Việc dừng chi trả này khiến bệnh nhân kêu trời còn bác sĩ cũng không thể kê đơn để điều trị. Trước sự quan tâm của dư luận, chiều 25-4, Vụ BHYT (Bộ Y tế) đã thông tin chính thức về hướng giải quyết nhằm đảm bảo quyền lợi cho bệnh nhân.

TS. Hà Văn Thúy, Phó Vụ trưởng Vụ BHYT (Bộ Y tế) cho biết, thực tế có tình trạng các thuốc thương mại cùng hoạt chất nhưng các nhà sản xuất khác nhau sẽ có các chỉ định trong hồ sơ đăng ký thuốc khác nhau, trong khi việc đấu thầu tại các cơ sở khám chữa bệnh (KCB) lại thực hiện theo tên hoạt chất.

Các bác sĩ ngoài việc sử dụng thuốc theo hướng dẫn của nhà sản xuất, còn sử dụng theo Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị của Bộ Y tế, của cơ sở KCB, Dược thư Quốc gia hoặc các tài liệu y khoa khác. Mà trong các tài liệu này hầu hết thuốc được hướng dẫn sử dụng theo tên hoạt chất. Do đó xảy ra tình trạng bác sỹ chỉ định sử dụng thuốc theo tên hoạt chất, nhưng có thể một số chỉ định không có trong nội dung chỉ định đã đăng ký (theo tên thương mại của từng công ty đăng ký với Cục Quản lý Dược).

BHYT sẽ tiếp tục thanh toán cho người bệnh các loại thuốc đã bị dừng.

Ngoài ra, trong thực tế, nhiều trường hợp dù không có trong chỉ định đã đăng ký của nhà sản xuất, nhưng vẫn cần sử dụng thuốc cho người bệnh, đặc biệt trong các tình huống cấp cứu người bệnh. Vì thế, việc BHXH dừng thanh toán một số thuốc được sử dụng không phù hợp với chỉ định trong hồ sơ đăng ký thuốc đã phê duyệt, dẫn đến tình trạng bệnh nhân đang điều trị không tiếp tục được thanh toán thuốc, hoặc một số cơ sở KCB đã thanh toán thuốc cho người bệnh nhưng bị xuất toán, gây bức xúc trong dư luận.

TS. Hà Văn Thúy cho biết, hướng giải quyết của Bộ Y tế trong vấn đề này là chỉ đạo các cơ sở KCB, cơ quan BHXH tiếp tục thực hiện theo quy định của Thông tư 40/2014/TT-BYT. Cơ sở KCB, các bác sĩ cần nắm rõ quy định để mua sắm, quản lý, lựa chọn thuốc và chỉ định hợp lý, cũng như thông tin để người bệnh biết. Tới đây, Bộ Y tế sẽ có công văn chính thức chỉ đạo giải quyết vấn đề này.

Việc một số cơ quan báo chí đưa thông tin sử dụng kháng sinh Cefepim chỉ được BHYT thanh toán khi có kết quả kháng sinh đồ, TS. Hà Văn Thúy giải thích: Cefepim là thuốc kháng sinh Cafalosporin thế hệ 4, có đánh dấu (*) trong danh mục ban hành, là thuốc cần cân nhắc trước khi sử dụng, thực hiện theo hướng dẫn sử dụng kháng sinh của Bộ Y tế nhằm hạn chế tình trạng kháng thuốc cũng như lạm dụng thuốc. Tuy nhiên, Bộ Y tế không có quy định làm kháng sinh đồ trước khi sử dụng Cefepim.

TS. Hà Văn Thúy cũng cho biết, về lâu dài, Bộ Y tế sẽ tổng hợp các vướng mắc cụ thể của cơ sở KCB về việc sử dụng thuốc ngoài chỉ định đã đăng ký để giải quyết, dựa trên các hướng dẫn điều trị chuẩn đã được Bộ Y tế ban hành, Dược thư Quốc gia, tài liệu chuyên môn và bằng chứng thực tiễn chứng minh tính phù hợp, sự cần thiết và hiệu quả trong điều trị. Bộ Y tế sẽ thành lập Hội đồng chuyên môn xem xét từng trường hợp cụ thể để làm căn cứ thanh toán, bảo đảm tính an toàn, hiệu quả và quyền lợi của người bệnh có thẻ BHYT.

Về việc có một số thuốc được BHYT thanh toán nhưng BV lại không còn để điều trị, khiến bệnh nhân phải ra ngoài mua thì có được thanh toán hay không, đại diện Vụ BHYT cho biết: Theo Thông tư 40, BV phải chịu trách nhiệm cung ứng đủ thuốc cho bệnh nhân. Nhưng vì lý do khách quan mà thiếu thuốc, sẽ có 3 phương án: BV vay của các nhà cung cấp thuốc để điều trị cho bệnh nhân; chuyển bệnh nhân đi BV khác; sử dụng cơ chế thanh toán trực tiếp với BHYT theo hóa đơn mua và BV sẽ cung cấp đầy đủ hóa đơn chứng từ liên quan cho BHXH.

Tuy nhiên, BHYT chỉ thanh toán (cho bệnh nhân hoặc BV) theo giá thuốc BV đã thắng thầu, nên nếu người bệnh mua giá cao hơn giá trúng thầu tại BV thì cơ quan BHXH sẽ xử lý từng trường hợp cụ thể.     

Nhiều loại biệt dược gốc trúng thầu với giá cao do không có cạnh tranh

Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam về việc sửa đổi, bổ sung quy định về mua thuốc biệt dược gốc đã hết hạn bản quyền, để giảm giá thuốc thông qua đấu thầu rộng rãi với thuốc nhóm 1 (thuốc generic được chứng minh tương đương sinh học với thuốc biệt dược gốc), Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam đã rà soát kết quả lựa chọn nhà thầu cung cấp thuốc năm 2016 của 59 tỉnh, thành phố và các bệnh viện (BV) tuyến Trung ương tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh.

Theo thông báo của BHXH Việt Nam vào chiều 25-4, tổng giá trị thuốc trúng thầu là 29,65 nghìn tỷ, tương ứng 8.371 mặt hàng trúng thầu. Trong đó, khoảng 600 mặt hàng biệt dược gốc với tổng giá trị thuốc 7,29 nghìn tỷ đồng, chiếm 25% tổng giá trị tiền thuốc trúng thầu. Do không có thuốc cạnh tranh trong đấu thầu nên hầu hết các thuốc biệt dược gốc đều trúng thầu, giá cao.

Bên cạnh đó, một số thuốc biệt dược gốc đã hết hạn bảo hộ độc quyền sáng chế có giá chênh lệch khá lớn so với các thuốc nhóm 1 cùng hoạt chất, nồng độ, hàm lượng trên thị trường, như thuốc tiêm Ceftriaxon 1g thì thuốc biệt dược gốc tên thương mại là Rocephin, giá trúng thầu là 181.440 đồng/lọ; trong khi đó thuốc Ceftriaxon 1g nhóm 1 có 10 số đăng ký trúng thầu giá trung bình chỉ 25,414 đồng/lọ.

BHXH cho rằng, nếu có biện pháp quản lý chặt chẽ giá thuốc đối với biệt dược gốc có thể tiết kiệm chi phí hàng trăm tỷ đồng. Vì thế, BHXH Việt Nam đề nghị Bộ Y tế thông báo danh mục thuốc biệt dược gốc đã hết hạn bảo hộ, phối hợp BHXH Việt Nam xem xét, đề xuất, thống nhất cơ cấu mua sắm sử dụng thuốc biệt dược gốc và nhóm 1.

Bên cạnh  đó, hiện đang có một số vướng mắc trong thanh toán KCB BHYT. Đó là nhiều cơ sở KCB không thực hiện đúng số lượt KCB đã quy định trên một bàn khám. Số lượng người KCB ngoại trú/1 bàn khám/1 ngày vượt nhiều lần so với chỉ tiêu quy định, kê thêm giường so với giường kế hoạch được giao, số lượng vật tư y tế sử dụng cho người bệnh không theo định mức. Vì vậy BHXH Việt Nam kiến nghị Bộ Y tế xem xét, sửa đổi Thông tư liên tịch số 37 về giá dịch vụ kỹ thuật, bảo đảm bù đắp chi phí thực tế thực hiện dịch vụ kỹ thuật và thu hồi về quỹ BHYT những chi phí chênh lệch do không sử dụng hết theo định mức.

Thanh Hằng