Ông John McCain bên mẹ là bà Roberta McCain. Ảnh Getty Images

Thượng nghị sĩ John McCain qua đời hôm 25-8 ở tuổi 81 sau một năm chống chọi với căn bệnh ung thư não. Ông sinh thành trong một gia đình có cha và ông nội của ông là 2 cha-con cùng là đô đốc đầu tiên của Hải quân Mỹ.

Tuy vậy, một nhân vật khác cũng đáng được nhắc đến trong gia đình của Thượng nghị sĩ McCain, đó chính là mẹ của ông, bà Roberta McCain, một người vợ của một Đô đốc Hải quân và là người có ảnh hưởng nhất định đến cuộc sống cũng như phong cách của ông McCain.

Trên AP có lời bình luận khá hay về bà Roberta. “Sự nổi loạn và liều lĩnh của John McCain không phải tự nhiên mà có. Bà Roberta, mẹ của ông John McCain, có thói quen chạy xe với tốc độ cao dù sau đó phải nhận vé phạt. 

Trong một chuyến đi đến châu Âu, khi bị nói rằng bà đã quá lớn tuổi để thuê một chiếc xe hơi, bà đã lặng lẽ bước ra ngoài và mua một chiếc Peugeot mới toanh. Ông McCain từng gọi điện và nghe được câu chuyện rằng mẹ mình đang đi du lịch vòng quanh đất nước và tự lái xe, trong độ tuổi 90,” AP viết.

Bà thường hay nói với con trai rằng hãy lấy bà như là một ví dụ về “tuổi thọ” và sống thật lâu. Tuy vậy, một thực tế thật đáng buồn là ở tuổi 106, bà Roberta giờ phải tiễn đưa người con trai mà bà vẫn hay thân thương gọi là “Johnny”. 

Mặc dù sau cơn đột quỵ bà đã chậm đi ít nhiều, nhưng bà Roberta sẽ tham dự các lễ tưởng niệm và tiễn đưa người con trai của mình, người từng là cựu binh Mỹ tham chiến ở Việt Nam, nghị sĩ, thượng nghị sĩ và ứng viên tranh cử Tổng thống Mỹ 2 lần, dự kiến được tổ chức cuối tuần này tại cả Washington và Maryland.

Ông John McCain và mẹ Roberta. Ảnh AP

Ông McCain từng viết trong một cuốn sách của ông rằng “mẹ tôi đã được nuôi dạy để trở thành một người phụ nữ mạnh mẽ và quyết đoán, biết tận hưởng cuộc sống và luôn cố gắng tự tạo được hầu hết các cơ hội cho bản thân. Bà ấy được động viên để chấp nhận, với sự ân cần và khiếu hài hước, trách nhiệm và sự hy sinh cả những lựa chọn của bà ấy. Tôi thực sự biết ơn bà ấy vì những động lực mà bà ấy đã dạy cho tôi”. (trích trong cuốn Character Is Destiny).

Bà Roberta từng sống ở Washington, dành nhiều năm đi mọi nơi trên thế giới và thường đi cùng với người chị song sinh, bà Rowena, háo hức cho những cuộc phiêu lưu ở phía trước. Bà từng tự lái xe băng qua sa mạc Jordan trong đêm, từng nhảy phà đến Macau và đi du lịch xuyên châu Âu khi chỉ có 5 USD chi tiêu mỗi ngày.

Bà Roberta sinh năm 1912, trong thời của cựu Tổng thống Mỹ William Haward. Tuổi thơ của bà cũng là những chuyến đi khắp nước Mỹ với cha mình, một nhà khoan dầu thành công lúc bấy giờ, nhưng sau đó “nghỉ hưu sớm” để chăm sóc con cái tốt hơn. Gia đình của bà đôi khi đi đây đó nhiều tuần liền, khi là dọc bờ biển California hay bờ hồ lớn.

Những chuyến đi mà sau này trở thành một “bản thiết kế” cho những gì mà Thượng nghị sĩ McCain mô tả là “lớp học di động” của mẹ mình – lớp học mà có thể cho những người con thấy được kỳ quan của thế giới theo cách mà không một lớp học bình thường với bốn bức tường nào có thể.

Trong khi đó, cha của ông McCain cũng có thiên hướng sống rất quảng đại. Thượng nghị sĩ nhớ lại rằng “nóng nảy, tâm hồn phiêu lưu và tình yêu dành cho bộ quân phục của đất nước” đã ăn vào gen của gia đình ông.

Câu chuyện của ông và bà McCain (cha và mẹ của ông John McCain) bắt đầu khi bà Roberta Wright, người gốc Muskogee, Oklahoma, lúc đó 21 tuổi, gặp gỡ chồng tương lai của mình tại Đại học ở miền Nam California, ông John S. McCain Jr. khi đó 19 tuổi. Ông McCain Jr., còn có tên khác là Jack, lúc bấy giờ là một lính hải quân trẻ tuổi phục vụ trên tàu chiến USS Oklahoma. 

Ông McCain và bà Roberta trong chiến dịch tranh cử năm 2008. Ảnh Twitter

Trước khi gặp ông McCain, bà Roberta từng hẹn hò với một lính hải quân khác trên tàu chiến này, và mãi sau này, trên một chuyến thăm Oklahoma, bà mới gặp ông McCain, hay Jack. 

Roberta và Jack yêu nhau nhưng mẹ của bà lại không hài lòng khi con gái mình yêu một “chàng thủy thủ” và đã đuổi thẳng Jack ra khỏi nhà, ông John McCain từng viết. 

Điều đó không cản nổi Roberta, mà thay vào đó, bà đã cùng Jack trốn đi trong một cuối tuần tại Tijuana, Mexico vào năm 1933. Thứ Hai tuần sau, bà quay lại để tiếp tục hoàn thành bài kiểm tra tại trường. Lúc đó, hai người chưa thể biết rằng chàng trai sẽ trở thành một Đô đốc Hải quân, giống như cha mình, và họ sẽ có 3 người con, lần lượt tên là Jean, John và Joseph trong vòng 10 năm tới.

Trong khi người chồng phục vụ cho Hải quân phần lớn thời gian, bà Roberta đã nuôi dạy những đứa trẻ. Bà không than vãn, thay vào đó là tình yêu và sự thông cảm đối với người chồng cũng như sứ mệnh Hải quân. Gia đình của bà sống tại Hawaii, rồi vùng kênh đào Panama, nơi mà thượng nghị sĩ John McCain được sinh ra năm 1936, sau đó là Connecticut, Virginia và nhiều địa điểm khác.

“Đối với tôi, Hải quân là một ví dụ hoàn hảo nhất của những gì tốt đẹp ở Mỹ,” bà Roberta cho C-SPAN được biết vào năm 2008, trong thời kỳ con trai bà đang tranh cử Tổng thống.

Ông John McCain từng viết trong một hồi ký của mình rằng ông có nhiều điểm tương đồng với mẹ. Bà Roberta rất cởi mở thì ông cũng rất “ông ào”, Washington Post viết.

“Bà ấy dạy cho tôi cách tìm thấy niềm vui trong cuộc sống vì thế mà chẳng có một bất hạnh nào có thể cướp đi niềm vui cuộc sống của tôi,” ông McCain viết.

Bà Roberta luôn có một sức ảnh hưởng nhất định đối với ông McCain. Khi Thượng nghị sĩ bị chỉ trích rằng ông đã quá lớn tuổi để làm Tổng thống, ông luôn đáp trả rất nhẹ nhàng bằng việc lấy mẹ mình ra làm ví dụ cho “gừng càng già càng cay”.

Duy Tiến