Thực tế, theo Luật sửa đổi Luật BHYT, chỉ bệnh nhân vượt tuyến điều trị ngoại trú mới không được thanh toán BHYT, còn bệnh nhân vượt tuyến để điều trị nội trú ở bệnh viện (BV), đều được tăng mức thanh toán BHYT cao hơn trước. Tuy nhiên, điều này cũng nảy sinh lo ngại: người bệnh được tạo thuận lợi trong việc khám, chữa bệnh (KCB) vượt tuyến, có làm quá tải thêm cho BV tuyến cuối?

Hiện nay, những người KCB trái tuyến chỉ được chi trả ở các mức 30%, 50% và 70% chi phí, tùy theo loại BV. Thông thường, các BV tuyến dưới nếu có khả năng điều trị cũng sẽ không cho bệnh nhân đi, một phần còn vì đảm bảo nguồn thu cho đơn vị họ (BV cũng thường không trả hồ sơ bệnh án cho bệnh nhân như khi BV chuyển tuyến do không có khả năng điều trị). Nhưng từ ngày 1/1/2015, các mức chi trả này sẽ thay đổi theo hướng có lợi cho người bệnh. Người đi khám, kê đơn, điều trị ngoại trú vượt tuyến không được thanh toán BHYT, nhưng người bệnh vượt tuyến nằm viện điều trị nội trú lại được tăng mức thanh toán cùng với việc được mang theo hồ sơ đã điều trị ở BV đầu tiên đã đến KCB.

Quyền lợi bệnh nhân được bảo đảm khi áp dụng Luật sửa đổi Luật BHYT.

Theo ông Nguyễn Nam Liên, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính, Bộ Y tế, từ 2015, khi KCB vượt tuyến và điều trị nội trú, sẽ được thanh toán 40% chi phí nếu ở BV tuyến TW, được thanh toán 60% nếu ở BV tuyến tỉnh và đến năm 2021 sẽ được tăng lên 100%; còn ở BV tuyến huyện từ 2015 sẽ được thanh toán 70% chi phí và từ 2016 sẽ được thanh toán 100% chi phí KCB trong cùng địa bàn tỉnh. Ngoài ra, từ 1/1/2016, Bộ Y tế sẽ mở thông tuyến KCB, tức là những người đã đăng ký KCB ban đầu tại tuyến xã, phòng khám đa khoa hoặc BV tuyến huyện, đều được quyền KCB tại tất cả đơn vị tuyến xã, phòng khám đa khoa hoặc BV trong tỉnh.

Ông Nguyễn Nam Liên cũng cho biết thêm: Khi đi KCB theo đúng tuyến, một số đối tượng sẽ được BHYT thanh toán 100% chi phí. Đó là lực lượng Quân đội, Công an, người có công với cách mạng, cựu chiến binh, trẻ em dưới 6 tuổi, người thuộc diện trợ cấp bảo trợ xã hội, người nghèo, người dân tộc thiểu số, người sống ở huyện đảo vv…

Một số ý kiến lo ngại về việc nếu vượt tuyến, người bệnh được BHYT thanh toán 40%, sẽ làm cho BV tuyến TW bị quá tải, vì hiện chỉ được thanh toán 30% mà các BV tuyến TW đã quá tải. Tuy nhiên, về vấn đề này, người đứng đầu của các BV ở TW và Hà Nội có những quan điểm khác nhau.

PGS.TS. Vũ Bá Quyết, Giám đốc BV Phụ sản TW bày tỏ lo ngại bệnh nhân ở các BV tuyến TW sẽ tăng nhanh, khi chi phí BHYT và thủ tục cho bệnh nhân vượt tuyến được nới rộng, tạo thuận lợi cho người bệnh vượt tuyến dù chưa cần thiết. Như vậy, chắc chắc sẽ gây nên tình trạng quá tải cho tuyến cuối.

Tuy nhiên, PGS.TS. Nguyễn Tiến Quyết, Giám đốc BV Hữu nghị Việt Đức và ông Nguyễn Ngọc Hiền, Phó Giám đốc BV Bạch Mai lại cho rằng, việc chi trả cho bệnh nhân nhiều hơn cùng với trách nhiệm cung cấp đầy đủ hồ sơ bệnh án cho người bệnh, là đáp ứng đúng nhu cầu KCB của người dân. Đây chính là cách rất tốt để mục tiêu mở rộng BHYT nhanh chóng trở thành hiện thực. Vì nếu người dân bỏ tiền ra mua BHYT, nhưng khi đi KCB lại không được thực hiện quyền của mình, thì sẽ không thể khuyến khích họ mua BHYT. Bên cạnh đó, với việc BHYT chi trả nhiều hơn cho người bệnh, thì việc chữa trị cũng có điều kiện tốt hơn, người bệnh đỡ lo lắng hơn về chi phí KCB.

PGS.TS. Nguyễn Tiến Quyết cũng khẳng định, BV Việt Đức không lo quá tải, như BV đã duy trì được nhiều năm qua, bởi vấn đề quyết định là chất lượng KCB, là sự khoa học trong bố trí nhân lực và đầu tư trang thiết bị hiện đại, sẽ giúp cho việc điều trị nhanh chóng, hiệu quả, để bệnh nhân sớm ra viện, sẽ không gây nên tình trạng quá tải.

Thanh Hằng