Ông Đặng Đức Anh cũng cho biết vaccine Quinvaxem phối hợp 5 trong 1 (DPT-VGB-Hib) phòng bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B, viêm phổi viêm màng não mủ do vi khuẩn Hib đã được đưa vào chương trình Tiêm chủng mở rộng của Việt Nam từ tháng 6-2010. Nhưng từ năm 2016, Công ty Berna Biotech Hàn Quốc đã ngừng sản xuất vaccine Quinvaxem trên qui mô toàn cầu. Vì thế, Bộ Y tế đã xem xét và quyết định sử dụng vaccine ComBE Five thay thế vaccine Quinvaxem trong chương trình Tiêm chủng mở rộng.

Từ tháng 10 và tháng 11-2018, Bộ Y tế đã triển khai vaccine DPT-VGB-Hib ComBE Five, do Công ty Biological E. Ltd Ấn Độ sản xuất, tại 7 tỉnh (Hà Nam, Bắc Giang, Yên Bái, Kon Tum, Bình Định, Đồng Tháp, Bà Rịa Vũng Tàu). Kết quả đã tiêm được 17.356 trẻ và tỷ lệ xuất hiện các phản ứng thông thường sau tiêm chủng là 5,5%.

Sau khi triển khai trên qui mô nhỏ tại 7 tỉnh, từ tháng 12- 2018, vaccine ComBE Five được triển khai trên toàn quốc. Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Dự án Tiêm chủng mở rộng quốc gia đã phân bổ vaccine đến 63 tỉnh/thành phố và hướng dẫn triển khai tiêm vaccine; chú trọng thực hành tiêm chủng an toàn, đặc biệt là khám sàng lọc và tư vấn cho các bậc cha mẹ cách theo dõi và chăm sóc trẻ sau tiêm chủng.

Tiêm vaccine ComBE Five cho trẻ

Căn cứ vào lịch tiêm chủng thường xuyên, các tỉnh/thành phố đã chủ động xây dựng kế hoạch tiêm vắc xin ComBE Five. Đến nay, vaccine ComBE Five đã triển khai tại 19 tỉnh/thành phố: Thái Bình, Nam Định, Hà Nam, Ninh Bình, Bắc Giang, Hòa Bình, Hà Nội, Yên Bái, Quảng Nam, Bình Định, Quảng Ngãi, Kon Tum, Đắc Lắc, Gia Lai, Bà Rịa Vũng Tàu, Kiên Giang, Long An, Cần Thơ, Cà Mau. Đã có 101.862 trẻ được tiêm vắc xin ComBe Five.

Theo đại diện  Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, tỷ lệ phản ứng thông thường như sốt nhẹ, sưng đau nhẹ tại chỗ tiêm, các triệu chứng khác như khó chịu, quấy khóc... là 1,73%. Ngoài ra, cũng có một số trường hợp sốt cao, quấy khóc kéo dài ở với tỷ lệ khoảng 0,05%.

Ông Đặng Đức Anh cho biết: Vaccine ComBE Five có thành phần tương tự như vaccine Quinvaxem. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, tỷ lệ phản ứng thông thường đối với các vaccine  chứa thành phần ho gà toàn tế bào: sốt từ 38-39C chiếm tới 44,5%, phản ứng sưng 38,5%, nóng đỏ tại chỗ tiêm có thể tới 56,3%, đau 25,6%, các phản ứng khác như quấy khóc kéo dài là 3,5%.  Các phản ứng nặng có thể gặp như co giật, giảm trương lực cơ, sốc phản vệ (20 trường hợp trên 1 triệu liều vaccine sử dụng).

Ông Trần Đắc Phu –Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho hay Bộ Y tế đã chỉ đạo các tỉnh/thành phố thực hiện tiêm vaccine ComBE Five theo kế hoạch, thực hiện đúng qui trình tiêm chủng an toàn, khám sàng lọc, theo dõi sau tiêm chủng 30 phút tại điểm tiêm chủng, tư vấn cho các bậc cha mẹ biết cách theo dõi và chăm sóc trẻ sau tiêm chủng. Bộ Y tế cũng khuyến cáo các gia đình đưa trẻ đi tiêm chủng đúng lịch, thực hiện đúng các hướng dẫn của cán bộ y tế về chăm sóc, theo dõi các phản ứng sau tiêm chủng.

Các bà mẹ cần chủ động thông báo về tình trạng sức khỏe hiện tại của con mình như trẻ đang bị ốm, đang dùng thuốc, tiền sử dị ứng đặc biệt có phản ứng mạnh với lần tiêm chủng trước như sốt cao, quấy khóc kéo dài, phát ban, sưng nề vùng tiêm

Sau tiêm chủng cho trẻ ở lại điểm tiêm chủng 30 phút  để cán bộ y tế theo dõi và kịp thời xử trí nếu có những phản ứng bất thường xảy ra. Tiếp tục theo dõi trẻ thường xuyên tại nhà trong vòng 1- 2 ngày sau tiêm chủng về các dấu hiệu: tinh thần; bú mẹ; ăn; ngủ; thở; nhiệt độ; phát ban; phản ứng tại chỗ tiêm… để có thể phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường về sức khỏe. Nếu trẻ sốt, cần cặp nhiệt độ và theo dõi, dùng thuốc hạ sốt cho trẻ theo sự chỉ dẫn của cán bộ y tế.

“Khi trẻ có biểu biện bất thường về sức khỏe như sốt cao từ 39 độ C trở lên , co giật, phát ban, khóc thét, tím tái, khó thở, li bì, mệt lả, bú kém, bỏ bú... phải đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để khám và điều trị. Nếu cha mẹ không yên tâm về sức khỏe của con mình sau khi tiêm chủng hãy đến gặp cán bộ y tế để được khám và tư vấn.”- Ông Đặng Đức Anh lưu ý.

Về việc 2 trẻ ở Nam Định tử vong sau tiêm vaccine ComBE Five, ông Đức Anh thông tin, đây là hai trẻ tử vong có triệu chứng xuất hiện 36 giờ sau tiêm. Hội đồng chuyên môn đã họp và xác định cháu bé tử vong không liên quan đến thực hành tiêm chủng, không sốc phản vệ. Nguyên nhân tử vong vẫn còn đang xem xét.

Mặc dù ngành y tế khẳng định đã tập huấn kỹ lưỡng cho các nhân viên y tế về tiêm vaccine  ComBE Five cũng như tất cả các loại vaccine khác và cán bộ tham gia tiêm chủng đều phải có chứng chỉ. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là công tác thực hành khám sàng lọc tại các trạm y tế xã/phường có đảm bảo hay không. Bởi nếu sàng lọc không tốt có thể dẫn đến trẻ bị bệnh mà vẫn cho tiêm vaccine, gây phản ứng trong cơ thể của trẻ.

Thanh Hằng