang lổ những hố đất khi hàng trăm người dân đào bới đá đen.

Khi nghe chúng tôi hỏi đến việc sử dụng đá đen, ông Huấn lắc đầu chia sẻ: “Không biết họ mua về để làm gì, nhưng có người thu mua thì mình đào bới kiếm tiền. Mỗi ngày tôi thu được từ 300.000 – 400.000 đồng. Vất vả giữa không gian nắng nóng, nhưng mức thu nhập đó cuốn hút hàng trăm người đổ xô đến đây”. 

Trong khi đó, ông Ma Hi – một người dân ở xã Ea Trol, huyện Sông Hinh tâm sự: “Nắng nóng kéo dài nhiều tháng qua khiến nương rẫy có nguy cơ mất mùa, nên mỗi ngày vợ chồng tôi mang theo cơm đến đây từ sáng sớm để đào bới kiếm tiền nuôi con. Tìm thấy đá đen tới đâu thì đào tới đó nên nhiều hầm hố ven lòng hồ thủy điện Sông Hinh sâu đến 2-3m”.

Tìm hiểu từ những người khai thác đá ven hồ thủy điện Sông Hinh, chúng tôi được biết, giá bán đá đen tùy theo kích cỡ. Mỗi cân 3 viên đá có giá bán đến 3 triệu đồng, 8-10 viên có giá 1 triệu đồng, đá nhỏ bằng đầu ngón tay, ngón chân giá bán từ 300.000 - 400.000 đồng. 

Có người đào trúng nơi đá đen hội tụ mật độ dày kiếm được mỗi ngày 2 - 3 triệu đồng, đến chiều họ “cắm chốt” nghỉ đêm tại chỗ để giữ hố đất, không để người khác xâm chiếm.

Tiếp xúc phóng viên, ông La O Y Thanh – Chủ tịch UBND xã Ea Trol cho biết: “Nạn đào đá đen đã phát sinh ở đây từ đầu năm nhưng chỉ vài ba nhóm người, đến nay đã bùng phát thành “cơn sốt”, lan rộng đến khu vực suối Lồ Ô, suối Dứa ở xã Sông Hinh và buôn Thung ở xã Đức Bình Tây. Người dân đào theo kiểu “da beo” chứ không tập trung tại một khu vực. 

UBND xã Ea Trol đã huy động Công an, dân quân triển khai nhiều cuộc truy chặn kết hợp vận động người dân rời khỏi vùng ven hồ thủy điện Sông Hinh, chấm dứt tình trạng khai thác đá đen trái phép, thế nhưng đến thời điểm này có tới hàng trăm người dân khai thác đá đen mỗi ngày, trong khi lực lượng làm nhiệm vụ quá mỏng không thể nào ngăn chặn được”.

“Cơn sốt” tìm đá đen bùng phát ở vùng ven hồ thủy điện Sông Hinh tiềm ẩn nhiều hiểm họa khi mùa mưa lũ đang đến gần, mực nước lòng hồ dâng cao; các cuộc tranh chấp đào bới có thể xảy ra gây ảnh hưởng đến trật tự xã hội khi mà hàng trăm người tụ tập ngày đêm.

Để “hạ nhiệt cơn sốt” tìm đá đen, Phó Chủ tịch UBND huyện Sông Hinh - ông Ksor Y Phun cho biết: Ngoài việc giao nhiệm vụ cho một tổ công tác phối hợp giữa Công an và Phòng Tài nguyên – môi trường huyện Sông Hinh kiểm tra hiện trường, xác minh những đầu mối thu mua đá đen để truy chặn, xử lý hành chính về hành vi mua bán, vận chuyển khoáng sản trái phép, UBND huyện Sông Hinh còn chỉ đạo chính quyền cùng Công an các xã Sông Hinh, Ea Trol, Đức Bình Đông ở ven lòng hồ thủy điện Sông Hinh triển khai vận động người dân chấm dứt đào bới đá đen, nếu tái diễn sẽ triển khai phương án truy quét ráo riết.


HỮU TOÀN